اتىراۋ قالاسىنىڭ 20 جاستاعى تۇرعىنى اقىلبەك كوپجاساروۆ الەم عالىمدارى شەشە الماعان، ەڭ قيىن ەسەپتىڭ شەشىمىن تاپتى. بۇل تۋرالى «قامشى» پورتالى "اق جايىق"سايتىنا سىلتەمە جاساپ حابارلايدى.
اقىلبەك كوپجاساروۆ 20 جاستا. ول اتا-اناسىمەن بىرگە ەكى بولمەلى ۇيدە تۇرادى. ورگتەحنيكا دۇكەنىندە كەڭەسشى بولىپ جۇمىس جاسايدى. اڭعال ماتەماتيكتىڭ كونە زامانداعى ايگىلى ءۇش ەسەپتىڭ بىرەۋىن - بۇرىشتىڭ ۇشسەكسياسى (تريسەكسيا) تۋرالى ەسەپتىڭ شەشۋىن تاپقانىن بىلمەسەك، قاراپايىم عانا جىگىت. بۇل فاكتىنى فيلدس سىيلىعى كوميتەتى مەن ەۋروپا ماتەماتيكا قوعامى راستاعان.
بۇل شەڭبەردىڭ كۆادراتۋراسى مەن كۋبتىڭ ەكى ەسەلەنۋى تۋرالى ەسەپتەرمەن قاتار كوپ عاسىرلار بويى كلاسسيكالىق شەشىلمەيتىن قۇرىلىمدىق ويجۇمباق دەپ سانالىپ كەلدى. سيركۋلدىڭ جانە سىزعىشتىڭ كومەگىمەن بەرىلگەن بۇرىشتى تەڭ ءۇش بولىككە ءبولۋ كەرەك. مۇنداي قۇرىلىمنىڭ مۇمكىن ەمەستىگىن، ءتىپتى، فرانسۋز ماتەماتيگى پەر لوران ۆانسەل 1837 جىلى دالەلدەگەن.
اقىلبەك ول تۋرالى العاش رەت 15 جاسىندا ءوز ۇستازىنان ماتەماتيكا بويىنشا وتكىزىلەتىن فاكۋلتاتيۆتىك ساباق كەزىندە ەستىپتى. سودان بەرى قاراي ءار بوس ۋاقىتىن ول ەسەپتەۋمەن وتكىزگەن.
– ماتەماتيكالىق سايتتاردان كوپشىلىگىنىڭ ءالى كۇنگە دەيىن وسى ەسەپتەردى شەشۋگە تىرىساتىنىن وقىدىم. باسەكەلەستىكتىڭ ماعان دەم بەرگەنىن جاسىرمايمىن، - دەيدى اقىلبەك. – بۇگىنگى كۇنى جالپى جاعدايدا بۇرىشتىڭ ۇشسەكسياسى سيركۋلدىڭ نەمەسە سىزعىشتىڭ كومەگىمەن ورىندالمايتىنى دالەلدەنسە دە، بۇل قۇرىلىمدى ورىنداۋعا بولاتىن قيسىق سىزىقتار بار: پاسكال ۇلۋى نەمەسە تريسەكتريساسى، نيكومەد كونحويداسى، كونۋستىق قيمالار، ارحيمەد ءسپيرالى، سونىمەن قاتار، جازىق وريگامي كومەگىمەن قۇرىلىم جاساۋ. مەن ەسەپ شارتىن ۇستانعىم كەلمەدى. سول كەزدە مورلەي تەورەماسىنا جۇگىنىپ، ەسەپتى لامۋن شەڭبەرى ارقىلى شەشپەك بولدىم. الايدا، وكىنىشكە وراي، تۇيىققا تىرەلدىم. سول كەزدە ويىما كيپەرت گيپەربولاسىنىڭ جانە ءۇشىنشى شەڭبەر ەرەجەسىنىڭ كومەگىمەن گيلبەرتتىڭ دالەلىن پايدالانۋ يدەياسى كەلدى. ءسىز مەنى ءتۇسىنىپ وتىرسىز با؟ – دەپ كۇلدى اقىلبەك، مەنىڭ ءتۇرىمدى كورىپ.
- جوق، – دەپ شىنىمدى ايتتىم. ءبىراق وسى سوزدەردىڭ ماعىناسىن تۇسىنەتىندەر كونە ەسەپتىڭ شەشىمىن ەۋروپا ماتەماتيكا قوعامىنىڭ سايتىنان تاماشالاي الادى.
بۇل جاڭالىقتان گورى، اقىلبەكتىڭ تابيعي ماتەماتيكالىق دارىنى تاڭ قالدىرادى. ونىڭ نە ماگيسترلىك، نە باكالاۆرياتتىق، بىردە-بىر ءبىلىم دارەجەسى جوق.
– قالامادىم، - دەيدى اقىلبەك. – وعان ۋاقىتىم دا بولمادى، مەن ەسەپكە بەرىلىپ كەتكەن ەدىم.
اتا-اناسىنان قارجىلىق تۇرعىدا تاۋەلسىز بولۋ ءۇشىن اقىلبەك كومپيۋتەرلىك تەحنيكا دۇكەنىنە جۇمىسقا ورنالاسقان. ول اقىل ايتىپ، مازاسىن الماعانى ءۇشىن اتا-اناسىنا وتە ريزا. ەندى ولار ەسىمى ماتەماتيكا تاريحناماسىنا مىقتاپ جازىلعان ۇلى ءۇشىن ماقتانا الادى.
اقىلبەك ەسەپتىڭ شەشىمىن تاپقانىن تۇسىنگەن كەزدە، ەۋروپا ماتەماتيكا قوعامىنا حات جازعان. 2 ايدان كەيىن جاۋاپ كەلدى. جوعارعى كوميسسيا اقىلبەك كوپجاساروۆقا 2018 جىلى كەزەكتى ەۋروپالىق ماتەماتيكالىق كونگرەسس كەزىندە سىيلىق تاعايىنداۋعا ءازىر ەكەن. وعان بۇكىل الەمنىڭ ماتەماتيكتەرىنەن سۇيسىنگەن پىكىرلەر كەلە باستادى. اقىلبەك بىرەۋلەر ەسەپتىڭ شەشىمىنەن قاتەلىك تاۋىپ قالار دەپ قورقىنىشپەن كۇتىپ ءجۇردى. ءبىراق، باعىنا قاراي، ءالى كۇنگە دەيىن ەشكىم مۇنداي دالەل ۇسىنباپتى.
ول ابەل سىيلىعىن دا الۋ نيەتى بار ەكەنىن جاسىرمايدى. بۇل ماتەماتيكا بويىنشا نوبەل سىيلىعىنا پارا-پار كەلەدى، اقشالاي سىيلىق مولشەرى 1 ملن دوللاردان استام. الايدا ابەل سىيلىعىنىڭ جۇلدەگەرىن حالىقارالىق ماتەماتيكالىق وداق پەن ەۋروپا ماتەماتيكا قوعامى تاعايىندايتىن بەس ماتەماتيكتەن قۇرالعان حالىقارالىق كوميتەت انىقتايدى.