الەمدە سان مىڭ ءتۇرلى كەرەمەت بار.تاريحي تاماشا جادىگەرلەرگە قاراپ، تابيعات پەن ادامنىڭ شەبەرلىگىنە تاڭداي قاقپاۋ مۇمكىن ەمەس.

الەمنىڭ جەتى كەرەمەتى اتاۋى اڭىز بويىنشا، ءوزىنىڭ جاۋلاپ العان جەرلەرىنەن الەم ساياحاتشىلارىن قىزىقتىرۋ ماقساتىندا ارناۋلى 7 ورىندى بەلگىلەگەن – ەسكەندىر زۇلقارنايىن زامانىنان قالعان. ولاردىڭ قاتارىنا: مىسىر پيراميدالارى، بابىلدىڭ اسپالى باعى، ەفەستەگى ارتەميدا عيماراتى، زيەۆس ءمۇسىنى، گاليكارناستاعى تابىتحانا، گەليوس ءمۇسىنى جانە الەكساندريا شامشىراعى كىرەدى.

الايدا، قازىرگى كۇندەرى الەمنىڭ جاڭا جەتى كەرەمەتى پايدا بولدى. بۇل ءتىزىم  -  الدىڭعى ءتىزىمنىڭ جاڭعىرتىلعان نۇسقاسى. الەمنىڭ جاڭا جەتى كەرەمەتى  2007  جىلى پورتۋگالياداعى «ءۇش جەتىلىك» كۇنىندە كوپشلىك نازارىنا ۇسىنىلعان بولاتىن. نازارلارىڭىزعا الەمنىڭ جاڭا جەتى كەرەمەتىن ۇسىنامىز:

1.  جۇڭگو ۇلى قورعانى 

2. كوليزەي (ريم، يتاليا)

3. ماچۋ-پيكچۋ (وڭتۇستىك امەريكا، پەرۋ)

4. پەترا (يوردانيا)

5. ءتاج ماحال (ءۇندىستان)

6. يسا پايعامبار ءمۇسىنى (برازيليا)

7. چيچەن-يسا (سولتۇستىك امەريكا، مەكسيكا)

ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك، 18 ءساۋىر - حالىقارالىق ەسكەرتكىشتەر مەن تاريحي جادىگەرلەر كۇنى. بۇل داتا 1983 جىلى يۋنەسكو شەشىمىمەن بەكىتىلگەن بولاتىن.

ماتەريالداردى جيناعان: الينا بولاتبەك