1 مامىر الەمدە ءارتۇرلى اتپەن اتالىپ وتەتىن ەڭبەك مەرەكەسى. ەۋرووداق پەن ناتو-عا قوسىلعان كەشەگى سوسياليستىك ەلدەر ءۇشىن 1 مامىردىڭ ماڭىزى شامالى. ال، پوستسوۆەتتىك ەلدەر جوعارى دەڭگەيدە تويلايتىن.

تاجىكستاندا حالىقارالىق ەڭبەكشىلەر كۇنى 92 جىل بويى تويلانىپ كەلدى، ءبىراق بيىلدان باستاپ مەرەكەلىك دەمالىس بولمايدى. centralasian.org جاڭالىقتار قىزمەتىنىڭ جازۋىنشا تاجىك پارلامەنتى مۇنداي شەشىمدى وتكەن جىلى قاراشادا قابىلداعان.

تاجىك پارلامەنتىنىڭ سپيكەرى شۋكۋردجون زۋحۋروۆ بۇل تۋرالى «1 مامىر - مەملەكەتتىك جانە ۇلتتىق مەرەكەلەر تىزىمىندە قالا بەرەدى، ءبىراق جۇمىس كۇنى بولادى. دەپۋتاتتاردىڭ ەشقايسىسى، ءتىپتى كوممۋنيستەر دە بۇل ۇسىنىسقا قارسى شىققان جوق. تاجىكستان تاۋەلسىز كاسىپوداقتار فەدەراسياسىنىڭ باسشىلىعى دا ەشتەڭە ايتپادى»، - دەگەن.

العاش ايتۋلى مەيرامدى 1890 جىلى اۋسترو-ماجارستان، بەلگيا، المانيا، دانيا، يسپانيا، يتاليا، اقش، نورۆەگيا، فرانسيا، شۆەسيا سياقتى مەملەكەتتەر اتاپ ءوتتى. سودان بەرى اۋمالى-توكپەلى زامان ءوتىپ، ساياسي جۇيەلەر جاڭعىرسا دا، قازىرگى تاڭدا 1 مامىر مەرەكەسىن ءارتۇرلى مازمۇندا 142 ەل اتاپ وتەدى. ءبىرقاتار مەملەكەت ەسكى ءداستۇردى ساقتاپ قالدى، ءبىراق باسقالارى بۇل كۇنى جاپپاي سەرۋەندەۋ مەن كونسەرت جاساعاندى ءجون كورەدى. مىسالى فينليانديادا بۇگىن بوستاندىق كۇنى ىسپەتتەس، ولار بۇگىندى قۇتقارۋشى يسامەن بايلانىستىرادى. قالا تۇرعىندارى ءتۇرلى پلاكاتتار كوتەرىپ، ساپ تۇزەپ جۇرەدى. ورتالىق كوشەدە ەسكى كولىكتەر جۇرەدى. اۆستريادا 1 مامىر كۇنىن رەسمي تۇردە «ەڭبەكشىلەردىڭ حالىقارالىق ىنتىماقتاستىعى» كۇنى دەپ اتايدى. ال، بەلارۋس بۇل كۇندى «حالىقارالىق ەڭبەك كۇنى» دەپ اتايدى.  

1890 جىلى پاريجدە وتكەن ءىى ينتەرناسيونال كونگرەسىنىڭ شەشىمىمەن 1886 جىلى چيكاگودا بولعان امەريكالىق ەڭبەكشىلەردىڭ 8 ساعاتتىق جۇمىس كۇنىن تالاپ ەتىپ، كاپيتاليستەر مەن قاناۋشىلارعا قارسى جانقيارلىق كۇرەسىنىڭ قۇرمەتىنە ۆارشاۆا قالاسىندا سول جىلدان باستاپ 1 مامىر ەڭبەكشىلەردىڭ ىنتىماعى مەرەكەسى رەتىندە اتالىپ كەلەدى.

رەسەي يمپەرياسىندا 1897 جىلى بۇل مەيرامدى تويلاۋدىڭ ارتى ساياسي سيپات الىپ، بۇقارالىق باس كوتەرۋگە ۇلاسادى. تەك بولشيەۆيكتەر 1917 جىلدان باستاپ 1 مامىر مەرەكەسىن تۇراقتى تۇردە اتاپ ءوتۋدى داستۇرگە اينالدىرعان. 1 مامىر مەيرامى كسرو قۇرساعىنداعى قىرىق قۇراۋ ۇلىستاردى ءبىرىڭعاي كەڭەس حالقىنا اينالۋىنا ۇلەس قوسقاندى. 1 مامىر قىزىل توڭكەرىس پەن تاپتىق كۇرەستىڭ سيمۆولى بولدى. كەڭەستىك يدەولوگيانىڭ تەگەۋرىنى سونداي، 1 مامىر كۇنى ماياكوۆسكييدىڭ «بەيبىتشىلىك! ەڭبەك! مامىر!» دەگەن سوزىمەن ۇران تاستاپ، القىزىل جالاۋ جەلبىرەتىپ، الاڭدا توبە كورسەتپەگەندەردى ەرتەسىنە جۇمىستان شىعارىپ جىبەرەتىن.

1 مامىر كۇنىن ەرەكشە اتاپ وتەتىن ەل رەسەي. كسرو-نىڭ ورنىن باسقان رەسەيدە 1 مامىر مەرەكەسىن 1997 جىلدان باستاپ كوكتەم جانە ەڭبەك مەرەكەسى رەتىندە اتاپ وتەدى. ماسكەۋدىڭ قىزىل الاڭىنا لىقا تولعان حالىق تەڭسەلىسە ءجۇرىپ، ۇراندايدى. تمد ەل­دەرى ىشىندە رەسەي مەن مولداۆيا بۇل مەيرامدا قاتارىنان بەس كۇن دەمالادى.

ال، 1 مامىر مەرەكە رەتىندە قازاق ەلىندە 1996 جىلدان باستاپ تويلانادى. 1995 جىلدىڭ 18 قازانىندا قازاقستان پرەزيدەنتى نازاربايەۆتىڭ جارلىعى بويىنشا 1 مامىر - قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگى كۇنى دەپ جاريالاندى. جىل سايىن مەرەكە قارساڭىندا اسسامبلەيا مۇشەلەرى جينالىپ، وتىرىس وتكىزەتىنى بولماسا اتالعان مەرەكەنىڭ حالىققا مەرەكەلىك قۋانىش سىيلاعانى شامالى.