قازاقستاندا تۇراتىن ۇلت پەن ەتنوستاردىڭ ۇلەسى (2016 ج.)

/uploads/thumbnail/20170710060833369_small.jpg

 

قازاقستانداعى 2016 جىلعى كورسەتكىش بويىنشا حالىق سانى 18 ميلليونعا جاقىنداعان. ونىڭ 12 ميلليونى قازاقتار، ءارى قازاقستاندا جان سانى 100 مىڭنان اساتىن 8 ەتنوس ءومىر سۇرەدى. بۇل تۋرالى ستاتيستيكا كوميتەتىنىڭ قامشى اقپاراتتىق اگەنتتىگىنىڭ ساۋالىنا بەرگەن جاۋابىندا بەلگىلى بولدى.  ستاتيستيكا كوميتەتىنەن اگەنتتىك «قازاقستاندا تۇرىپ جاتقان ەتنوستار ءتىزىمى مەن ولاردىڭ جان سانى ۇلەسىن» سۇراعان بولاتىن.   

ستاتيستيكا كوميتەتى ءتوراعاسى ق. ورىنحانوۆ قايتارعان جاۋاپ حاتتا قازاقستاننىڭ 2016 جىلعى دەموگرافيالىق كورسەتكىشتەرى قوسا بەرىلگەن. وعان ساي قازاقستاندا تۇراتىن جان سانى ەڭ كوپ ەتنوس ورىستار. ولار قازاقستان حالقىنىڭ 20،1 پايىزىن قۇرايدى.

سايكەسىنشە وزبەكتەر 3،1، ۋكرايندار 1،58، ۇيعىرلار 1،45، تاتارلار 1،13، نەمىستەر 1 پايىزدى قۇراسا، قالعان ەتنوستار جان سانى حالىق سانىنىڭ 1 پايىزىنا جەتپەيدى. 2009 جىلعى حالىق ساناعى كورسەتكىشىنە ساي، جان سانى حالىقتىڭ 1 پايىزىنان اساتىن قازاق ۇلتىنان باسقا 8 ەتنوس بولسا، 2016 جىلعى كورسەتكىش بويىنشا 6 ەتنوس جەكەلەي 1 پايىزدان اسادى. سونىمەن قاتار، 2009 جىلعى ساناققا ساي 22 ەتنوستىڭ جان سانى 10 مىڭنان اساتىن بولسا، 2016 جىلى بۇل كورسەتكىشتى تەك 17 ەتنوس كورسەتىپ تۇر.

بەلگىلى بولعانداي، وتكەن جىلى 35 مىڭ ادام رەسپۋبليكا اۋماعىنان كوشىپ كەتكەن. سايكەسىنشە ەلگە كەلىپ ىرگە تەپكەندەر سانى 13670 ادامدى قۇرايدى. الايدا، بۇعان دەيىن ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى  2016 جىلى 16 مىڭ 417 وتباسى نەمەسە 33 مىڭ 754 ەتنيكالىق قازاق تاريحي وتانىنا قايتا ورالىپ، ورالمان مارتەبەسىن الدى، — دەپ حابارلاعان ەدى.

قازاقستانداعى ەتنوستاردىڭ مادەنيەتىن كوركەيتۋ، ۇلتتىق ساياساتتى ىسكە اسىرۋ، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى قوعامدىق-ساياسي تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ، مەملەكەتتىك جانە ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىنىڭ ەتنوسارالىق قاتىناستار سالاسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا 1995 جىلعى 1 ناۋرىزدا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىن مەملەكەت باسشىسى جانىنداعى كونسۋلتاتيۆتى-كەڭەسشى ورگان مارتەبەسىمەن قۇرىلعان بولاتىن. 2007 جىلعى مامىر ايىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋسياسىنا ءبىرقاتار وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنا كونستيتۋسيالىق مارتەبە بەرىلدى، ول ق ر پارلامەنتى ماجىلىسىنە توعىز دەپۋتات سايلاۋ قۇقىعىنا يە بولدى.

ەستەرىڭىزگە سالساق، 2009 جىلعى حالىق ساناعى بويىنشا قازاقستاندا رەسمي تىركەلگەن ەتنوستار تومەندەگىدەي بولاتىن.

1. قازاقتار - 9 540 806

2. ورىستار - 3 869 661

3. وزبەكتەر - 463 381

4. ۋكرايىندار - 422 680

5. ۇيعىرلار - 241 946

6. تاتارلار - 226 803

7. نەمىستەر  - 220 975

8. كارىستەر - 103 931

9. ءازىربايجاندار - 93 972

10. بەلورۋستار -  87 090

11. تۇرىكتەر - 89 083

12. دۇنگاندار - 49 605

13. پولياكتار - 39 869

14. كۇردتەر - 39 660

15. شەشەندەر-  36 555

16. تاجىكتەر - 34 296

17. قىرعىزدار - 20 931

18. باشقۇرتتار - 20 323

19. ينگۋشتەر - 17 849

20. مولداۆاندار  - 17 380

21. ارمياندار - 15 127

22. گرەكتەر  - 11 310

23. موردۆالار - 10 864

24. چۋۆاشتار - 9139

25. ۋدمۋرتتار-  7540

26. بولگارلار - 6222

27. ليتۆاندار - 6183

28. گرۋزيندەر - 5774

29. قاراقالپاقتار - 5593

30. مارييلار - 5584

31. سىعاندار - 5207

32. لەزگيندەر - 4643

33. ەۆرەيلەر - 4068

34. قىتايلار - 3961

35. پارسىلار - 3517

36. تۇركىمەندەر - 2129

37. بالقارلار - 2107

38. ءۇندىستان جانە پاكىستان حالىقتارى - 1930

39. وسەتيندەر -  1871

40. لاتىشتار -  1421

41. اۆارلار - 1417

42. ەستوندار-  1375

43. قاراشايلار - 1364

44. قىرىم تاتارلارى - 1044

45. ارابتار - 953

46. دارعىندار - 944

47. اۋعاندىقتار-  821

48. كومي-پەرمياكتار - 761

49. چەحتار - 754

50. موڭعولدار - 752

51. قالماقتار - 738

52. قۇمىقتار -  734

53. تۆالار - 635

54. گاگاۋزدار- 620

55. ادىگايلار - 604

56. رۋمىندار - 597

57. لاكتار 574

58. بۋرياتتار - 537

59. اعىلشىندار - 515

60. ۆەنگرلار - 485

61. التايلىقتار - 476

62. فينندەر -  454

63. نوعايلار - 438

64. امەريكاندىقتار - 436

65. ساحالار(ياكۋتتەر) -  415

66. يتالياندىقتار - 404

67. چۋۆاندار - 388

68. كارەلدەر - 365

69. حاكاستار - 362

70. تاباساراندار - 345

71. ۋديندەر - 342

72. اسيرايلدىكتەر - 338

73. كوميلەر - 288

74. ابحازدار - 214

75. شورلار - 210

76. چەركەستەر - 176

77. نەنەستەر - 176

78. ابازيندەر - 149

79. اگۋلدار - 137

80. كابارديندەر - 98

81. حالحا-موڭعولدار - 96

82. كۋبالىقتار - 95

83. رۋتۋلدەر - 93

84. دولگاندار - 83

85. كورياكتار - 76

86. ۆەتنامدىقتار - 67

87. تاتار - 66

88. حورۆاتتار - 63

89. سەربتەر - 61

90. اۆستريالىقتار - 60

91. سلوۆاكتار - 58

92. يسپاندار - 57

93. الباندىقتار - 55

94. فرانسۋزدار - 51

95. ەۆرازيالىق ەۆرەيلەر - 50

96. ۋدەگەيلەر - 49

97. جاپوندار - 46

98. گوللاندىقتار  - 45

99. ۆەپستەر - 43

100. ەۆانكىلەر - 38

101. بەلۋدجيلەر - 37

102. گرۋزيندىكتەر - 35

103. ەۆەندەر - 34

104. تاۋلىق ەۆرەيلەر - 33

105. حانتىلار - 31

106. قىرىمشاقتار  - 31

107. توفالار - 30

108. قارايىمدار - 29

109. مانسىلار - 24

 

110. سەحۋرلار  - 23

111. چۋكچالار -  22

112. نانايلىقتار - 22

113. يجورلار - 17

114. الەۋتتەر - 14

115. نيۆحيلەر - 10

116. يتەلمەندەر - 10

117. ەنەستەر - 9

118. كەتتەر - 9

119. يۋكاگيلەر - 8

120. وروگتار  - 8

121. داتتىقتار - 7

122. سەلكۋپتار - 4

123. ۋليچتەر - 4

124. ناگيدالىقتار - 4

125. ساامدار - 3

126. ءۇلتتار - 2

127. ناگاناساندار - 2

128. ەسكيموستار - 2

129. باسقالارى  -1357

بارلىعى: 15 776 492 

قاتىستى ماقالالار