«پرەزيدەنت تۋرالى» زاڭداعى جاڭا قاعيدا - ەلشى بولساڭ ەل باسقارا المايسىڭ!

/uploads/thumbnail/20170710111612807_small.jpg

ناۋرىز ايىندا قازاقستان كونستيتۋسياسىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلىپ، قازاقستان پرەزيدەنتتىگىنە ۇمىتكەرگە «سوڭعى ون جىلدىڭ» ورنىنا «سوڭعى ون بەس جىلدا» قازاقستاندا تۇرۋعا مىندەتتەيتىن شارت قوسىلعان بولاتىن. سونداي-اق كانديدات «جاسارىپ» ەدى. اتاپ ايتقاندا:  

«41-باپتىڭ 2-تارماعى مىناداي رەداكسيالانعان:

      2. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى بولىپ تۋمىسىنان رەسپۋبليكا ازاماتى بولىپ تابىلاتىن، قىرىق جاسقا تولعان، مەملەكەتتىك ءتىلدى ەركىن مەڭگەرگەن، قازاقستاندا سوڭعى ون بەس جىل بويى تۇراتىن جانە جوعارى ءبىلىمى بار رەسپۋبليكا ازاماتى سايلانا الادى. كونستيتۋسيالىق زاڭدا رەسپۋبليكا پرەزيدەنتتىگىنە كانديداتتارعا قوسىمشا تالاپتار بەلگىلەنۋى مۇمكىن.»

مامىر ايىندا پرەزيدەنتكە تالاپ تاعى كۇشەيدى. ماجىلىستە زاڭ جوباسىن تانىستىرعان، ادىلەت ءمينيسترى مارات بەكەتايەۆ «پرەزيدەنتتىككە كانديداتتاردى قوعامدىق بىرلەستىكتەر مەن ساياسي پارتيالار عانا ۇسىنا الادى» دەپ، ازاماتتاردىڭ پرەزيدەنتتىككە كانديدات رەتىندە ءوزىن-وزى ۇسىنۋىنا تىيىم سالعان زاڭدى تانىستىرعان ەدى.

ارادا جارىم وتپەي مارات بەكتايەۆ ەلدىڭ ءبارى «EXPO» دەپ قاربالاس جۇرگەندە تاعى دا «پرەزيدەنتكە كانديدات بولۋ» شارتىن قيىنداتا تۇسكەن زاڭ تۋرالى ايتتى.

ادىلەت ءمينيسترى مارات بەكەتايەۆ كانديداتتاردىڭ ەلشى بولعاندار اراسىنان شىعۋى مۇمكىن ەمەس ەكەنىن: «قازاقستاندا تۇرمايتىن ەلشىلەردىڭ پرەزيدەنتتىككە ۇمىتكەر بولۋعا قۇقىعى جوق. سەبەبى كونستيتۋسيالىق زاڭ تالابى بويىنشا پرەزيدەنتتىككە ۇمىتكەر قازاقستاندا تۇرۋى كەرەك. ال ەلشىلەر قازاقستاندا تۇرمايدى. سوندىقتان ولار ۇمىتكەر بولۋى مۇمكىن ەمەس» دەپ جەتكىزگەن. 

الايدا سەناتور سەرىك اقىلبايەۆ ءمينيستردىڭ سوزىمەن كەلىسپەگەن. ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، قازاقستاننىڭ ەلشىلەرى دە قازاقستان ازاماتتارى. «نەگە ولار پرەزيدەنتتىككە ۇمىتكەر بولا المايدى؟ بولادى. ول دۇرىس ەمەس. ءتىپتى، قازاقستان ەلشىلىگى ورنالاسقان جەر دە  قازاقستاننىڭ اۋماعى بولىپ سانالادى»، - دەدى اقىلبايەۆ. پارلامەنت سەناتى مەن ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ پارودوكسالدى پىكىرلەرى حالىقتى دا تىعىرىققا تىرەگەنى انىق. 

زاڭعا ساي، كەلەسى پرەزيدەنت سايلاۋى 2019 جىلى ءبىرىنشى جەلتوقساندا ءوتۋى ءتيىس. كەلەسى سايلاۋعا ەكى جارىم جىلداي عانا ۋاقىت قالدى. ال، سايلاۋ جاقىنداعان سايىن قازاقستاندا پرەزيدەنتكە تالاپ كۇشەيىپ بارادى. بەكتايەۆ «ەلشى پرەزيدەنت بولا المايدى» دەيدى، اقىلبايەۆ «بولادى» دەيدى. كىمنىڭ پرەزيدەنت بولعانىن كىم قالاماي ءجۇر؟  كونستيتۋسيا كىم ءۇشىن وزگەرتىلدى؟ ول جاعىن تۇسىنە المادىق.

اقان بەكتاس

قاتىستى ماقالالار