ورال شاھارىندا «الەۋمەتتىك ساياساتتاعى جانە جەرگىلىكتى ءوزىن-وزى باسقارۋ ماسەلەلەرىندەگى كەشەندى گەندەرلىك ءتاسىلدىڭ پرينسيپتەرى» تاقىرىبىندا سەمينار-ترەنينگ وتكەن بولاتىن. الەۋمەتتىك ساياساتتى جانە جەرگىلىكتى ءوزىن-وزى باسقارۋ قۇرىلىمدارىنىڭ جۇمىسىن جەتىلدىرۋدە گەندەرلىك اسپەكتىلەردى قولدانۋدىڭ كەشەندى تاسىلدەرىن ۇيرەتۋدى ماقسات ەتكەن سەمينار ق ر پرەزيدەنتى جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا مەن ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ استانا قالاسىنداعى ورتالىعىمەن بىرلەسىپ وتكىزىلدى. سەمينار-ترەنينگكە ۇلتتىق كوميسسيا ءتورايىمىنىڭ ورىنباسارلارى ەلەنا تاراسەنكو، لياززات سۇلەيمەن، ەقىۇ استاناداعى ورتالىعىنىڭ، ادامي ولشەم ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى يزابەللا حارتمان جانە جەرگىلىكتى گەندەرلىك ساياسات كوميسسياسىنىڭ مۇشەلەرى قاتىستى.
ەلەنا تاراسەنكو ءوز كەزەگىندە تاۋەلسىزدىكتىڭ شيرەك عاسىرلىق تاريحىندا ەلىمىزدىڭ ايتارلىقتاي جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزگەندىگىن اتاپ ءوتىپ، الەۋمەتتىك ساياسات پەن ءوزىن-وزى باسقارۋ قۇرىلىمدارىنىڭ جۇمىستارىن جانداندىرۋدا گەندەرلىك تاسىلدەردى قولدانۋدىڭ كەلەلى ماسەلەلەرىنە توقتالدى. ايەلدەردى ەلىمىزدىڭ بارلىق قوعامدىق-ساياسي جانە ەكونوميكالىق سالالارىن بارىنشا تارتۋ قاجەتتىگىن ايتقان ول ەلباسىنىڭ مەملەكەتىمىزدى نىعايتۋ ءۇشىن بەلگىلەگەن بەس ينستيتۋتتىق رەفورماسىن جۇيەلى جۇزەگە اسىرۋدا گەندەرلىك ساياساتتىڭ دا ءرولى جوعارى ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى. سەميناردا لياززات سۇلەيمەن باتىس قازاقستان وبلىسىندا ايەلدەردىڭ ءماسليحات دەپۋتاتتىعى سايلاۋىنا قاتىسۋىنىڭ جوعارى دەڭگەيدە ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى. جالپى العاندا، وبلىس بويىنشا ايەلدەردىڭ ءماسليحات دەپۋتاتتىعى سايلاۋىنداعى ۇلەسى 26 پايىزدى قۇراسا، اۋدان كولەمىندە اقجايىق پەن بورلىدە بۇل كورسەتكىش الدەقايدا جوعارى. ال ورال قالالىق ءماسليحاتىنا ايەلدەردىڭ سايلانۋ بەلسەندىلىگى ءالى دە تومەن. ق ر پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ جارلىعىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى 2030 جىلعا دەيىنگى وتباسىلىق جانە گەندەرلىك ساياسات تۇجىرىمداماسى بەكىتىلدى. «قازاقستان – 2050» ستراتەگياسى، بەس ينستيتۋسيونالدىق رەفورمالارمەن، بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىمەن ۇيلەسىم تاپقان تۇجىرىمدامادا 2030 جىلعا دەيىنگى جەتۋ كەرەكتى نىسانالى ينديكاتورلار انىقتالعاندىعىن اتاپ وتكەن ۇلتتىق كوميسسيا باسشىلارى ايەلدەر قاۋىمىن بارلىق سالادا دا بەلسەندى بولۋعا شاقىردى.
دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋمىنىڭ كورسەتكىشتەرى بويىنشا 2016 جىلى پارلامەنت ءماجىلىس دەپۋتاتتىعىنا ايەلدەردىڭ قاتىسۋ دەڭگەيى بويىنشا قازاقستان 144 مەملەكەتتىڭ اراسىنان 48-ورىنعا يە بولدى. قازاقستاندىق ايەلدەردىڭ شاعىن جانە ورتا بيزنەس سەكتورىنداعى ۇلەسى 50 پايىزدى قۇراسا، كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ 44 پايىزىن ايەلدەر باسقارادى.
بيىل وڭىرىمىزدەگى «مەرەيلى وتباسى» ۇلتتىق بايقاۋىنىڭ وبلىستىق كەزەڭى، «وتباسى – قوعام نەگىزى» تاقىرىبىندا وبلىستىق كونفەرەنسيالار، تۇرمىستاعى زورلىق-زومبىلىققا ۇشىراعان ايەلدەرگە قۇقىقتىق-كەڭەستىك، ينتەللەكتۋالدىق جانە پسيحولوگيالىق قولداۋ كورسەتۋ، «ايەل ادامنىڭ كاسىپكەرلىك سالاسىنداعى باستامالارىنا قولداۋ كورسەتۋ» بويىنشا ءىس-شارالار گەندەرلىك ساياساتتىڭ جەتىستىگىنىڭ ايعاعى. وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىمەن بىرلەسىپ، تۇرمىستاعى زورلىق-زومبىلىق دەرەگى كوپ تىركەلگەن اۋدانداردا زارداپ شەككەندەرگە قولداۋ كورسەتۋ ماقساتىندا سەمينارلار ۇيىمداستىرىلماق.
وتىرىستا ورال قالاسىنداعى وتباسىلىق-گەندەرلىك جۇمىستارعا دا تالداۋ جاسالدى. بۇگىنگى كۇنى قالامىزدا 1700-دەن استام كوپ بالالى انا، ونىڭ ىشىندە 600-دەن استامى «التىن القا»، 800-دەن استامى «كۇمىس القا» بەلگىسىنىڭ يەگەرلەرى بار. ەلىمىزدەگى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق سالانىڭ دامۋىنا ايەلدەر دە زور ۇلەس قوسىپ ءجۇر. 2016 جىلى «جۇمىسپەن قامتۋ – 2020» باعدارلاماسى اياسىندا 56 ادامعا 169،8 ملن. تەڭگە كولەمىندە نەسيە بەرىلسە، سونىڭ ىشىندە 18 ايەل 54،0 ملن. تەڭگە نەسيەلىك قارجاتقا قول جەتكىزگەن. ايەلدەردىڭ قوعامدىق-ساياسي ومىرگە ارالاسۋى جاعدايىنا توقتالار بولساق، بۇگىندە قالا اكىمدىگىندەگى 243 قىزمەتكەردىڭ 120-دان استامى – ايەل ازاماتشالار بولسا، ونىڭ 34ء-ى باسشىلىق قىزمەت اتقارىپ ءجۇر. وبلىس بويىنشا 2349 ايەل مەملەكەتتىك قىزمەتتە جۇمىس جاسايدى.
گۇلىم اقاپ،
باتىس قازاقستان وبلىسى
