ورىس پرەزيدەنتى ءپۋتيننىڭ "قازاقتا بۇرىن مەملەكەت بولماعان" دەگەن مالىمدەمەسىن ەندى قىرعىز تاريحشىلارى تالقىلادى. بۇل تۋرالى Qamshy.kz  پورتالى حابارلايدى.

كەشە BBCء-دىڭ قىرعىز قىزمەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا قىرعىز تاريحشىسى كىياس مولدوكاسىموۆ قازاق حاندىعىنىڭ قۇرىلۋى تۋرالى وي ءبولىستى. اتالعان سۇحباتتى ىقشامداپ ۇسىنىپ وتىرمىز.

 "شىندىعىندا قازاق پرەزيدەنتى نازاربايەۆ جىل باسىندا قازاق مەملەكەتىنىڭ 550 جىلدىعىنا بايلنىستى   تاريحشىلارعا، قوعام قايراتكەرلەرىنە ت.ب. وسى ايتۋلى داتانى مەملەكەتتىك دەڭگەيدە اتاپ ءوتۋ تۋرالى ءوزىنىڭ جارلىعىن شىعارعان ەدى. كەيبىر ساياساتكەرلەردىڭ "قازاقتا بۇرىن مەملەكەت بولماعان" دەگەن مالىمدەمەسىنە پرەزيدەنت نازاربايەۆ "بيىل ءبىز قازاق مەملەكەتىنىڭ  550 جىلدىعىن تويلايمىز. ءبىز وسىدان 550 جىل بۇرىن ءوز مەملەكەتىمىزدى قۇرعانبىز"، -دەگەن بولاتىن.

- وسىعان وراي، قازاق حاندىعى وسىدان 550 جل بۇرىن قۇرىلعان دەگەن دەرەكتەردى قازاق تاريحشىلارى ءار تاراپتان تالداۋعا الىپ، زەرتتەپ جاتىر. 27 اقپاندا الماتى قالاسىندا  ۇلكەن عىلىمي جيىن ءوتتى. بۇل جيىنعا تەك قازاق تاريحشىلارى ەمەس، الىس-جاقىن شەتەلدەردەن تۇركولوگتار، تاريحشىلار كەلىپ قاتىستى. شىندىعىندا قازاق حاندىعىنىڭ تاريحى سوناۋ تەرەڭدە جاتقانى ءمالىم.  سوناۋ، دەشتى قىپشاق، قىپشاق دالاسى دەپ اتالعان جەردە قىپشاق تەكتى، ءتىلى ءبىزدىڭ قىرعىزدىڭ تىلىنە جاقىن بولعان كوشپەندى ەلدەردىڭ بىرنەشە مەملەكەتتەرى بولعاندىعى راس. ءبىراق، ول مەملەكەتەر شىڭعىس حان اسكەرىنىڭ تابانىنا تاپتالىپ، موڭعول تايپالارىنا ءسىڭىسىپ كەتكەن. شىڭعىس حاننىڭ ۇلكەن ۇلى جوشىنىڭ  ساياسىندا التىن وردانى قۇرعاندا سول قىپشاق تەكتەس، تۇركى ەلدەرى . سول التىن وردانىڭ شىعىس جاعى اق وردا بولىپ، بۇل جەردە دە قىپشاق تايپالارىنىڭ ۇستەمدىك ەتكەنىن ايتۋ كەرەك. ال قازاق حاندىعىنىڭ باستالۋ كەزەڭى ءدال وسى اق وردامەن بايلانىستى كەلەدى. وسى ورايدا دەرەكتەر قازاق حاندىعىنىڭ قۇرىلعانىنا 550-560 جىل بولاتىنىن كورسەتەدى.  قازاق حاندىعىنىڭ العاشقى ىرگەتاسىن قالاعان كەرەي حان مەن ونىڭ وڭ قولى بولعان جانىبەك سۇلتاندار تۋرالى ايتا كەتۋ كەرەك.  قازاق تاريحشىلارى 1465 جىلى وسى كەرەي حان مەن جانىبەك سۇلتاننىڭ مەملەكەت قۇرۋ جولىنداعى كۇرەسى قازاق حاندىعىنىڭ نەگىزىن قالادى دەگەن پىكىردى ايتادى جانە قازاق وقىمىستىلارى ورىس پاتشايىمىنىڭ حاتىن دايەك رەتىندە كەلتىرەدى. ولاردىڭ ايتۋىنشا سول حاتتا "قازاق حاندىعى" دەگەن جازۋ بولعان دەيدى. ءبىراق، بۇل ناقتى دەرەك ەمەس. ءابىلقايىر حانعا قارسى شىعىپ، اق وردانىڭ اينالاسىنداعى بىتىراڭقى ەلدەردىڭ باسىن بىرىكتىرىپ، كەرەي مەن جانىبەك حاندار قازاقتىڭ العاشقى مەملەكەتىن قۇرادى دەپ مالىمدەمە جاساۋى رەسەي دۋماسىنىڭ جيرينوۆسكيي سەكىلدى ساياساتكەرلەرىنە بەرگەن جاۋابى عانا.

بۇل جەردە تەك قازاق تاريحشىلارى عانا ەمەس، قىرعىز تاريحشىلارى دا وسى رەتتى ءبىر تۇجىرىمعا كەلۋى كەرەك. سەبەبى، التىن وردانىڭ ايماعىداعى قىرعىز رۋلارى دا بولعانىن ايتا كەتۋىمىز كەرەك. ەندى، پاتشا وكىمەتى كەزىندە قازاقتاردى نەگە قىرعىزدار دەپ اتاعان دەگەن سۇراق تۋادى. التىن وردانىڭ اينالاسىنا شوعىرلانعان قىرعىز رۋلارى مەن كەرەي حان وتە جاقىن بايلانىستا بولعان. ءتىپتى، اياعىنا ەندى تۇرىپ كەلە جاتقان قازاق مەملەكەتى سول كەزدىڭ وزىندە قىرعىزداردان كومەك سۇراپ،  تەمىرتاۋداعى قىرعىزدارمەن اسكەر بىرىكتىرىپ،  بەرگى شەتى وزبەكتەرگە، ارعى شەتى موڭعولدارعا قارسى، ويراتتارعا قارسى شابۋىلعا شىعىپ وتىرعان.  مۇنىڭ ءبارى قازاق پەن قىرعىزدىڭ تاريحىنىڭ جاقىن ەكەنىن ءبىلدىرىپ تۇرادى. رەسەي ساياساتكەرلەرىنىڭ قازاقتا مەملەكەت بولماعان دەگەن مالىمدەمەسى وتە جاڭساق ايتىلعان. قازاقتاردا  مەملەكەت بولعان جانە قىرعىز تاريحىمەن ەتەنە بايلانىستى  كەلەدى. العاشقى حانى-جانىبەك حان، ودان كەيىن وتىز جىل بويى كەرەيدىڭ ۇلى بۇرىندىق بيلەگەن كەزدەردە دە قازاق پەن قىرعىز اراسىنداعى بايلانىس  ۇزىلمەگەن".