قارا ولەڭنىڭ قاسيەتىن قانىنا ءسىڭىرىپ، ولەڭدەگى ءاربىر تارماقتى تاعدىرىمنىڭ جولى دەپ، ءاربىر ىرعاقتى جۇرەگىنىڭ دۇرسىلىمەن ۇشتاستىرعان، تۇنىق سەزىمدى، سىرشىل اقىندار كوپ-اق. سىرشىل دەگەن دە اتى اتالماي وتۋگە ءتيىستى ەمەس ءبىر اقىن بولسا ول تۇمانباي مولداعالييەۆ. كوزى ءتىرى بولعاندا بيىلعى جىلدىڭ 20 ناۋرىزىندا تۇمەكەڭ 80 جاسقا تولار ەدى. تۇمەكەڭنىڭ 80جاسقا تولۋىن اقىن جىرىن ارداق تۇتقان اردا قازاق ارقالى ەل مەن القالى جۇرتتى جيناپ ەستە قالارلىقتاي وتكىزەرى اقيقات. سول ءبىر ونەگەلى ءىستىڭ باستاماسى رەتىندە كۇنى كەشە ناۋرىزدىڭ 13 جۇلدىزىندا جازۋشىلار وداعىنىڭ ادەبيەتشىلەر ۇيىندە «كوكتەمدى قوندىرىپ قاناتىنا...» دەگەن اتپەن تۇمەكەڭنىڭ رۋحىنا ارنالعان ءان-جىر كەشى وتكەن بولاتىن. كەشكە جينالعان حالىق كوپ بولدى. كەشتى اقىن، جۋرناليست جاناربەك ءاشىمباي جۇرگىزدى. تۇمەكەڭنىڭ تۇماداي جىرلارىنىڭ ءبىرىن وقىپ، كەشتى اشىپ بەرۋ ءۇشىن العاشقى ءسوزدى قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارماسىنىڭ ءبىرىنشى ءتوراعاسى عالىم جايلىبايعا بەردى. اۋەلگى بولىپ كەش سالتاناتىن اشىپ بەرۋگە ءسوز العان جايلىباي اقىن تۇمەكەڭ تۋرالى ءبىرقاتار ەستەلىكەردى ەسكە تۇسىرە كەتتى.ءسوزىنىڭ سوڭىنان اقىنعا ارناعان «كوكتەم شاقىرادى» اتتى ولەڭىن وقىپ، جۇرتتى ريزا ەتتى. كەشتىڭ كەلەسى قوناعى رەتىندە ساحنا تورىنە قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى، اكتەر، ءانشى تۇڭعىشباي ءال-تارازي شىقتى. ءوزىنىڭ سوزىندە تۇمانباي اقىن مەن كۇلتاي جەڭەشە – ۇشەۋىنىڭ اقش-قا ساپارى كەزىندەگى قىزىق جايتتار تۋرالى ءسوز قوزعادى. ارتىنان نۇرعيسا تىلەندييەۆتىڭ انىنە جازىلعان «قايران مەنىڭ جۇرەگىم» ءانىن ورىندادى. اقىن جايىندا جادىندا ساقتالعان جاعىمدى ەستەلىكتەرىن اقتارىپ، ءسوزىنىڭ اراسىندا قاسيەتى كەتكەن قارا ولەڭ جايىندا قوزعاپ، تۇمەكەڭنىڭ مىنەزى تۋرالى سىر اقتارعان كەلەسى ءبىر قوناق اقىن بەكسۇلتان نۇرجەكەيوۆ بولدى. ءاربىر ساحناعا شىعىپ ءسوز سويلەگەن، ونەر كورسەتكەندەردى حابارلار الدىندا كەش جۇرگىزۋشىسى جاناربەك اقىن تۋرالى، اقىننىڭ دوستارى، تۋىستارى تۋرالى سىر اقتارىپ وتىردى. قىزدارىنىڭ، ۇلىنىڭ اتتارىن اتاي وتىرىپ، ساحنا تورىنە اقىننىڭ كۇيەۋ بالاسى ءانشى ەرجان بەلعوزييەۆتى شاقىردى. ەرجان بەلعوزييەۆ اقىن تۋرالى ەستەلىكتەرمەن ءبولىسىپ، تۇماعاڭنىڭ سۇيىكتى ءانى «عاشىق جۇرەك» ءانىن ورىندادى.سازدى اۋەن اياقتالعان سوڭ كورەرمەن قاۋىمنىڭ سۇراۋىمەن، ەرجان بەلعوزييەۆ تاعى ءبىر ءاننىڭ تاريحىن ايتىپ، سول ءاندى ورىنداپ بەردى. ول ءان «قاراقات تەرگەن كۇندەر» ءانى بولاتىن.كەلەسى بولىپ بولىپ ساحنا تورىنە كوكتەم گۇلىندەي قۇلپىرعان قازاق مەملەكەتتىڭ قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جانىنان تۇرسىنباي ءداۋىت ۇلىنىڭ جەتەكشىلىگىمەن قۇرىلعان «نازقوڭىر» ۇيىرمەسىنىڭ قىزدارى شىعىپ، اقىننىڭ تۇماداي تۇنىق جىرلارىن وقىپ، «قۇستار قايتىپ بارادى ءانىن» حور بولىپ ورىندادادى. كەش جۇرگىزۋشىسى تۇماعاڭنىڭ «قۇستار قايتىپ كەلەدى» ءانىنىڭ شىعۋ تاريحىن بايانداپ، ءاندى ورىنداماققا ساحنا تورىنە ءداستۇرلى اندەردى ورىنداۋشى ايگۇل قوسانوۆانىڭ شاقىردى. ءانشىنىڭ جاندى ەلىتتىرگەن انىنە قول سوقپاعان جان قالمادى. اقىن جايلى اقىننىڭ تولعاۋىن ەستىمەككە ساحنا تورىنە اققۋ اقىن مارفۋزا ايتقوجينا مەن اقىن رافاەل نيازبەك شاقىرتىلدى. مارفۋزا اپايىمىز اقىن تۋرالى ەستەلىكتەرىن ايتىپ، كوزىنە جاس الدى. رافاەل اعامىز اقىنعا «الاتاۋ» اتتى ارناۋىن وقىدى. ارتىنان ءانشى ۇلتۋ قابايەۆا «ساعىندىم عوي» ءانىن ورىندادى. تۇمەكەڭنىڭ شاكىرتى بولات ۇسەنبايەۆ ارناۋىن وقىپ، اقىنىڭ سىنىپتاسى شالتىن اتامىز ەستەلىكتەرمەن ءبولىستى. كەيىننەن باۋىرجان جاقىپوۆ ساحناعا شىعىپ، اقىن ومىردەن وتكەن كۇنى جازعان ولەڭىن وقىپ، جۇرتتىڭ جانارىنا جاس ۇيالاتتى. كەلەسى بولىپ ساحناعا «اعايىندىلار» توبى شىعىپ، تۇماعاڭنىڭ «كوزىم كوردى اققۋدىڭ جىلاعانىن» ءانىن ورىندادى. قالام ۇستاعان قالامگەردىڭ سپورتقا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن ولەڭىمەن ورنەكتەپ ولەڭ وقىعان ەسەي جەڭىس ۇلى بولدى. كەشتىڭ سوڭىن قورىتىندىلاپ، اقىن جايلى ەستەلىكتەرىن ايتىپ، جينالعان قاۋىمعا، كەشتى ۇيىمداستىرۋشى توپقا ءوزىنىڭ العىسىن جاۋدىرعان اقىننىڭ جارى كۇلتاي اپامىز ءسوز سويلەدى. كەش سوڭىندا ءانشى مەدەۋ ارىنبايەۆ ءشامشى انىنە جازىلعان «باقىت قۇشاعىندا» ءانىن ورىندادى. ءانشى «باعىمدى اشقان ءان» دەپ باعالاپ، «قۇستار قايتىپ بارادى» ءانىن، گيتارانىڭ سۇيمەلدەۋىمەن ورىندادى. ارەنيە، بۇل ءاننىڭ حالىق كوڭىلىنە سىڭگەندىگى، بۇل انگە، اقىنعا دەگەن قۇرمەتى بولسا كەرەك، جۇرت ورنىنان تۇرىپ، ءاندى بىرگە شىرقادى. اقىننىڭ ىزگى رۋحىنا ارنالعان ءان-جىر كەشى وسىلاي ءوتتى.
تاريحىندا تاعدىرىن ولەڭىمەن شەگەلەگەن اقىنداردىڭ اتى وشپەي، ەرتەڭگە جاڭعىرىپ جەتە بەرمەك. بۇگىندە تۇماعاڭنىڭ كاۋسار جىرىنا قانىپ، سۋسىنداپ جۇرگەن جاستارىمىز از ەمەس. ءلايىم، سولاي بولعاي.
ورازباي جانۇزاق