الماتىدا تەڭگەنىڭ 25 جىلدىعىنا ارنالعان كورمە ۇيىمداستىرىلدى

/uploads/thumbnail/20181211124926355_small.jpg

الماتى مۋزەيىندە «ءتول تەڭگەمىز – تاۋەلسىزدىك تىرەگى» اتتى كورمە ۇيىمداستىرىلدى. مۇندا ءار عاسىرلاردا قولدانىلعان كونە اقشالار قويىلعان. شارانىڭ ماقساتى ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ ەڭ العاشقى ۇلگىلەرىنەن باستاپ، بۇگىنگى كۇنگە دەيىنگى دامۋ جولدارىن كورسەتۋ. 

كورمەدە تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاسى – تەڭگەنىڭ قالىپتاسۋى مەن نىعايۋىنىڭ 25 جىلدىق تاريحىن كوز الدىمىزعا ەلەستەتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن كەڭ اۋقىمدى مۇراعاتتىق قۇجاتتار، فوتو- جانە بەينەماتەريالدار ۇسىنىلعان. ولاردىڭ قاتارىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ جەكە مۇراعاتىنان الىنعان بىرەگەي جۇمىس جازبالارى دا بار. ودان بولەك، مەملەكەت باسشىسى شىعارعان جارلىقتار قويىلعان.

سونداي-اق تەڭگە مەن تيىنداردىڭ العاشقى ۇلگىلەرىنەن باستاپ، قازاقستاندىق ۆاليۋتاعا دۇنيەجۇزىلىك داڭق پەن حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ جوعارى باعاسىن بەرگەن ينۆەستيسيالىق جانە كوللەكسيالىق مونەتالارعا دەيىنگى قازاقستاندىق نۋميزماتيكانىڭ تولىق توپتاماسىن كورۋگە بولادى.

«العاشقى رەت جۇرتشىلىق نازارىنا تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاسىنىڭ پايدا بولۋى مەن قالىپتاسۋى جونىندە سيپاتتايتىن بىرەگەي ارحيۆتىك ماتەريالدار ۇسىنىلعان. ولاردىڭ ىشىندە شارالارمەن ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ ەنگىزۋ تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جارلىقتارى، تەلەارنادا سويلەگەن سوزدەرى، ۇندەۋلەرى حالىققا ارنالعان. ۇلتتىق ۆاليۋتانى ەنگىزۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسيا وتىرىستارىنىڭ حاتتامالارى مەن شەشىمدەرى جانە ت.ب. قۇندى قۇجاتتارى كورسەتىلگەن»، – دەدى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى ءارحيۆىنىڭ مۇراعاتتىق تەحنولوگيالار باسقارماسىنىڭ باسشىسى باحىتحان شايلازىموۆ.

1993 جىلى ەلىمىزدە ءبىرىنشى رەت ۇلتتىق ۆاليۋتا اينالىمعا جىبەرىلدى. سودان بەرى 15 قاراشا – قازاقستاندىق قارجىگەرلەردىڭ كاسىبي مەرەكەسى بولىپ بەكىتىلدى. ەڭ العاشقى تەڭگەمىزدە بەلگىلى تاريحي تۇلعالاردىڭ پورترەتتەرى پايدالانىلدى. مىسالى، 1 تەڭگەلىك بانكنوتقا ءابۋ ناسىر ءال-فارابي، 3 تەڭگەلىكتە ءسۇيىنباي، 50 تەڭگەلىكتە ءابىلقايىر حان، 100 تەڭگەلىكتە ابىلاي حان بەينەسى سومدالدى.

«باسىندا 4 ادام كىرىسكەنبىز. بارىنە ءوزىم باسشىلىق ەتتىم. سودان سوڭ تەڭگەلەرىمىزدىڭ ەسكيزىن جاساپ، بانككە بارىپ كورسەتىپ كەتۋ كەرەك بولعان. تەڭگە جاعىن مەن الىپ كەتتىم دا، مونەتا جاعىن باسقا ادام الىپ كەتتى. بارلىعىنا جالعىز جۇگىرە المادىم. گەرمانيا، يسپانياعا باردىم، ەكى جاققا ۇلگەرە المادىم. سودان سوڭ مەن تەڭگەنى الدىم دا، كۇندىز-تۇنى ەڭبەكتەنۋگە كىرىستىك»، – دەپ ەسكە الادى تەڭگەنىڭ اۆتورى حايروللا عابجالەلوۆ.

كورمەدە ءار عاسىرلاردا قولدانىلعان كونە اقشالار قويىلعان. سونىڭ ءبىرى – الەم بويىنشا جالعىز ۇلگىسى عانا بەلگىلى بولىپ وتىرعان، شىڭعىس حاننىڭ اتىمەن سامارقاندتا سوعىلعان التىن دينار. ول تيپولوگيالىق تۇرعىدان العاندا الەمدەگى جالعىز اقشا دەيدى ۇيىمداستىرۋشىلار. بۇدان باسقا، «ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق مۇراجايى، وتىرار قورىق-مۋزەيى قورىندا ساقتالعان جادىگەرلەر كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلدى.

«جالپى، الەمدە شىڭعىس حان اتىمەن سوعىلعان اقشا تۇرلەرى كەزدەسەدى. ءبىراق سامارقان اقشا سارايىندا سوعىلعان شىڭعىس حان اتىمەن سوعىلعان اقشالار التىن دينارلار. الەمدە ەكى داناسى عانا بەلگىلى. ونىڭ ەكەۋى دە مەملەكەتتىك ەرميتاج بار عوي سانكت-پەتەربۋرگتاعى سول جەردە ساقتاۋلى. ولاردىڭ تيپولوگيالىق ەرەكشەلىگى بۇل اقشادان ەرەكشە. سوندىقتان بۇل اقشا قازىرگى تاڭدا جالعىز اقشا رەتىندە قاراستىرىپ وتىرمىز»، – دەدى «ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيىنىڭ قور ساقتاۋشىسى تولقىن جولداسوۆ.

«ءتول تەڭگەمىز – تاۋەلسىزدىك تىرەگى» كورمەسى الماتى مۋزەيىندە ۇيىمداستىرىلىپ وتىر. ول ءبىر ايعا دەيىن جالعاساتىن بولادى. ال كەلىپ تاماشالايمىن دەگەندەر ءۇشىن ەسىك ءاردايىم اشىق.

قاتىستى ماقالالار