دۇنيەجۇزىلىك ساق مادەنيەتىنىڭ ورتالىعى الماتىدا اشىلماق. بۇل تۋرالى الماتى قالاسىنىڭ اكىمى باۋىرجان بايبەك زيالى قاۋىم وكىلدەرىمەن كەزدەسۋ بارىسىندا ايتىلدى.
جيىندا ەل اعالارىنىڭ الدىندا شاھارعا تيەسىلى ءىرى جوبالاردىڭ بىرنەشەۋى تانىستىرىلدى. ءبىر اۋىزدان قولداۋ بىلدىرگەن قوعام قايراتكەرلەرى مەن بەلسەندىلەرى باستامالاردىڭ ءبارى ەلباسىنىڭ «ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى ماقالاسىندا كورسەتىلگەن رۋحاني قۇندىلىقتارىمىزدى جاڭعىرتۋىمىزعا سەپ بولادى دەستى.
شاھارداعى كەز-كەلگەن ءجايتقا بەي-جاي قارامايتىن بۇگىنگىنىڭ زيالىسىمەن جانە قوعام بەلسەندىلەرىمەن كەزدەسكەن الماتى اكىمى باۋىرجان بايبەك بيىلعى جەتىستىكتەردى جىپكە تىزە وتىرىپ، بولاشاققا باعىتتالعان باستامالارمەن ءبولىستى. اۋەلى الماتىدا «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا 265 جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانى العا تارتىلدى. ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى دارىپتەۋ مەن بايىرعى جادىگەرلەرلەرمىزدى قايتا جاڭعىرتۋ ارقىلى عانا قازاق ەلىنىڭ مارتەبەسىن اسقاقتاتا الامىز دەپ ەلباسى كوتەرگەن «ۇلى دالانىڭ 7 قىرىن» تەرەڭىنەن ءتۇسىنىپ، جۇزەگە اسىرۋدا مادەني استانا سانالاتىن الماتىدا ۇلتتىق دامۋىمىز ءۇشىن ۇرپاقتار ساباقتاستىعىن بايلانىستىرا ءتۇسۋ ماڭىزدى دەدى باۋىرجان بايبەك.
«الماتى – تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ التىن بەسىگى. سوندىقتان ەلباسىنىڭ ماقالاسىندا ايتىلعان ماسەلەلەر ءبىز ءۇشىن وتە ماڭىزدى. ءقازىر جامبىل كىتاپحاناسىن جاڭعىرتىپ، جاڭا «وپەن سپەيس» قاعيداتى بويىنشا جاساقتاپ جاتىرمىز. جاستارمىز ۇلى جازۋشىلارمەن كەزدەسسىن دەپ جاڭا ورتالاردى دامىتىپ جاتىرمىز»، – دەدى الماتى قالاسىنىڭ اكىمى باۋىرجان بايبەك.
جۇزەگە اساتىن جوبالاردىڭ بىرەگەيى – دۇنيەجۇزىلىك ساق مادەنيەتى ورتالىعىنىڭ اشىلۋى. الماتىنىڭ سولتۇستىك باتىس ايماعى مەن ۇلكەن الماتى وزەنىنىڭ سول جاق جاعالاۋىندا ورنالاسقان بورالداي ساق قورعاندارى اۋماعىندا اسپان استىنداعى مۇراجاي بولماق. سونداي-اق، قازاقتىڭ اۋليەلىك داستۇرىنەن سىر شەرتەتىن مۋزەيدە بوي كوتەرمەك. ول قايتا جوندەۋدەن وتەتىن رايىمبەك بابا كەسەنەسىنىڭ جانىنان سالىنباق. وعان قوسا، ءتاۋ ەتىپ كەلگەندەر ءۇشىن 591 شارشى اۋماقتى قۇرايتىن مەشىت بولادى. زيارات ەتۋگە جىلىنا 300 مىڭ ادام كەلسە، قايتا جوندەۋدەن كەيىن كەلۋشىلەردىڭ سانىن 500 مىڭعا جەتكىزۋ جوسپارلانۋدا.
تانىمدىق جوبانىڭ تاعى ءبىرى – «قازاقفيلم» اۋماعىندا زاماناۋي ەتنولەند كەشەنىنىڭ سالىنۋى. زيالى قاۋىم وكىلدەرى بۇل ورتالىقتا جۇزەگە اسىرىلاتىن بارلىق ءسالت-داستۇر مەن ءجون-جورالعى ەلباسىنىڭ «ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ماقالاسىندا كورسەتىلگەن قۇندى دۇنيەلەردەن سىر شەرتپەك دەيدى. ال فرانچايزينگ قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى بەكنۇر قيسىقوۆ قازاقتىڭ تاريحي نىساندارىن برەندكە اينالدىرۋ كەرەك دەگەندى العا تارتۋدا.
«مەن مىنا جوبالاردى كورىپ قۋانىپ وتىرمىن. ەتنولەند بولسىن، ساق قورعانى بولسىن، باسقا دا مۋزەي بولسىن، ءبارى دە بىزگە كەرەك دۇنيەلەر. سونىڭ ارقاسىندا ءتۋريستى دە كوبەيتەمىز. وزگە ەلدىڭ فرانشيزاسىنىڭ بىزگە كەرەگى جوق. ءوزىمىزدىڭ تاريحىمىز باي. ول تەحنولوگيالار ءقازىر اشىق. بىرەۋدىڭ مۋزەيىن كوشىرىپ الىپ كەلۋدىڭ قاجەتى جوق»، – دەدى الماتى قالاسى قوعامدىق كەڭەسىنىڭ مۇشەسى بەكنۇر قيسىقوۆ.
«سوناۋ جاپون جەرىنە جول ءتۇستى. ول ەلدى ەسترادامەن، كلاسسيكالىق مۋزىكامەن ەشكىمدى تاڭداندىرا المايسىڭ. ولاردىڭ ءبىزدىڭ مۋزىكاعا اۋەستەنگەنى سونشا، اسىرەسە، ەكى ىشەكتى قىلقوبىزعا قاتتى قىزقىتى. جىلقىنىڭ قىلىنان جاسالعان اسپاپتى جاپوندار قاتتى تاڭسىق كوردى. دومبىرا اسپابىنا دا قاتتى قىزىققان بولاتىن. جالعىز جاپوندار عانا ەمەس، ەۋروپا ەلىنە بارساڭ دا، ولارعا سەنىڭ ەستراداڭ بەس تيىن. ودان دا ءوزىمىزدىڭ اسپاپتارىمىزدى، فولكلورىمىزدى كورسەتسەك، سوعان ءبارى قىزىعىپ جاتادى ءارى ۇيرەنىپ العىسى كەلەدى»، – دەيدى ق ر حالىق ءارتىسى التىنبەك قورازبايەۆ.
ايتا كەتەيىك، بۇعان دەيىن الماتىداعى روزىباكييەۆ پەن شتراۋس كوشەلەرىنىڭ قيىلىسىنداعى اۋماقتان ساق قورعاندارى تابىلعان ەدى. ەندى بۇل اۋماق قالا مەنشىگىنە ءوتىپ، ونداعى 1 گەكتار جەردە دە ساق مادەنيەتىنەن سىر شەرتەتىن مۇراجاي اشۋ كوزدەلىپتى. ال اشىلعالى بەرى قازاقتىڭ ءداستۇرىن ناسيحاتتايتىن ءبىر دە ءبىر قۇندى دۇنيەسى بولماعان ورتالىق ساياباققا ەكى جادىگەر قويىلماق. ونىڭ بىرەۋى –الماتىنىڭ مىڭجىلدىعىن دالەلدەيتىن كۇمىس تەڭگەنىڭ ەسكەرتكىشى بولسا، ەكىنشىسى – قازاق حالقىنىڭ رۋنامەن جانە لاتىن قارپىمەن جازىلعان ۇلتتىق كۇنتىزبەسىنىڭ ەسكەرتكىشى ورناتىلماق.
