«استانا وپەرا» تەاترى ەكىنشى «جىبەك جولى» حا­لىق­ارالىق فەس­ءتيۆالى اياسىندا الەمدىك دەڭگەيدەگى تۇلعالاردى قارسى الۋ ءداستۇرىن جالعاستىرۋدا. بۇل جولى بەكزات ونەردىڭ جانكۇيەرلەرىنە دجۋليو بوسكەتتي (يتاليا) مەن ءناجميددين ماۋلەنوۆتىڭ (وزبەكستان) ونەرىن تاماشالاۋعا مۇمكىندىك تۋعىزىلىپ وتىر. دج. ءپۋچچينيدىڭ «توسكا» وپەراسىندا ولار نەگىزگى پارتيالاردى ورىنداماق. ال باستى ءرولدى قازاقستاننىڭ ەڭبەك ءسىڭىر­گەن قايراتكەرى مارگاريتا دۆورەسكايا سومدايدى.
ەڭ ايتۋلى ونەر وشاقتارى رەپەرتۋارىنان بەرىك ورىن العان «توسكا» وپەراسىنىڭ قويۋشى رەجيس­سەرى – لۋكا رونكوني دەسەك، ديريجەرلىك تىزگىندە – قازاق­ستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ابزال مۇحيتدينوۆ.
پۋچچيني سيۋجەت ءۇشىن وتە كۇر­دەلى ءارى ءانشى فلوريا توسكا مەن سۋرەتشى ماريو كاۆارادوسسي (ءناجميددين ماۋلەنوۆ) ارا­سىنداعى قايعىلى جاعدايدا اياق­تالاتىن ماحاببات تۋرالى اسا مانەرلى شىعارما جازدى. وپە­راداعى كورىنىس پەن باستى وقيعا 1800 جىلدار تۇسىنداعى زۇلماتتى داۋىردە ناپولەون اسكەرى يتاليانى باسىپ الىپ، رەسپۋبليكا قۇرعان كەزدە ءوربيدى… قوس عاشىق وزبىر­لىق، ازاپ، اباقتى مەن ءولىم قۇر­بانىنا اينالادى… ساياسي كۇرە­س­­­تەن الىس بولعان جاندار، ەرىكسىز ونىڭ تىرناعىنا ىلىگەدى. سول كەزەڭدەر كارتيناسى اسەرلى دەكوراسيالار ارقىلى ەرەكشە جەتكىزىلەدى.
وزبەكستاندىق ءناجميددين ماۋلەنوۆتىڭ ونەرىنە كەلسەك، ول – بۇل سالادا وتە بيىك شىڭداردى باعىندىرىپ ۇلگەرگەن، تابىنۋشىلارىن وپەرا ونەرىنىڭ يىرىمىنە ۇيىرە العان، ەرتە جاسىنان جوعارى اتاققا يە بولعان تانىمال ءانشى. كاۆارادوسسيدىڭ پارتياسىن العاش رەت 2013 جىلى انتۆەرپەن، گەنت جانە ماسكەۋ قالالارىندا ءبىر مەزگىلدە قاتار شىرقاۋى ونىڭ شىعارماشىلىعىنا ۇلكەن جەتىستىك الىپ كەلدى.
– كەيىپكەرىمدى وتە جاقسى سەزە­ءمىن، ءبىز، ءتىپتى، ءبىر-بىرى­ءمىز­بەن ىشتەي تۇيسىك ارقىلى ءتۇسى­نىسە­ءمىز، ۇقساس جاعىمىز كوپ. مەن كەزىندە الفرەيندىك جۇمىسپەن – قابىرعاعا گۇل مەن ويۋدان سۋرەت سالۋمەن اينالىسقانمىن. ءمى­نە، ونى جانىما جاقىن تۇتاتىن سەبەبىم. سوعان وراي ءبىرىنشى العان ءبىلىمىم – گانچتى (گيپستى) كەسۋشى. ەندەشە، سۋرەتشى ماماندىعى ماعان ەشقانداي دا جات ەمەس، – دەدى ءوز سۇحباتىندا.
ونىڭ ساحناداعى ارىپتەسى يتا­ليالىق دجۋليو بوسكەتتي تۋرالى ايتاتىن بولساق، ول بۇگىنگى تاڭدا ەۋروپانىڭ ەڭ بەدەلدى تەاترلارى مەن كونسەرتتىك زالدارىندا ونەر كورسەتەدى. شەتەلدىك باريتون «استانا وپەرا» مەملەكەتتىك وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ تورىندە العاش رەت ونەر كورسەتپەك، وسى ورايدا ءانشى قازاقستانعا ساپارى ارقىلى شىعارماشىلىق جاعىنان كوپ تاجىريبە جيناقتاپ قايتۋدان اسا ءۇمىتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، بۇل ساباقتاستىق، سونداي-اق، قوس تاراپ ءۇشىن دە وتە ءتيىمدى مادەني بايلانىس بولماق.
– استانالىق تىڭدارماندى ەستەن كەتپەس اسەرلەرگە بولەگىم كەلەدى. سول ءۇشىن «توسكامەن» جۇ­مىس بارىسىندا مۇنداعى ارىپتەس­تەرىممەن بىرگە ورتاق مۇددە ءۇشىن بارىنشا كۇش سالۋعا تىرىسامىن. زالدىڭ كورەرمەنگە لىقا تولارىنا الدىن-الا سەنىمدىمىن. نەگە دەسەڭىز «توسكا» – بۇل ەموسياعا تولى، كەرەمەت سەزىم سىيلايتىن قويىلىم دەسەك، ال ونى تاماشا­لاۋ ادامدى شەكسىز شاتتىققا كەنەلتەدى. جۇرتتى ءبىر كۇنگى شارۋاسىن جيىپ قويىپ، تەك وسىمەن اسەرلەنۋگە شاقىرامىن، – دەدى ماەسترو. سونىمەن قاتار، ءانشى اڭگىمە بارىسىندا ريگولەتتودان كەيىنگى ەڭ سۇيىكتى ءرولى سكارپيا ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– بۇل – وتە-موتە كۇردەلى كەيىپ­كەر، – دەدى. – الايدا، جالپى وپە­راداعى ەڭ قىزىقتى بەينە بارلىق جەردە وسى بولىپ قالا بەرەرىنە سەنە­ءمىن. كەزىندە ءپۋچچينيدىڭ ءوزى بۇل تۋىندىنى قالاي اتاۋىن ءبىل­مەگەن، ءتىپتى، ونىڭ «توسكا» اتاۋىنا ءبىرازعا دەيىن سەنىمسىز بولعان كورىنەدى، سەبەبى، اتالعان بەي­نەنىڭ – زۇلىم كەمەڭگەردىڭ ماڭىزى ايرىقشا ەدى. سوندىقتان مۇنداي رولدەردى ورىنداعان كەزدە، ارينە، كەيىپكەردىڭ مىنەزىن سومداپ جەتكىزۋ وتە ماڭىزدى دەپ ەسەپتەيمىن. جازۋشى گەنري ميل­لەر ايتقانداي: «ونەر ءومىردىڭ ءمانىن تۇسىنۋدەن باسقا ەشنارسەگە ۇيرەت­پەيدى»، مەن-داعى تەك وسى اي­تىلعان كەرەمەت سوزگە شەكسىز يلان­عان كۇيىمنەن وزگەرمەيمىن.

دەرەككوز:ەگەمەن قازاقستان