فرانسيانىڭ استاناسى پاريج قالاسىندا بولعان قاندى قىرعىن الەم ەلدەرىنىڭ جاعاسىن ۇستاتتى. ويتكەنى اتالعان تەراكتىنىڭ سالدارىنان 132 ادام قازا تاۋىپ، 350-گە جۋىق ادام اۋىر جاراقات الدى.  بۇل، ارينە، فرانسۋزدار ءۇشىن ورنى تولماس قايعى بولدى. سوندىقتان دا، الەم ەلدەرىمەن قاتار قازاق ەلى دە فرانسۋزدارمەن بىرگە ەكەنىن اڭعارتىپ، الەۋمەتتىك جەلىدە ءوزىنىڭ ۇستانىمىن ءبىلدىرىپ جاتىر. الايدا، پاريج وقيعاسىنا بايلانىستى ەل ازاماتتارىنىڭ پىكىرى ەكى ءبولىنىپ، ءوزارا داۋلاسۋدا.

تەرروريزم – ادامزاتتىڭ جاۋى. وعان تالاس جوق. ويتكەنى، پاريجدەگى قاندى قىرعىن كەز-كەلگەن مەلەكەتتە بولۋى مۇمكىن. ماسەلەن، تۇركيا بيلىگى پاريجدە تەراكتىلەر بولعان كۇنى ستامبۋلدا جوسپارلانعان "ءىرى تەررورلىق شابۋىلدىڭ" الدىن العانىن حابارلادى. قازىرگى تاڭدا تۇركيا بيلىگى جوسپارلانعان شابۋىلدىڭ پاريجدە بولعان تەررورلىق شابۋىلدارمەن بايلانىسى بار-جوعىن انىقتاپ جاتىر. ايتپاقشى اتالعان ەلدە بۇعان دەيىن بىرنەشە تەراكتى بولىپ، ونىڭ سالدارىنان ونداعان ادام قازا تاپقان بولاتىن. الايدا الەم ەلدەرى تۇركياداعى قاندى قىرعىندى ءدال فرانسياداعى وقيعا سياقتى قابىل المادى. تۇركيادان بولەك سيريا، ليۆيا، مىسىر سىندى مۇسىلمان مەملەكەتتەرىندە كۇن سايىن ونداعان ادام قاسكويلەردىڭ قولىنان قازا تابۋدا. الايدا وعان الەم ەلدەرى ءدال فرانسياداعىداي نازار اۋدارمادى.

مىنە، وسىعان بايلانىستى الەۋمەتتىك جەلىدە ءارتۇرلى پىكىر تالاستار بولىپ جاتىر. ناقتىراق ايتساق facebook الەۋمەتتىك جەلىسىندە فرانسيانىڭ تۋىن اۆاتارىنا قويعان ازاماتتاردى ەكىنشى توپ سىناپ جاتىر. ماسەلەن، سالتان سايران ۇلىنىڭ ايتۋىنشا پاريجدەگىدەي جاعداي مۇسىلمان مەملەكەتتەرىندە كۇندە بولىپ جاتىر. الايدا، قىرعىنعا ۇشىراعان مۇسىلمانداردىڭ تاعدىرىنا الاڭداپ الەم ەلدەرى شۋلاپ جاتقان جوق. سونداي-اق، ول ءوز سوزىندە فرانسياداعى تەرروريزمدى ايىپتايتىنىن، ويتكەنى دىنىمىزدە ناقاق قان توگۋگە بولمايتىنىن ەسكەرتتى.

– پاريجدەگى تەرروريستىك وقيعا الەۋمەتتىك جەلىلەردە، جالپى مەديادا ۇلكەن دۇربەلەڭ تۋدىرۋدا. كوپتەگەن سەزىمتال دوستارىم، تانىستارىم بۇل قايعىعا قابىرعالارى قايىسىپ، جۇرەكتەرى ەزىلىپ، اۆاتارلارىنا فرانسيانىڭ بايراعىن ءىلىپ تاستادى. وسىلايشا قايعىلارىنا ورتاقتاسىپ، كوڭىلدەرىن بىلدىرۋدە. مەنىڭشە، بۇل ولاردىڭ قالايشا اقپاراتتىق ىقپالعا تەز بەرىلىپ قوياتىنىن ءبىر كورسەتىپ بەرگەن ءتارىزدى. ايتپەسە، سيريا، ليۆيا، مىسىر، تۇركيا سەكىلدى ەلدەردە مۇسىلمان باۋىرلارىمىزدىڭ قانى توگىلىپ جاتقاندا بۇل سەزىمتالدىق قاسيەتتەرى قايدا قالدى؟ فرانسيادا 150 ادام ولسە، مۇنشا ادام كۇن سايىن مۇسىلمان ەلىندە ءولىپ جاتىر، نەگە بۇعان بۇيرەكتەرى ءبىر بۇلك ەتپەدى. دەمەك، الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ، مەديانىڭ قۇلاعىن ۇستاپ وتىرعان باتىس الەمى حالىقتى قالايشا وپ-وڭاي جۇگەندەپ الىپ، قالاعان باعىتىنا قاراي ايداي سالاتىنىن وسىدان-اق كورىپ قالدىق، – دەيدى جۋرناليست.

قازاقتىڭ ۇلى ويشىلى اباي قۇنانباي ۇلى «ادامزاتتىڭ ءبارىن ءسۇي باۋىرىم دەپ» دەگەن ەكەن. وسى تۇرعىدان قاراعاندا پاريجدەگى وقيعاعا الەم ەلدەرىنىڭ قابىرعاسى قايىسۋى ورىندى. الايدا، اتالعان جاعداي سالتان سايران ۇلى ايتپاقشى سيريا، ليۆيا، مىسىر سىندى مۇسىلمان مەملەكەتتەردە ءجيى بولىپ جاتىر ەمەس پە؟ ايتسە دە وعان الەم ەلدەرى فرانسياداعىداي نەگە نازار اۋدارماي وتىر؟ وسى رەتتە الاشتىڭ اتپال ازاماتى ءمىرجاقىپ دۋلات ۇلىنىڭ ءسوزى ەرىكسىز ەسكە تۇسەدى. اتالعان ازامات «اباي» اتتى ماقالاسىندا «ەگەر اباي قازاقتان وزگە ويازدى جۇرتتاردىڭ ءبىرىنىڭ اقىنى بولسا، سەگىزدەگى بالاسىنان سەكسەندەگى شالىنا دەيىن تۇگەل اتىنا قانىق، سوزىمەن تانىس بولار ەدى، ەلى تۋعانىنا ءسۇيسىنىپ، ولگەنىنە تەگىس كۇيىنەر ەدى» دەگەن ەدى. ەگەر ليۆيا مەن مىسىر ويازدى جۇرتتىڭ قاتارىنان بولسا فرانيسياداعىداي الەم ەلدەرى نازار اۋدارىپ، قابىرعاسى قايىسار ەدى. وكىنىشكە قاراي مۇسىلمان ەلىندە قازا تاپقان ازاماتتاردىڭ ءولىمى شىبىن قۇرلى بولماي وتىر. ۇزىن ءسوزدىڭ قىسقاسى، پاريج وقيعاسى ادامنىڭ ادامنان ارتىق ەكەنىن اڭعارتى.

سەرىك جولداسباي

استانا