سۋ-24 بومبالاۋشى ۇشاعى اتىپ قۇلاتىلىسىمەن باستالعان تۇركيا مەن رەسەي اراسىنداعى كيكىلجىڭ وزگە ەلدەرگە دە كەسىرىن تيگىزۋدە. تمد-نىڭ بىرنەشە ەلىنىڭ تۇركيادان تاۋار تيەگەن جۇك كولىكتەرى بۇگىندە تۇركيا مەن رەسەي شەكاراسىندا تۇر، - دەپ حابارلايدى «قامشى» پورتالى ازاتتىققا سىلتەمە جاساپ.

كولىك يەلەرىنىڭ ايتۋىنشا، رەسەي شەكاراشىلارى مەن كەدەنشىلەرى ءتۇرلى سەبەپپەن كولىكتەردى وتكىزۋدەن باس تارتقان. كاسىپكەرلەر انكارا مەن ماسكەۋدىڭ داۋىنان تۋعان بۇل وقيعادان بيزنەستەرى شىعىنعا باتىپ جاتقانىن ايتادى.

تۇركيادان شىرىن قورابىن جاساۋعا كەرەك ماتەريالدار تيەپ، پەتروپاۆلگە كەلە جاتقان قازاقستاندىق جۇك كولىگىنىڭ جۇرگىزۋشىسى اناتوليي وچكوۆسكيي التى كۇننەن بەرى باچيەۆسك (ۋكراينا) پەن تروەبورتنوە (رەسەي) شەكارا بەكەتتەرىنىڭ اراسىنداعى بەيتاراپ اۋماقتا كولىگىنىڭ ىشىندە تۇرىپ جاتقانىن ايتادى. ول – تۇركيا ونىمدەرىن رەسەيگە وتكىزۋگە تىيىم سالعان ماسكەۋدىڭ سانكسياسىنىڭ زاردابىن تارتقان ازاماتتاردىڭ ءبىرى.

“مەندە كومپانيام بەرگەن سەنىمحات بار. سونىمەن 15 جىلدان بەرى جۇرگەنمىن، ەۆروپادا دا مويىندالعان. كەشەدەن بەرى جاراماي قالدى. ولار (رەسەي كەدەنشىلەرى – رەد.) «تاسىمالداۋشىنىڭ جۇرگىزۋشىگە بەرگەن كەپىلگەرلىگى» دەگەن جاڭا قۇجات ويلاپ تاپقان. مەندە ءتۇپنۇسقاسى بولۋى كەرەك ەكەن، كوشىرمەسى جارامايدى ەكەن”، – دەيدى ول.

انناتوليي وچكوۆسكيي ۋكراينا-رەسەي شەكاراسىندا وزىمەن بىرگە 100-دەن استام جۇك كولىگى قامالىپ تۇرعانىن ايتادى.

كاسىپكەر: شىعىنعا باتىپ جاتىرمىز

تۇركيا مەن رەسەي اراسىنداعى قارىم-قاتىناس ۋشىققاننىڭ كەسىرىن كورىپ جاتقان قازاقستاندىقتاردىڭ ءبىرى – قوستانايلىق كاسىپكەر الەكساندر اكحوبەكوۆ. ول جۇك تيەگەن ءۇش كولىگى رەسەيدىڭ ۋكراينامەن شەكاراسىنداعى تروەبورتنوە جانە كرۋپەس، گرۋزيامەن شەكاراسىنداعى ۆەرحنيي لارس كەدەن بەكەتتەرى ماڭىندا وتە الماي تۇرعانىن ايتادى.

“مەنىڭ ادامدارىم 10 كۇننەن بەرى – 24 قاراشاداعى وقيعادان بەرى (تۇركيانىڭ رەسەيلىك سۋ-24 ۇشاعىن اتىپ قۇلاتقان كۇندى ايتادى – رەد.) سوندا تۇر. ولاردىڭ اقشاسى مەن جانارمايى تاۋسىلايىن دەدى. قىس قوي، كولىكتە جىلىنىپ وتىر. شەكارادا ولارعا وتە دورەكى جانە ناشار سويلەيدى. نە ءۇشىن وتكىزبەيتىنى تۋرالى رەسمي جاۋاپ بەرمەيدى”، – دەيدى الەكساندر اكحوبەكوۆ.

رەسەي وتكىزبەي تۇرعان كولىكتەرىنىڭ قازاقستانعا ەندى قاشان جەتەتىنىنەن بەيحابار كاسىپكەر «بۇل وقيعادان شىعىنعا باتىپ جاتىرمىن» دەيدى.

جۇرگىزۋشىنىڭ كۇندەلىكتى تاماعىنا 30 دوللار كەتەدى. وعان قوسا كولىك كۇندىز-تۇنى وتالىپ تۇر، جانارماي شىعىندالىپ جاتىر. جۇرگىزۋشىنىڭ مۇندا كەلىپ، تاعى باسقا جاققا باراتىن ۋاقىتى ءوتىپ كەتتى. وتە كوپ شىعىنعا ۇشىراپ وتىرمىز دەيدى ول.

الەكساندر اكحوبەكوۆ تۇركيادان جۇك تاسىعان كولىكتەرىنىڭ قۇرلىقپەن جۇرگەننەن باسقا ءتيىمدى امالى جوعىن ايتادى. ول قازاقستان بيلىگىنىڭ جۋىقتا ايتقان – «كاسىپكەرلەر باكۋ (ازەربايجان) مەن اقتاۋ (قازاقستان) پورتتارىن پايدالانىپ، جۇكتى كاسپيي تەڭىزى ارقىلى تاسىسىن» دەگەن مالىمدەمەسىمەن كەلىسپەيدى. بيلىك «سوندا ءار كولىكتىڭ شىعىنى 1400-1600 دوللار بولادى» دەگەن ەدى.

“بىزدە كاسپيي ارقىلى جۇك تاسۋ ءتيىمدى ەمەس. پاروم ارقىلى ءبىر بەتكە ءوتۋدىڭ شىعىنى 2800 دوللار بولادى”، – دەيدى قوستانايلىق كاسىپكەر الەكساندر اكحوبەكوۆ.

«بۇل تاۋارلار رەسەيدىڭ سانكسيا تىزىمىندە جوق»

تۇركيادان قازاقستانعا تاۋار اكەلە جاتقان كولىكتەر رەسەي كەدەندەرىندە بوگەلىپ تۇرعانىن قازاقستان اۆتوتاسىمالداۋشىلار حالىقارالىق وداعى دا راستايدى. وداقتىڭ اتىن ايتپاۋدى وتىنگەن مامانىنىڭ سوزىنشە، «رەسەي ارقىلى ترانزيتپەن كەلمەك بولعان كولىكتەردە ماسكەۋ تىيىم سالعان ازىق-تۇلىكتەر جوق».
كوبى تۇركيادان قۇرىلىس ماتەريالدارىن اكەلە جاتىر. وندا ەشقانداي قىزاناق، كوكونىس جوق.

“كوبى تۇركيادان قۇرىلىس ماتەريالدارىن اكەلە جاتىر. وندا ەشقانداي دا قىزاناق، كوكونىس جوق. بۇل تاۋارلار مەدۆەديەۆ قول قويعان، 2016 جىلى 1 قاڭتاردان باستاپ كۇشىنە ەنەتىن سانكسيالاردىڭ تىزىمىندە جوق. وعان قوسا جۇك قازاقستانعا كەلە جاتىر. مەن تۇسىنبەي وتىرمىن”، – دەيدى قازاقستان اۆتوتاسىمالداۋشىلار حالىقارالىق وداعىنىڭ وكىلى.

ازاتتىق رەسەي كەدەندەرىنەن وتە الماي تۇرعان قازاقستاندىق كولىكتەرگە قاتىستى پىكىرىن بىلمەككە قازاقستان ينۆەستيسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنە حابارلاسقان ەدى. ءبىراق مينيسترلىكتىڭ ءاتى-جونىن ايتپاعان قىزمەتكەرى «جاۋاپتى باسشىلار رەسەيدە ءوتىپ جاتقان كەدەن تاقىرىبىنا ارنالعان جيىنعا كەتكەنىن» ايتىپ، بۇل وقيعا جايلى تۇسىنىكتەمە بەرمەدى.

انكارا مەن ماسكەۋدىڭ اراسى بيىل 24 قاراشادا تۇركيانىڭ اسكەري-اۋە كۇشتەرى سيريامەن شەكارادا رەسەيدىڭ سۋ-24 بومبالاۋشى ۇشاعىن اتىپ ءتۇسىرىپ، رەسەيلىك ءبىر ۇشقىش قازا تاپقاننان كەيىن ناشارلاعان. تۇركيا رەسەيلىك ۇشاق «ەلدىڭ اۋە كەڭىستىگىن بۇزىپ، ەسكەرتۋدى ەلەمەگەنىن» مالىمدەگەن. ءبىراق ماسكەۋ ول ۇشاقتىڭ «سيريا اۋماعىنداعى اۋە كەڭىستىگىندە جۇرگەنىن» ايتىپ، تۇركيا شەكاراسىن بۇزعانىن جوققا شىعارعان.

رەسەي بۇل وقيعادان كەيىن تۇركياعا قارسى سالىنعان سانكسيالار ءتىزىمىن بەكىتكەن. قاراشانىڭ 30-ىندا رەسەي پرەمەر-مينيسترى دميتريي مەدۆەديەۆ 2016 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ تۇركياعا ەكونوميكالىق شارالار قولدانۋ تۋرالى قاۋلى شىعارعان. ول قاۋلىدان كەيىن تۇركيادان رەسەيگە اكەلۋگە بولمايتىن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ ءتىزىمى جاريالانعان.

ول تىزىمدە تومات، پياز، سالات، كاپۋستا، بروككولي، قيار، اپەلسين جانە ماندارين سياقتى سيترۋس جەمىستەر، الما، ءجۇزىم، المۇرت، شابدالى، ورىك، قۇلپىناي، بۇلدىرگەن بار. رەسەيگە تۇركيادان تۇز، قالامپىر، تاۋىق جانە كۇركەتاۋىق ەتىن اكەلۋگە دە تىيىم سالىنعان.

«قامشى» سىلتەيدى