الەم كۇنتىزبەسىن اۋىستىراتىن كەز كەلدى...

بىرەۋلەر 31 جەلتوقساننىڭ جارىم تۇنىندە جەتەتىن كۇندى، ياعني، جاڭا جىلدى - جەر بەتىندە وزدەرىن «حريستياندار» اتايتىن ءبىر قاۋىم ەل «قۇداي» سانايتىن يسا پايعامباردىڭ تۋعان كۇنىنە بالاپ، مۇسىلمان جۇرتىنا ماكۇرىك سىندى سانايدى...

كىم ءبىلسىن، ءبىر ەسەپتەن، بۇل دا دۇرىس شىعار، اتا-بابامىزدىڭ تاري­حىنان «شىرشانى اينالدىق» دەگەندى كەزدەستىرمەدىك، ەسەسىنە، قاجىلىققا بارىپ، قاعبانى اينالۋ - مۇسىلماننىڭ بەس پارىزىنىڭ ءبىرى...

قالاي دەسەك تە، ءتىرى پەندەنىڭ جەر بەتىندەگى تىرشىلىگىنىڭ ون ەكى ايى ارتتا قالدى. 2015 جىل - قازاق ءۇشىن اسا اۋىر جىل بولدى.

بىرەۋلەر «تەڭگە ديەۆالۆاسياعا ۇشىرادى» دەپ ءجۇر، مەن مۇنىمەن كەلىسپەيمىن، مەنىڭشە، ەكى ەسەدەي قۇنسىزدانعان قازاق اقشاسى ەسىنەن تانىپ، قۇلاپ ءتۇستى...

تەڭگە قۇنسىزدانبايتىنىنا جىل باسىندا «سەندىرگەن» ۇكىمەت جىل سوڭىندا جەر شۇقىپ قالدى. بىلتىرعى جىلدىڭ كۇزىندە رەسەي ءرۋبلى «نوكاۋت» العاندا، كارىم ءماسىموۆتىڭ ۇكىمەتى قالىڭ «قورىلىنان» ويانۋى كەرەك ەدى. 2015 جىلدىڭ اقپانىنىڭ 15-سىندە ەل باسشىسىنىڭ قارجى نارىعىندا وزگەرىس بولمايتىنىن ايتىپ: «اۋىزبەن وراق وراتىندارعا ەمەس، رەسمي تۇلعالاردىڭ سوزىنە سەنۋ كەرەك» - دەگەنى دە ۇمىتىلعان جوق. ءساۋىردىڭ سوڭىنداعى كەزەكتەن تىس ساي­لاۋدا جەڭىسكە جەتكەن مەملەكەت جەتەكشىسىنىڭ: «سايلاۋدان كەيىن دە كۇرت ديەۆالۆاسيا بولمايدى. قازاق­ستاندىقتار مەنىڭ كىم ەكەنىمدى بىلەدى، ەگەر ونداي بەلگى بولسا قالاي ساقتانىپ، قورعانۋدى دا ءوزىم ايتامىن» - دەگەنى دە ەسىمىزدە...

رەسەيدىڭ قاپتاعان ارزان تاۋارلا­رى­نىڭ باسەكەسىنەن قاۋىپتەنگەن قاز­اق كاسىپكەرلەرى تەڭگەنى ديەۆالۆاسيا­لاۋ تۋرالى ۇكىمەتكە بىرنەشە ءمار­تە ۇسىنىس جاسادى. استانا كۇنى مەي­رامىنان كەيىن 45 كۇن وتكەندە تام­ىزدىڭ 19-ى كۇنى قازاقستاندا 1 اقش دوللارىنىڭ تەڭگەگە شاققانداعى باعامى 189 تەڭگەدەن 198 تەڭگەگە كوتەرىلدى. ەرتەڭىندە قازاقستان ۇكى­مەتى ۇلتتىق ۆاليۋتا باعامىن ەر­كىنە جىبەرىپ، تەڭگە 30 پايىزعا قۇن­سىز­دانىپ، 1 اقش دوللارىنىڭ باعاسى ورتاشا ەسەپپەن 255 تەڭگەگە دەيىن قىمباتتادى. قاراشانىڭ 2-cىندە ۇلتتىق بانك جاڭا ءتوراعاسى بولىپ دانيار اقىشيەۆ تاعايىندالدى. دەگەنمەن، دانيار دا دالاقتاپ ءجۇر­گەندە، جەلتوقساننىڭ ورتاسىندا 1 اقش دوللارىنىڭ باعامى 350 تەڭگەگە دەيىن شارىقتادى. جاڭا بانكير جاڭا سىلتاۋلار تاپتى: «مۇناي باعاسى ارزاندادى، رەسەي ۆاليۋتاسى قۇنسىزداندى، الەم ەكونوميكاسى داعدارىسقا ءتۇستى»...

راسىندا، ءبىزدىڭ ەلدىڭ بيۋدجەتىنىڭ 75 پايىزى مۇناي ساتۋدان تۇسكەن قار­جىدان قۇرالادى. سوندىقتان ءوندىرىس قۇرىپ، وتاندىق تاۋارلار شىعارۋ كەرەك. ىس-ارەكەت، ءونىم مەن تابىس جوق جەردە - ەكونومكا تۇزەلمەيدى. ۇلتتىق بانك ءتوراعاسى دانيار اقىشيەۆتىڭ: «تەڭگە مۇناي مەن رۋبل وزگەرىسىنە تاۋەلدى بولىپ قالا بەرەدى» - دەۋى دە سوندىقتان...

ايتكەنمەن، قانداي قياپاتتا دا «ءشۇ­كىرىنەن» جاڭىلماعان ۇلتپىز. قازاق­قا بار جاقسىلىق ەرتەڭ كەلەتىندەي بولىپ تۇرادى. ءبىر بول­جاعىشتار: «قازاق بانكىلەرى دوللار مەن تەڭگەنىڭ كۋرستىك ايىرماسى بويىنشا پايدا تاباتىن مۇمكىندىكتەرىن تاۋىستى، ياعني، تەڭگە باعامى تۇراقتانۋى كەرەك. تەڭگەنىڭ ەركىندىككە كەتكەن ەڭ اۋىر كەزەڭى ءوتتى» - دەگەن ءۇمىت ساۋلەسىن جىلتىراتسا، كەلەسى ءبىر «قورقىتتىڭ كورىن» كورگىشتەر: «قازاق بەنزينى ءۇش مۇناي زاۋىتتارى 2018 جىلى تولىق جۇمىس ىستەگەندە عانا ارزاندايتىن بولادى» - دەگەن گويگەيىنەن جاڭىلمايدى...

...جىل بويىنا قىل ۇستىندە جۇرگەن­دەي مازاسىز كۇي كەشتىك. جىل قازاق ءۇشىن اسا اۋىر ءتيدى. ءبىر ءۇمىت ۇشقىنى - مۇلىكتى زاڭداستىرۋدان 3،5 ملرد تەڭگە شاماسىندا قارجى ءتۇسىپتى. جامان ەمەس. ەندى ءىرى ۇرى-قارىلارعا ەس كىرىپ، ەتەكتەي قارجىسىنىڭ ەلەۋلى بولىگىن ەلگە قايتارسا، قاتىپ كەتەر ەدى. ايتپەسە، جەر ءجۇزىن تۇگەل قاپتاعان داعدارىستىڭ بىرەۋدىڭ سىرتتاعى دۇنيەسىن امان قالدىرۋى ەكىتالاي، تاپقانىن - يت، ارقاسىن - بيت جەگەنشە، ەلىنە بۇيىرسىن!..

ەرتەڭگە ءۇمىتىمىز ەرەن. اۋىردان اۋناپ تۇسكەن سەكىلدىمىز...

ءتاۋبا! بيىلعى «ءتولتولعام» دا ءتامام...

قاجىمۇقان عابدوللا