Astanada №51 mektep gımnazıasynyń dırektory Kúnimhan Dúısenova Ystambulda ot jaqqan jerimizge kelip dastarqandas bolyp shaı iship otyrmyz. Osy bilimdi dırektor, asyl muǵalym qazaqtyń birtýar memleket qaıratkeri Mustafa Shoqaıdyń atyn ózi basqaryp otyrǵan mektepke berýdi on jyldan beri armandap keledi eken.
Osy oraıda Shoqaıtanýshy ǵalym retinde bizben tanysqysy keletinin, onyń sátinin búgin túskenin aıtyp qýanyshyn bildirdi. Onyń búkil armany 1917 jyldan kóz jumǵan 1941 jylǵa deıin Qazaqstan táýelsizdigi úshin qajymaı kúres júrgizen jáne osy uly maqsat jolynda janyn qurban qylǵan Mustafa Shoqaıdyń atyn ózi basqaryp otyrǵan mektepke berý. Biraq bul týraly tıisti oryndarǵa bergen ótinish qujattary on jyldan beri qabyldanbaı keledi eken.
Iá bul ár adam túsine bermeıtin kúrdeli másele. Bul Qazaqstanda ulttyq tarıhı sananyn áli tolyq qalpyna kelmegendigin aıqyn belgilerinen biri. Bir maqalamda jazyp edim: Saıası táýelsizdik bir kúnde keledi. Al sana táýelsizdigi bir kúnde kelmeıdi, oǵan ondaǵan jyldar kerek. Máselen Qazaqstan parlamenti 16 jeltoqan 1991-de sheshim qabyldap eldiń táýelsizdigin jarıalady. Bitti. Sóıtip Qazaqstan sol kezde bir mınýtta táýelsiz memleket bolyp shyǵa keldi. Al sana táýelsizdigi bolsa, solaı bir mınýtta, bir saǵatta, tip bir jyl, on jylda paıda bola almaıdy. Keńestik úkimettiń qazaq halqynyń sanasyna 74 jyl boıy sińirgen óziniń ulttyq tarıhyna, uly memleket qaıratkerlerine numquraıdy, tipti olardy mensinbeý, satqyn retinde qaraýǵa negizdelgen ıdeologıasynan arylý ońaı emes. Oǵan ondaǵan jyldar kerek.
Mine táýelsizdikke 25 jyl tolsa da, Qazaqstan táýelsizdiginiń basty tulǵasynyń biri Mustafa Shoqaıǵa áli de bolsa el ordasy jáne táýelsizdiktiń sımvol qalasy dep atalǵan Astanada bir kóshe aty berilmeı otyrǵanyn basqa qalaı túsinemizİ Kóshe bylaı tursyn, dırektory on jyldan beri búkil qujattardy daıyndap janyn salyp úkimettik oryndarǵa ótinish hattar berse de, bir mektepke Shoqaı atynyń berilýine ulyqsat etilmeı otyr. Buǵan kim kedergi bolyp otyrİ Árıne áli Keńestik ıdeologıadan táýelsizdigin tolyq ala almaı kele jatqan keıbir adamdardyń sanasy.
Solaı bolsa da, Kúnimhan dırektor úmitin joǵaltpaǵan. Onyń endigi úmiti, Qazaqstan táýelsizdiginiń 25 jyldyǵyna baılanysty bıyl berilip qalýy. Laıym solaı bolǵaı!
Ábdiýaqap Qara
Mımar Sınan Kórkem Óner Ýnıversıtetiniń profesory, tarıh ǵylymynyń doktory
