Teolog-ǵalym Dosaı Kenjetaıdyń «Shymkent salafıtterdiń ordasyna aınaldy» dep ashynǵannan ashshy shyqqan daýsy destrýktıvti dinı aǵym ókilderinen buryn osy salaǵa jaýapty shendilerge aýyr tıgenge uqsaıdy. Keı aqparat quraldary ǵalymnyń «Shymkentte 15-20 myń salafıt bar» degen ǵylymı boljamyna jaýap jazypty.
Qazaqstanda salafıtter kóbirek qaıda ornalasqan degende, mamandar kóbine-kóp Aqtóbeni, Atyraýdy, Oraldy, Sátbaev qalalaryn kórsetedi. Shynynda da atalmysh óńirlerde jalpy halyqqa shaqqanda salafılerdiń shoǵyry basym. Meshittegi bes ýaqyt qulshylyq jasaýǵa kelgen jamaǵattyń teń jartysyna jýyǵyn saqaldylar men kelte balaqtar quraıdy. Onda qolyn kindigine emes, kókiregine baılaǵan kókirek namazhandar jeterlik. Imam «Fatıha» súresin oqyp bolǵan soń «Áýmın» dep daýsyn kópe-kórineý zoraıtatyndar az emes.
Dosaı Kenjetaıdyń syn sadaǵyna ilikken OQO – elimizdegi halyq eń tyǵyz ornalasqan óńir. Ári memleket qurýshy qazaq ultynyń sany da basym. Islam dinin ustanýshylar, onyń ishinde ózge oblystarmen salystyrǵanda namazhandary óte kóp. Qazaqstanda 2500-den astam meshit bolsa, sonyń úshten biri osy oblysqa tán. Qolda bar derekterge qaraǵanda 750-deı meshit, qoǵamdyq oryndarda 50-deı namazhanasy bar. Bir sózben aıtqanda OQO-sy musylman qaýymynyń basymdyǵymen erekshelenedi.
Dosaı Kenjetaıdyń «Shymkentte 15-20 myń salafıt bar» dep shamalap aıtqan boljamynyń jany bar. Nege deseńiz, óńirde bir ýaqytta 1000 namazhan sıatyn 100-ge jýyq meshit bar. Sol shamada bir ýaqytta 500 namazhan sıatyn taǵy da 100-ge jýyq meshit oryn tepken. Al, salafıler kóbinese qaraqurym namazhan jınalatyn meshitterde tóbe kórsetedi. Onyń bir sebebi, olar salt-dástúrdi berik ustaıtyn aýyldyq meshitterge kelse, aqsaqaldardyń basyna áńgirtaıaq oınatýynan úrkekteıdi.
Salafıler OQO-ǵy úlken meshitterdegi jamaǵattyń keminde 10 paıyzyn quraıdy. Sonda 1000 namazhan sıatyn 100 meshittiń 10 paıyzyn shotqa salsaq, óńirde 10.000 salafıt bar bolyp shyǵady. Al, 500 namazhandyq meshitterdiń 10 paıyzyn esepke alsaq, aldyńǵy 10.000-ǵa taǵy 5000 salafıt qosylady. Saıyp kelgende, óńirde jaı qarapaıym esepke salǵannyń ózinde 15.000 salafıt bar bolyp shyǵady.
Ońtúsikte úsh mıllıonnan astam halyq ómir súredi. Osydan da salafıtter kóp dep aıtylatyn ózge óńirlerge qaraǵanda, olardyń Shymkenttegi ordalary elenbeı qalýda. Aıtaıyn degenimiz bul emes. Biz nege shyndyqtyń betine týra qaraýǵa qorqamyz. Tarıhshylar kúni keshe qarasyn batyrǵan KSRO-ny jalǵan esepterdiń kesirinen qulaǵanyn aıtyp júr. Biz de óz ótirigimizge ózimiz senip, erteń sodan opyq jep qalyp júrmeımiz be?
Salaýat Kertaev
