Osydan eki apta buryn, shildeniń 15-nen 16-syna qaraǵan túni Túrkıada júzege aspaı qalǵan áskerı tóńkeris Redjep Taııp Erdoǵan rejıminiń shynaıy bet-beınesin ashyp tastady. Eger ol shynymen qudaı degen adam bolsa qateleskenderge keshirimmen qarar edi. «Taspen atqandy aspen at» degendeı óziniń ımanı bıiktigin kórseter edi. İs júzinde ol óte kekshil, maqsatyna jetý jolynda eshnárseden taıynbaıtyn, musylmanshylyqtan alystaý jan ekendigin baıqatty. Tipti onyń keıingi áreketteri tap osy búlikti asyǵa kútip júrgendeı áser qaldyrady.
Erdoǵannyń kózdegeni qalaıda bıligin saqtap qalý bolyp shyqty. Ol óziniń saıası qarsylastaryn bylaı qoıyp jaǵympazdanýdy bilmeıtin barsha aqyl-parasatty adamdardy jazalaýǵa kiristi. Keıbir jerlesteri ony «İbilis» dep beker aıtpaıdy eken. Oılaımyn, áskerıler onyń bılikten óz betimen kete qoımasyn bilip amalsyz «tóńkeris» jolyn tańdaǵan-aý sirá. Buǵan deıingi áskerı tóńkerister reaksıashyl sıpatta bolsa, dál osy joly áskerıler demokratıalyq ózgeristerge qoldaý kórsetpek bolǵan sıaqty. Halyq bolsa aldanyp qalǵanyn kesh uǵyp jatyr. Áskerılerdiń basty aıyby –tóńkeris jolymen demokratıalyq qoǵam ornatýǵa bolmaıtynyn eskermegen.
Tóńkeriske talpynystan sońǵy tergeý kezinde 18 myń adam tutqyndaldy. 50 myńdaı adamnyń pasportynyń kúshi joıyldy ıaǵnı olar shetelge shyǵa almaıdy, shyqqandary qaıta almaıdy. 66 myńnan astam memlekettik qyzmetker atqaryp júrgen jumystarynan shyǵaryldy. Onyń ishinde 43 myńnan astam muǵalim qyzmetinen qýylǵan. İshki ister mınıstrliginen 8800 adam, Densaýlyq saqtaý mınıstrliginen 5600 adam, Qarjy mınıstrliginen 1500 adam, Din isteri jónindegi basqarmadan 1100 adam jumysynan bosatyldy, bári qańǵyryp dalada qaldy. Joǵary synyp shákirtterin mektepten shyǵarý týraly derekterdi elemeı-aq qoıalyq. Úsh aqparat agenttigi, 16 telearna, 23 radıostansıa, 45 gazet, 15 jýrnal jabyldy, 300-den astam jýrnalıs akredıtasıasynan aıyryldy. Bul demokratıaǵa jasalǵan aýyr soqqy. Endi rejımge qarsy kim aýzyn asha alady?! Sóıtip Erdoǵan-beı demokratıa qazanynyń qaqpaǵyn burandalap japty. Ózi qazan astynyń otyn qaǵystyryp jatyr. Qazannyń jarylýy endi tek ýaqyt enshisinde.
Keıbir derekterde búkil elde 80-90 myńdaı adam jumystan qýylǵany aıtylady. Eger oqyǵan-toqyǵan sonshama jan qarsy bolsa, onda el ıntektýaldyq qaýymynyń rejımge narazylyǵy aqıqat bolǵany ǵoı. Iaǵnı olar jantalasa jasyryp-japqanyna qaramastan Erdoǵannyń $1 mlrd dollar kólemindegi korrýpsıalyq daýǵa tikeleı qatysy baryn sezip-bilip otyr degen sóz. Áıtpese, urpaqty oqý-bilimge shaqyrǵany úshin aıdaladaǵy Fetkýllah Gúlenge tıisýi aqylǵa qona ma?
Endi rejım «Ulttyq qorǵanys ýnıversıteti qurylady» degen jeleýmen eldegi kúlli áskerı ýchılıshelerdi jappaq. Bul Túrkıa qorǵanys salasy úshin qaýipti qadam. Jalǵyz ıgi habar Ystambul soty búlikke qatysy bolýy yqtımal dep tutqyndalǵan 758 áskerı adamdy qamaýdan bosatqan. Arasynda Ystambul áskerı akademıasynyń 62 kýrsanty bar.
Meniń baıqaýymsha, túrik halqy jalpy óz tarıhynyń eń bir aýyr kezeńine aıaq basqan tárizdi. Ókinishke qaraı tarıhta aqty – qara, qarany – aq dep kórsetetin kezder bolyp jatady. Biraq Súleımen paıǵambar (ǵ.s.) júzigindegi jazý tárizdi «Bári de óter!». Sol kezde asyra silteýge jol bergender sotta jaýap beretin kúnder de týar.
Ystambul meri Qadyr Topbash ótkende búlik kezinde qaza tapqan áskerıler jerlenetin «Satqyndar zıraty» úshin jer bólingenin habarlaǵan bolatyn. Endi oılaımyn, sol «Satqyndar zıraty» kúnderdiń kúninde «Qaharmandar zıratyna» aınalyp ketýi yqtımal-aý dep. Áıteýir baýyrlas túrik halqy aman bolsynshy! Halyq aman bolsa bári de retke keler.
Marat Toqashbaevtyń Feısbýktegi paraqshasynan alyndy
