Redaksıamyzǵa qazir Qytaıda turyp jatqan Qazaqstan azamaty Aıgúl Ádilqurmanovadan hat keldi. Hat ıesi óziniń osydan on alty jyl buryn otbasy jaǵdaıymen Qytaı eline baryp, keıin qujattaryn joǵaltqanyn, ol qujattardy ýaqytynda qalpyna keltirý múmkindigi bolmaı, qazir qıyn jaǵdaıda qalyp otyrǵanyn aıtady. Aıgúl Ádilqurmanovanyń basyndaǵy jaǵdaıdy tereń zerttep, tıisti organdar qajet sharalardy qoldanady degen úmitpen sol hattyń tolyq mátinin jarıalaýdy jón kórdik.
Men Ádilqurmanova Aıgúl Ánýarbekqyzy 1975 jyly 16 qańtarda Shyǵys Qazaqstan oblysy, Tarbaǵataı aýdany aýdany Tuǵul aýylynda týdym.
1996 jyly Qytaı Halyq Respýblıkasyna kelip, Qulja qalasynda 2 jyl aspaz oqýyn oqydym. 2 jyldan soń otanǵa qaıttym. 1999 jyly naýryz aıynda Qytaı Rsepýblıkasyna taǵy óttim. Sol kelgende Úrimshi qalasynda Iaan Loý kóshesinde avtobýsta pasport, jeke kýálik, aqshamdy joǵalttym.
Biraq ýaqytynda málimdemegenim úshin bul is qıynǵa soqty. Ol aralyqta men turmysqa shyǵyp em. Balaly boldym. Kúıeýim - Qytaıda turatyn qazaq. Sondyqtan, balalarym da Qytaı azamaty. Kúıeýim de Qytaı azamaty. Osylaı bolǵanda keıin men de «propıskaǵa» otyraıyn dedim. Biraq, Qytaı Respýblıkasynda bul múmkin emes eken. Sonymen men qujat júzinde eshqaıda da joq adam boldym.
Men otanyma qaıtyp ómir súrgim keledi. Biraq, bir kún zańsyz túrǵandyǵyń úshin qytaı aqshasynda 500 ıýán tóleısiń degendi uǵyp, bul isti qaıta aýyzǵa alǵym kelmedi. Mine, endi 17 jyl ótkende aqyry men ne kórsem de otanyma qaıtýdy oılap Qytaı halqynyń mılısıasyna bardym. Olar meni suraqqa tartyp, aqyry meniń densaýlyǵym nashar ekenin bilip, dárigerler bergen «spravkaǵa» qarap «Seni túrmege qamaqqa alýymyz kerek. Biraq, sen qamaqta ólip qalsań bolmaıdy. Sen Qazaqstannyń konsýlyna bar» dedi. Ol kede meniń ókpe aýrýymen aýyrǵanyma 15 jyl bolǵan.
Sonymen men Qazaqstan konsýlyna bardym. Esikten kirip, birinshi estigen sózim «sen Qazaqstanda eshkimge de keregiń joq» degen sóz boldy. Tipti, maǵan «Osylaı qańǵyp júre ber» dedi. Keıin yzaǵa býlyǵyp esiktegi balaǵa ózimniń nashar pozısıaǵa ushyraǵanymdy aıttym. Ol bala dokýment alyp bastyǵyna kirip ketti. Al, bastyq maǵan Pekınge barýymdy aıtty, maǵan aryz jazǵyzyp, «Ótinish» Pekınge Syrlybaev degen kisige joldaıtynyn aıtty.
Men: «Pekınge pasportym joq qalaı baramyn? Jolǵa aqsham da joq», - dedim. Ol maǵan qytaı mılısıasyna shtrafyńdy tóle dedi. Men shtraf tóleıtin jaǵdaıym bolsa, buryn keter edim dedim. Osylaısha eshkimnen kómek joq. Meniń otanyma qaıtýyma kómek qoldaryńyzdy sozyńyzdar. Meniń densaýlyǵym nashar, otanyma qaıtqym keledi. Bul jerde eki balaly boldym. Olar meni shekaradan qara tańba basyp qýalandy qylamyz degen jeri taǵy bar. Maǵan járdem berińizder. Bylaı júrsem arba synyp, bylaı júrsem ógiz óletin jaǵdaıda qaldym. Maǵan járdem berińizder. Memlekettik organdar, Syrtqy ister mınıstrligi meniń jaǵdaıymdy túsinip, elime qaıtýyma, qujattarymdy qalpyna keltirýge yqpal etedi dep senemin. Úmitim sizderde qaldy.
Qurmetpen, Aıgúl Ádilqurmanova
