Belgili saıasattanýshy Ázimbaı Ǵalı Ulttyq qaýipsizdiń komıtetiniń ishinde salafızimdi qoldaıtyndardyń baryn jazyp, Elbasyǵa ashyq hat jazypty. Saıasattanýshynyń Feısbýk paraqshasynda jazǵan «UQK ulttyń qaýipsizdigin oılaıtyn organ ba, álde ultqa qaýipti organ ba?» atty ashyq hatyn ózgerissiz usynamyz.
Qurmetti Nursultan Ábishuly!
Sizdiń atyńyzǵa taqaýda «Ýahabızm men Salafızmniń barlyq tarmaǵy – ekstremıstik aǵym!» degen atpen qazaqtyń ıir butaqty zıalylary qol qoıǵan ashyq hat jarıalandy. Ashyq hatta elimizge dendep enip ketken salafızm tarmaqtarynyń qaýiptiligi haqynda aıqyn máseleler kóterildi. Aqtóbeden bastalyp, Almatyda ulasqan soıqannyń sońynda Ózińiz «terakti» dep baǵa bergen salafılik aǵymnyń ókilderi turǵandyǵy basa aıtylyp, salafılikke sot sheshimimen tıym salý talaby qoıyldy. Ashyq hatqa myńnan astam oqyrman qol qoıyp úlgerdi, qol qoıý qarqyndy túrde jalǵasýda.
Shynynda da, bul lańkestik dinı top Siz jıyrma bes jyl boıy qabyrǵańyz qaıysyp júrip qalyptastyrǵan etnosaralyq hám dinı konfesıaaralyq tózimdilik qundylyqtaryn aıaq-asty etýge talpynýda. Elimizdiń táýelsizdigi, memleketimizdiń tutastyǵy, qazaq halqynyń mádenıeti men salt-dástúrin joqqa shyǵarýda. Halyqtyń birligi men baıandy baqytyna syzat túsirip, «Máńgilik el» ıdeıasynyń tamyryna balta shabýda. Salafıler ózderine qosylmaǵan jáne qoldamaǵan ózge azamattardy «kápirge» shyǵaryp, olardyń qanyn tógýden shimirkpeıtinin, ar-ujdanyna qol suǵýdan taıynbaıtynyn pash etýde. Memleketimizdiń zaıyrly qundylyqtaryna «taǵut», ádet-ǵuryptarymyzǵa «bıdǵat», izgilikke negizdelgen salt-joralarymyzǵa «haram» dep josyqsyz jala jaýyp, ulttar men ulystarǵa, dástúrli dinderge qutty qonys, beıbit óris bolyp otyrǵan Qazaq elin «kápirstanǵa» balaýda.
Aqtóbe men Almatydaǵy lańkestik oqıǵalardan keıin osy máselege qatysty Qaýipsizdik Keńesiniń otyrysynda Siz «sodyrlyq soıqannyń salafılerge tıesili» ekenin basa aıttyńyz. İle-shala Úkimet basshysy K.Másimov «Eki aıdyń kóleminde salafızmge tıym salý jóninde sheshim qabyldanatynyn» jetkizdi. Din isteri komıtetiniń tóraǵasy Ǵ.Shoıkın «Salafızmge tıym salý máselesi talqylanyp» jatqanyn habarlady. Osy aralyqta salafı sodyrlary Almatyda, Balqashta, Aqtóbede, Oralda terakti jasaýǵa birneshe ret umtylǵanymen, óz pıǵyldaryn iske asyra almaı, quryqtaldy. Absolútti tıym bolmasa, lańkestik oqıǵalardyń legi áli de jalǵasa beretin tárizdi.
Úkimet basshysy bergen eki aı syrǵyp ótti. Biraq, áli salafızmge tıym salar sot sheshimi shyqqan joq. Elimizdegi bilikti dinı sarapshylardyń BAQ-da salafı aǵymynyń qaýiptiligi týraly jan-jaqty málimetter bergenine qaramastan, keıbir memlekettik vedomostvolar sot sheshimin shyǵarýǵa qumbyl emes sekildi. Maǵan jetken málimetterge qaraǵanda, QR İshki ister mınıstrligi, QR Bilim jáne Ǵylym mınıstrligi, QR Prokýratýrasy, Din isteri komıteti, oblys ákimshilikteri salafızmge tıym salýdy qoldaǵanmen, QR UQK-niń ókilderi salafızmge tıym salýǵa úzildi-kesildi qarsy shyǵyp otyr. Bul ne qylǵan syńarjaqtyq? UQK ulttyń qaýipsizdigin oılaıtyn organ ba, álde ultqa qaýipti organ ba? Osyny halyq túsinbeı otyr.
Búlikshi aǵym – salafılikti ashyq aıyptaýǵa barmaı, tıip-qashyp qana málimetter berip otyrǵan UQK laýazymdy tulǵalarynyń is-áreketin qalaı túsinýge bolady? Aty dardaı bul asa jaýapty mekeme ókilderi búgin osylaı syzdyqtatyp otyryp, erteń salafılikke tıym salýǵa jol bermeıtin shyǵaryp salma qujat ázirlep, Elbasynyń atynan elge jarıa etpesine kim kepil?! Nege UQK máseleni sheshýge emes, odan qashýǵa asa yntaly bolyp otyr?!
Qurmetti Nursultan Ábishuly!
Qoǵamda kóp oryn alatyn lobbızm derti UQK-ne juqqan syńaıly. Áıtpese, Sırıa, Irak, Tájikstan, Ózbekstan, Sheshenstan jáne t.b. memleketterde búlik týdyryp, aýyzdyqtalǵan dinı aǵymǵa bizdiń elimizde nege tıym salynbaıdy? UQK eldi qan-qaqsatyp, talaı beıkúná adamnyń ómirin jalmaǵan salafızm aǵymyna tıym salýǵa nege qarsy? Jalpy, qazir memlekettik organdarda salafızmdi qoldaıtyn azamattardyń jumys isteıtini ámbege aıan. Olardyń talaıyn kúndelikti ómirde kórip júrmiz. Meniń paıymdaýymsha, UQK-niń quramynda da salafızmdi qoldaıtyn qyzmetkerler bar. UQK-degi salafızm emmısarlary Qaýipsizdik Keńesine jalǵan aqparattar men konsepsıalaryn ótkizýde. Osy sebepten de sheshimi kezek kúttirmeıtin atalmysh másele saǵyzsha sozylyp keledi.
Qurmetti Nursultan Ábishuly!
Qashanda ult pen memleket bolashaǵy úshin mańyzdy máselelerdi sheshýge atsalysyp, Ózińiz sheshim qabyldap kelesiz. Keıbir memlekettik organdardy salafızm dertinen aıyqtyryp, elimizdiń keleshegine asa qaýipti bul dinı aǵymǵa tıym salý máselesine de Ózińiz núkte qoıady degen senimdemin.
Qurmetpen, Ázimbaı ǴALI,
saıasattanýshy, tarıh ǵylymy doktory, dosent
