Astana tórinde 19 memlekettiń 300-den asa bilekti palýandarynyń basyn qosyp, kúres túrlerinen jalaýyn jelbiretken Azıa chempıonaty aıaqtaldy. Shyǵystyń nebir azýly sportshylary jınalǵan baıraqty básekede Qazaqstan balýandary grek-rım kúresinen jalpy komandalyq esepte birinshi orynǵa ıe bolyp, jalpy sany 14 júldege qol jetkizdi.
Grek-rım kúresi boıynsha Qytaı memleketiniń quramasyn qandasymyz Álnur Tórgeuly bastap kelipti. Biz mıllıardtar eliniń qurama komandasyn jattyqtyryp júrgen qazaq jigitin áńgimege tartýdy jón kórdik.
Sporttaǵy irgetasymdy Qazaqstanda qaladym
Álnur Tórgeuly 1976 jyly Qulja qalasynda dúnıege kelipti. «Jalpy kúres qazaqtyń qanynda bar ǵoı. Aýylda ósken qara domalaq balamyz. 3-synyptan bastap kúreske qatynasa bastadym. 1992 jyly Almaty qalasyna kelip, Qajymuqan Muńaıtpasov atyndaǵy mektep-ınternatynda bilim alyp, kúres ónerindegi negizgi irgetasymdy qaladym. Qytaıǵa qaıtyp barǵan soń, 1995-1996 jyldary Qytaıdyń birinshiligin qatarynan eki ret uttym. 1996 jyldan bastap Qytaı qurama komandasyna qabyldanyp, Álem chempıonatyna, Azıa chempıonatyna qatysyp, jarqyn jeńisterge jettim», - deıdi bapker.
Qytaı chempıonatyn óz salmaǵynda birneshe márte baǵyndyrǵan qandasymyz 2004 jyly Grekıanyń Afıny qalasynda ótken Olımpıadada óner kórsetip, 13-orynǵa taban tirepti.
Qytaıda qazaq sportshylaryna suranys joǵary
Álnúr Tórgeulynyń aıtýynsha, qazir Qytaıda sportqa beıim qazaq jastaryna degen suranys óte joǵary kórinedi. Qazy-qarta jep ósken qazaqtyń qanyna bitken kúsh qýatyn moıyndasa kerek, qytaılyq bapkerler óz komandasyna qazaq sportshylaryn tartýdy kózdeıdi eken.
«Qazir Qytaı qazaqtarynyń ishinde sporttyń ár salasynda óner kórsetip, erekshe jetistikterimen kózge túsip júrgen jastar kóp. Qytaıdyń ár qalasynda boks, kúres, erejesiz jekpe-jek jáne sporttyń basqa túrlerinde júrgen qazaqtar bar. Sońǵy jyldary qytaılyq bapkerlerdiń komandasyna qazaq sportshylaryn tartý «sánge» aınalyp barady.
Mundaǵy basty sebep - babamyzdan jalǵasqan batyrlyǵymyz, balýandyǵymyz.
Ekinshiden, qazaq jastarynyń ımandylyǵy, tárbıeliligi, jattyǵýǵa jaýapkershilikpen qatysyp, belsendi jumys jasaıtyndyǵy. Osy baǵytynan taımasa, Qytaı qazaqtarynan Olımpıada shyńyn baǵyndyratyn talaı chempıondar shyǵatynyna senemin. Mende qolymda múmkindik turǵanda qazaq ulandarynyń bıik belesterdi baǵyndyrýyna bir kisilik úlesimdi qosýǵa tyrysyp júrmin. Qaıda júrse de qazaqtyń abyroıy ortaq, namysy bir», -deıdi ol.
Qytaılyq bapker, erejesiz jekpe-jekte atoı salyp júrgen Jumabek Tursynuly, erkin kúreste erekshe kózge túsip júrgen Erlanbek syndy jigitterdiń erligin erekshe atap ótti. Olar Qytaıda talaı bıikterdi baǵyndyrǵan, sportta óz orny bar myqtylar eken.
Qazaqstanda grek-rım kúresi jaqsy damyǵan
Qandasymyz qytaılyqtardyń qazaqstandyq bapkerlermen selbestik jasaǵysy keletinin aıtady.
«Qazaqstan sportynyń álemde alar orny joǵary, talaı baıraqty básekelerde jaqsy jetistikterge jetip júr. Ózim biletin grek-rım kúresi týraly aıtar bolsam, Qazaqstannyń grek-rım kúresi Qytaımen múlde uqsamaıdy. Eýropa elderiniń kúres tehnıkasyna jaqynyraq keledi.
Meniń bir baıqaǵanym, Qazaqstan palýandarynyń jigeri óte joǵary, kózderinde ot bar. Qarsylastarynan esh qoryqpaıdy. Ózderine óte senimdi shyǵady. Qytaılyq sportshylarǵa osyndaı qasıetter jetispeıtin sekildi.
Sondyqtan, Qytaıda Qazaqstan grek-rım kúresin joǵary baǵalaıdy. Biz qazaqstandyq bapkerlermen sóılesip jatyrmyz, basshylar ózara aqyldasty. Yntymaqtastyq jasap, tájirıbe almassaq deımiz. Birlesken jattyǵýlar uıymdastyrýdy kózdep otyrmyz», - degen oılaryn aıtty Álnur qandasymyz.
Bul jolǵy dúbirli doda joǵary deńgeıde uıymdastyrylǵan
Sonymen qatar ol osy jolǵy Qazaq elinde ótken dúbirli dodanyń joǵary deńgeıde uıymdastyrylǵanyn aıtady. «Astanada birinshi ret bolyp otyrmyn. Qalanyń damýynda aıtar joq. Keń de taza, adamǵa erekshe áser beredi. Men Qazaq eliniń bolashaǵy budan da nurly dep bilemin. Osy jolǵy básekeniń uıymdastyrylýy óte joǵary deńgeıde ótti. Sport kesheni, qyzmet kórsetýi bári keremet. Palýandardyń básekesi de tartymdy boldy. Kózge túsken sańlaqtar da kóp. Atap aıtar bolsaq, 98 keli salmaqta óner kórsetken Erulan Ysqaqovtyń sheberligi keremet eken. Jáne Ózbekstan elinen kelgen Tasbolat degen qandasymyz da jalyndap tur. Óte jaqsy kúresti. Irandyqtardyń, qyrǵyzdardyń palýandarynyń deńgeıi joǵary boldy. Bizdiń qurama komandamyzdyń da nátıjesi jaman bolmady», - deıdi Álnur.
Qaı elde júrse de júregi qazaq dep soqqan qandastarymyzdyń bedeli bıik, abyroıy asqaq bola bergeı. Óneri men rýhy ór osyndaı jigerli qandastarymyzdy qazaqtyń kók baıraǵyn jelbiretýge múmkindik jasasaq nur ústine nur bolar edi.
Núsipbek Rızabek
QazAqparat
