Prezıdent Nursultan Nazarbaev Qyzyljar óńirinde egin oraǵy barysymen tanysty. Turǵyndarmen kezdesýlerde aýyl sharýashylyǵy men áleýmettik, kólik ınfraqurylymy salalarynyń máseleleri keńinen sóz boldy.
Az shyǵyn jumsap, mol ónim alý mańyzdy
Prezıdent Petropavl halyqaralyq áýejaı ǵımaratyn aralap kórip, ushý-qoný jolaǵy men jolaýshylar termınalyn qaıta jańǵyrtý barysymen tanysty. Elbasyna ushaqty rúlmen baǵyttaý jolaǵy, perrondy, jaryq berý men jolaýshylar termınalyn qalpyna keltirý sharalary, sonymen qatar, áýejaıdy odan ári jetildirý baǵyttary týraly baıandaldy. Áýejaı normatıvtik múmkindigi boıynsha saǵatyna 200 jolaýshy ótkize alady. Aerovokzal ǵımaratynyń jalpy alańy – 2400 sharshy metr.
Qazir óńirde el rızyǵyn shashpaı-tókpeı jınap alý naýqanynyń naǵyz qyzǵan shaǵy. Úkimettiń jan-jaqty qoldaýy arqasynda dıqan qaýymynyń kúzgi dala jumystaryna tıanaqty ázirliktermen kelgeni birden ańǵarylady. Aýyl sharýashylyǵy salasyna byltyrǵyǵa qaraǵanda 6 mıllıard teńge artyq bólinip, 23,5 mıllıard teńgeni quraǵan. 638 jańa tehnıka satyp alynǵan. Oraqqa tartylǵan 10 myńǵa jýyq tehnıkanyń úshten biri zamanaýı úlgide jabdyqtalǵan.
Burynǵy kezderi janarmaı tapshylyǵy sezilip, qıyndyqtar týyndap jatatyn. Endi ondaı qolbaılaý joq. Qajetti 72 myń tonna dızel otyny mezgilimen jetkizilip, jalpy syıymdylyǵy 6,5 mıllıon tonna bolatyn elevatorlar men astyq qoımalary saqadaı-saı etilgen. Basty maqsat – 4,2 mıllıon gektar alqapqa jaıqala ósken ónimdi jaýyn-shashynǵa uryndyrmaı, qambalap alý. Qazirgi qarqynǵa qaraǵanda, ýáde oryndalatyn syńaıly. Tek kún ashyq bolyp, sátin salǵaı deısiń. Dándi daqyldardyń gektar berekeliligi 17,2 sentnerden aınalýda. Bul – monshaqtap tógilgen mańdaı terden góri aýa raıyna kóbirek táýeldi teriskeı úshin jaqsy kórsetkish.
Elbasy aralaǵan tanaptardan Qyzyljar aýdany «Shaǵala-Agro» JSHS joǵary túsim alýda eken. Seriktestik basshysy Jomart Omarov óndiriske paıdalanylatyn jer telimderiniń 35 myń gektardy quraıtynyn, onyń 9 myń gektaryna dándi, 13,6 myń gektaryna maıly daqyldar egilgenin, astyqtyń 85 paıyzy bastyrylǵanyn jetkizdi. Gektar berekeliligi 35 jáne 17 sentnerdi quraıdy. Naýqanǵa 60 adam tartylǵan. Úsh jyldyń ishinde astyq óndirisin damytýǵa 4,2 mıllıard teńge ınvestısıa quıylǵan. Mundaı ozat sharýashylyqtar Qyzyljar aýdanynda kóptep sanalady. Aýdan aýmaǵynda 224 sharýa jáne fermerlik qojalyqtar, 1924 orta jáne shaǵyn kásipkerlik nysandary, 1041 jeke kásipker jumys isteıdi.
Tanap basynda jergilikti jerde qurastyrylatyn aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy úlgileri tanystyrylǵannan keıin, Prezıdentke oblys ákiminiń birinshi orynbasary Aıdarbek Saparov agroónerkásip kesheniniń negizgi kórsetkishteri men ony damytý jolynda atqarylyp jatqan sharalar týraly baıandady. Aýyl sharýashylyǵyna salynǵan ınvestısıa kólemi 35,9 mıllıard teńgege jetip, 108 mıllıard teńgeniń ónimderi óndirilipti.
Nursultan Nazarbaev mehanızatorlarmen jáne agrarlyq kompanıa ókilderimen áńgimelesý barysynda astyq óndirisin ártaraptandyrýdyń, az shyǵyn jumsap, mol ónim alýdyń básekelestik qarymyn arttyrýdyń mańyzyn atap ótti. Táýelsizdik jyldary memleket tarapynan agroónerkásip keshen salasyna zor kómek berilip, negizgi máseleler sheshimin tapty. Endigi basty másele, eńbek ónimdiligin jáne shyǵarylatyn ónim sapasyn arttyrý bolyp tabylady. Sizderdiń sharýashylyqtaryńyz oblystyń tek qana bıdaı óndiretin aımaq emes ekenin talaı dáleldep júr.
Qyzyljardyń qunarly topyraǵynda maıly daqyldar da jaqsy ósedi, dedi Prezıdent. Et, sút ónimderin qaldyqsyz qaıta óńdeý isin aýyldarda jalǵastyrý kerek. Sonda taýar baǵasy ósedi, sapasy da jaqsarady. Jańa jumys oryndary da ashylady. Qazir Qazaqstannyń ónimderi men taýarlaryn syrtqy naryqqa shyǵarýdyń orasan múmkindikteri bar.
Elbasyna sharýalar jan-jaqty qoldaýy jáne aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy tıimdi memlekettik saıasaty úshin alǵystaryn bildirdi. Al Nursultan Nazarbaev jınalǵandarǵa jemisti jumys, tabys pen baq-bereke tiledi.
Múmkindigi mol qorǵanys ónerkásibi
Prezıdent kelesi kezekte áskerı ónerkásip kórmesinde bolyp, jergilikti kásiporyndar shyǵaratyn áskerı tehnıkalar úlgilerimen tanysty. Kórmeni aralap shyqqan N.Nazarbaev otandyq qorǵanys ónerkásibiniń óndiristik múmkindigi men ınovasıalyq áleýetine oń baǵa berdi. «S. Kırov atyndaǵy zaýyt», «Petropavl aýyr mashına jasaý zaýyty» AQ, «ZIKSTO» AQ áskerı-óndiris zaýyttarynyń ınjenerlerimen, konstrýktorlarymen áńgimelesti. Áskerı tehnıka qurastyrýmen qatar, elektrlik belgi berý jabdyqtaryn, azamattyq jáne arnaıy maqsattaǵy radıostansalardy, munaı-gaz sektory men energetıka kesheni úshin ónerkásip qurylǵylaryn, vagondar men kólik salasyna arnap basqa da ónim túrlerin shyǵarý osy zaýyttardyń negizgi qyzmeti sanalady.
Budan keıin Elbasy Sport saraıyna baryp, soltústikqazaqstandyq sportshylarmen kezdesti. Muz arenasynda «Qulager» hokeı klýbynyń prezıdenti Bolat Qarabalın Memleket basshysyna komandanyń jeıdesin tartý etti. Byltyr paıdalanýǵa berilgen ámbebap ǵımarat 14853 sharshy metr aýmaqty alyp jatyr. Onyń jobasy boıynsha negizgi úsh blok – jeńil atletıkalyq manej, 1 myń jankúıer tamashalaı alatyn jabyq muz aıdyny, veloshabandozdar mektebi ornalasqan.
Soǵan sáıkes shaıbaly hokeı, kónkı, shorttrek, shaǵyn fýtbol, voleıbol, kúsh jekpe-jegi, taekvondo, dzúdo, boks sıaqty sport túrlerimen árkim erkin aınalysa alady. Veloshabandozdarǵa laıyqtalǵan eki trek alańy, trenajer bólmesi, kórkem gımnastıka, akrobatıka zaldary jumys istep, kúnine 1200 adamdy qabyldaı alady. Olarǵa 73 jattyqtyrýshy qyzmet kórsetedi. Eresektermen qatar, balalardyń da shynyǵýyna jan-jaqty múmkindikter týdyrylǵan. Bertinge deıin umyt qalǵan hokeı dástúri qaıta jandanyp, byltyr qurylǵan «Qulager» komandasy Qazaqstan chempıonatynda qola júldeni ıelendi. Soltústikqazaqstandyq sportshylar 16 álemdik, 15 azıalyq, 48 halyqaralyq, 154 elishilik dodalarǵa qatysyp, jalpy jıyntyǵy 530 medal jeńip alǵan. Búgingi kúni turǵyndardyń 28 paıyzy salamatty ómir saltyn serik etken.
Osynda Memleket basshysynyń qatysýymen oblys jurtshylyǵy ókilderiniń alqaly jıyny ótti. Aımaq basshysy Erik Sultanov jergilikti jerdegi zaýyttar qurastyratyn tehnıkalardyń básekelestik artyqshylyqtary men mashına jasaý kásipornynyń bolashaǵy jaıly áńgimeledi. 5 ınstıtýttyq reformanyń «100 naqty qadam» – Ult josparyn júzege asyrý sheńberinde ekonomıkalyq ósim saqtalyp, turǵyndardyń ál-aýqaty jaqsara túsken. Óńdeý ónerkásibiniń 19,7 paıyzyna ıe mashına jasaý kásiporyndary 15 733 mıllıon teńgeniń ónimderin óndirgen.
Ónim sapasy – árqashan basty kórsetkish
Negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısıa kólemi 93 mıllıard teńge bolǵan. «Óńirlerdi 2020 jylǵa deıin damytý» baǵdarlamasy sheńberinde sýmen jabdyqtaý nysandaryn jańǵyrtýǵa 2,5 mıllıard teńge bólingen. 7964 jańa jumys oryndary ashylyp, 15 961 adam jumysqa ornalasqan. 2622 adam qoǵamdyq jumystarǵa tartylǵan. Ekonomıkalyq belsendi turǵyndardyń 0,5 paıyzyn jumyssyzdar quraıdy. 4 jylǵa arnalyp jasalǵan 62 ınnovasıalyq jobalarǵa qarastyrylǵan qarjy – 191 mıllıard teńge.
Basqosýda agrarlyq óńirdiń qol jetken jetistikterine toqtalǵan Elbasy ishki rezervterdi barynsha paıdalanýǵa, zamanaýı úlgidegi ozyq tehnologıalardy óndiriske engizý arqyly eńbek ónimdiligin arttyrýǵa, ónim sapasy árqashan basty kórsetkish bolyp qala beretinine nazar aýdardy.
Atqarylǵan jumystar az emes. Meniń tapsyrmam boıynsha qolǵa alynǵan «Serpin-2050» baǵdarlamasy sheńberinde ońtústik óńirlerden 1 myńǵa jýyq jastardyń osynda bilim qýyp kelgenderi, 118 otbasynyń qonystanýy quptarlyq. Ol jaqtarda jer de, jumys ta tapshy. Teriskeıdiń shuraıly tabıǵaty, qunarly topyraǵy mal da, astyq ta ósirýge óte qolaıly. Bıyl 700 shaqyrym joldy qalpyna keltirgen ekensizder. Jol – ekonomıkanyń, tirshiliktiń kúretamyry. Jolsyz búgingi ómirdi elestetý qıyn, dedi Prezıdent.
Elbasy odan ári alda turǵan mindetterdi taratyp aıtty. Astyq óndirisin ártaraptandyrý isin jalǵastyrý, qaldyqsyz óndiriletin ónimderdi eksportqa baǵyttaý, óndiristik kooperasıa uıymdaryn jandandyrý, sýarmaly jerlerdiń qunarlylyǵyn joımaý, kredıtteýdiń, sýbsıdıalaýdyń qaıtarymdylyǵyn qamtamasyz etý, shaǵyn jáne orta bızneske serpin berý, Indýstrıalandyrý, «Nurly jol» jol kartalary aıasynda kúrdeli jobalardy júzege asyrý, shekaralas aımaqtar arasyndaǵy saýda-sattyq júıelerin yrǵaqty damytý – munyń bári keleli máseleler sanalady. Táýelsizdigimizdiń alda kele jatqan 25 jyldyq mereıtoıyn laıyqty qarsy alý – bárimiz úshin mereı, dedi Nursultan Nazarbaev.
Sóziniń qorytyndysynda Memleket basshysy oblys turǵyndaryna isterinde sáttilik tiledi.
Soltústik Qazaqstan oblysy
Sýretter Prezıdenttiń baspasóz
qyzmetinen alyndy
