Jetisaı qalasynyń turǵyny Raýshan Mahatovanyń bódene ósirýge degen qulshynysyna qajettilik sebep bolǵan kórinedi. 

«Kúıeýimniń biraz ýaqyt boıy asqazany mazalap, ábden tıtyqtatyp jiberdi. Barlyq analızderin tapsyryp, jan-jaqty tekserýden ótkizip bolǵannan soń dárigerler «Asqazanyńyzdaǵy jara asqynyp ketken. Ony emdeýdiń bir ǵana joly bar, ol – ota jasatý. Odan basqa emi joq» dedi. Pyshaqqa túsý ońaı ma? Ne isterimizdi bilmeı, shaqshadaı basymyz sharadaı boldy. Sol kezde Jaratqannyń qudireti ǵoı, bir kisi bódene jumyrtqasynyń  asqazanǵa em ekenin aıtty. Onyń sózi tabyla ketken aqyldaı  kórindi me, táýekel etip, bódeneniń jumyrtqasyn emge iship kórýdi uıǵardyq.

Elden surastyryp júrip, Qyzylorda qalasynda bódene ósiretin Orynbaı degen kisi bar dep estip, eshteńege qaramastan, týra sonda tarttyq. Orekeńnen 200 bódene satyp aldyq. Onyń jumyrtqasyn biraz ýaqyt ishkennen soń kúıeýim aýrýynan qulan taza aıyǵyp ketti. Ol kúnine 4 dana bódene jumyrtqasyn  ashqarynǵa úzbeı iship otyrdy. Asqazanynyń aýyrǵany qoıyp, qazir palaý deısiz be, ashshy taǵamdar deısiz be, unatqan taǵamyn qalaǵanynsha jeıdi. Biz osylaısha bódeneniń jumyrtqasynan dertimizge daýa taptyq» deıdi Raýshan apaı aǵynan jaryla.

Osy tusta aıta keterligi, mamandardyń zertteýinshe, bódene jumyrtqasynyń quramynda fosfor, kalıı, temir kóp. Ol adamnyń este saqtaý qabiletin jaqsartady. Sondaı-aq, jumyrtqada V toby dárýmenderiniń moldyǵy júıke júıesiniń jaqsy jumys isteýine úlken septigin tıgizedi. Adam aǵzasyn da tazartady. Jumyrtqa qabyǵynan kálsı daıyndalatyn kórinedi. Sebebi, jumyrtqa qabyqshasynyń 90 paıyzy kálsı karbonatynan turady. Halyq medısınasynda bódene eti ejelden-aq joǵary baǵalanyp kelgen. Anemıa, týberkýlez, dıabet, asqazan jarasy, bronhıaldy astma (demikpe), gepatıt sıaqty aýrýlarǵa myń da bir em.

   – Bódenelerge taza, jyly, qolaıly jaı kerek. Sondyqtan turyp jatqan úıimizdiń úlken bir bólmesin solarǵa arnap qoıdyq. Kúnine shamamen 50 shaqty  jumyrtqa alamyz. Ony jeke azyq-túlik dúkenimizge shyǵaryp satamyz. Turaqty satyp alýshylarymyz da bar. Olardyń barlyǵy aýrýlaryna em bolǵanyn aıtyp, alǵystaryn jaýdyryp jatady. Buryn bódene ustap kórmegendikten alǵashynda ony kútip-baǵýdyń qyr-syryn bilmeı qınaldyq. Qazir birshama úırenip qaldyq. Azyǵyna da erekshe mán beremiz. Bódene úshin kez kelgen jem jaraı bermeıdi eken. Ony ósirýdiń qıyndyǵy da osynda. Bıdaı, arpa, júgeri sekildi dándi jemeıdi. Bódeneniń jemin Almatydan arnaıy aldyrtamyz. Taǵy bir tańdanarlyǵy, bódenelerdiń dene turqy kishkentaı bolǵanymen, tábeti jaqsy, qansha jem berseń de jeı beredi. Keıde Almatydan keletin jemimiz kesheýildep qalyp, óziniń arnaıy jemin bermesek, sol kúni múldem jumyrtqalamaıdy. Jeminiń ózine aıyna 40-50 myń teńgedeı qarjy ketedi. Bódene jumyrtqasyn shıkileı de, qýyryp ta, qaınatyp ta paıdalana berýge bolady. Taýyq jumyrtqasymen salystyrǵanda qunarlylyǵy joǵary, asqazanda tez qorytylady. Etine de suranys bar. Bódene ósirý de  bıznestiń bir túri ekenine kózimiz jetti. Sondyqtan aldaǵy kezde bódene sanyn arttyryp, ony kóbeıtýdi kózdep otyrmyz, – deıdi Raýshan apaı.

Iá, «bódene degen nemene?» degenderge Raýshan apaıdyń aıtary osy.

Sábıt QALDYBAEV, «Ońtústik Qazaqstan» gazeti