Ońtústiktegi aýyl sharýashylyǵyn órkendetýdiń joldary týraly oıymmen bólispekshimin. Bul taqyrypty qozǵaý úshin ońtústiktegi aýyl máselesinen bastaǵanymyz abzal. Qazirgi aýyl halqy dege­nimiz kimder? Olar - kóbinese ózderi­niń qolyndaǵy azyn-aýlaq maly men egistik jerlerine súıenip ómir súrip jatqan, ıaǵnı tek úı sharýashylyǵymen ǵana shuǵyldanyp otyrǵan adamdar. Qazirgi aýyl halqynyń kem degende 70-80 paıyzyn osyndaı adamdar toby quraı­tyndyǵy anyq.

Úı sharýashylyǵy negi­z­in­de uıymdasyp tirlik qylýdyń ózin­dik qıyndyqtary bar ekendigi anyq. Máselen, olardyń qoldaryndaǵy mal­dar­dy seleksıadan ótkizýdiń, asyl­dandyrýdyń qıyndyqtary jetip artylady. Sonymen qatar, árbir úıden ónim jınap júrý de ońaı emes. Onyń ústinde álemdik tájirıbe boıynsha kásipkerlik sýbektisi retinde uıymdaspaǵan jeke sharýashylyqtyń bolashaǵynan úmit kútý de qıyn. Mine, osyndaı sebepterge baılanysty osy ýaqytqa deıin jeke úı sharýa­shylyqtarynyń qoldaryndaǵy maldar kóptegen sýbsıdıa túrlerinen qu­ral­aqan qalyp otyrdy. Olardyń qolyndaǵy ónimdi jınaý máselesimen de eshkim shuǵyldanbady. Endi Elbasy tap­syrmasy arqyly memleket naq osy adamdar tobyna kóńil bóletin bolady. Budan bylaıǵy kezeńde olar da mem­lekettik qoldaýǵa ıe bola bas­taıdy. Bizdiń oıymyzsha naq osy she­shim bizdiń qazaq halqynyń, jalpy, Qazaqstandaǵy aýyl halqynyń ózin­dik ulttyq erekshelikterine mán ber­gen, sol erekshelikterge sáıkes qol­daý sharalaryn kórsetýdiń joldaryn qarastyrǵan birden-bir utymdy sheshim bolyp otyr. Munyń memleketke, jalpy el ekonomıkasyna beretin paıdasy da az bolmas. Óıtkeni, qazirgi zertteýler maldyń 70-80 paıyzy osy jeke sharýashylyqtardyń qolynda ekenin, demek, bul sharýashylyqtardyń qolynda, eger uıymdastyra bilse, mol ónim kózi bar ekendigin kórsetedi. Sonymen, elimizdegi úı sharýa­shy­lyq­­t­aryn damytý maqsatynda memleket alǵashqy kezekte qandaı máselelerge mán bermek? Onyń shet jaǵasyn biz joǵaryda aıtyp ta kettik. 670 myń usaq óndirýshiniń taýarly óndiriske qaraı tartylatyndyǵyn aıttyq. Árkim óz qolyndaǵy azyn-aýlaq malmen otyrǵanda olardy qalaı uıymdasqan óndiri­ske tartýǵa bolady? Munyń joly belgili. Álemdik tájirıbedegi mu­nyń eń tıimdi tásili osyndaı jeke sharýa­shylyqtardyń kooperasıasyn qa­lyp­tastyrý jáne damytý bolyp tabylady. Mine, memleket osyndaı kúrdeli máseleni sheshýge batyl kirisýdi jón kórip otyr. Osy joba boıynsha kem degende 20 úı sharýa­shy­lyǵy bas qosqan jerde olardyń kooperatıvi uıymdastyrylatyn bolady. Bul kooperatıvterden birinshi kezek­te sút ónimderin jınaýdyń, sodan keıin et ónimderin jınaýdyń tıisti sqe­ma­lary ázirlený ústinde. Osyny júzege asyrý maqsatynda sút qabyldaý pýnkti ashylyp, ol tıisti tehnologıalyq quraldarmen jáne sútti tasymaldaıtyn kólik túrimen qamtamasyz etiledi. Munda súttiń sapasyn jáne kólemin anyqtaıtyn quraldar bolady. Sút jınaıtyn adam belgilenedi jáne kooperatıv basshysy saılanady. Bul úderisterdiń bári aýyl adamdarynyń qoldaýymen erikti túrde júrgiziledi. Bizdiń oıymyzsha, mundaı sharany uıymdastyrýdy aýyl adamdary, ıaǵnı jeke úı sharýashylyǵynyń ıeleri qoldaýy tıis. Óıtkeni, kooperatıvtiń olar­ǵa beretin paıdasynan basqa zıany joq. Olardyń qolyndaǵy ónimderdi turaq­ty túrde jınap alý jáne olardy ótkizý máselesi sheshilse, munyń ózi árbir úı sharýashylyǵy ıesiniń turaqty kiri­sin arttyratyndyǵy anyq. Iaǵnı ol óz úıinde otyryp-aq, turaqty jumys tapqandaı múmkindikke ıe bolady.

Ersultan Qaıratuly,

Shymkent qalasynyń turǵyny