Brestik akýsher-gınekolog Elena Vıktorovıch afrıkalyq áıelderdiń qalaı bosanatynyn jáne álemniń basqa buryshy - Angolaǵa kóshýge ne túrtki bolǵanyn aıtyp berdi. Bastapqy kezde ózge memleketterde qalaı emdeıtini qyzyq bolǵanyn aıtady. Odan keıin otbasyn qarjylyq daǵdarystan saqtaýdyń óte jaqsy ádisi ekenin túsingen. Tanystary Angolaǵa barýǵa keńes berdi. Ol jerde Ýkraına, Reseı jáne Belarýssıa elderiniń dárigerleri jumys isteıtinin aıtqan. Medıkterdi jumysqa ornalastyrýmen reseılik fırma aınalysatynyn aıtty. Energıasy mol dáriger fırmamen baılanysyp, jarty jyldan keıin Afrıkaǵa kóship ketti. 2009 jyldan bastap «Katoka» taý-ken qazý kompanıasynyń klınıkasynda jumys isteıdi. Atalmysh kompanıa álem boıynsha almazdy eń kóp óndiredi. Ol Angolanyń astanasy Lýandadan 1000 shaqyrym jerde ornalasqan.
Belorýsstik aıaǵy aýyr áıelderdiń angoldyq áıelderden aıyrmashylyǵy bar ma? Afrıkada qalaı bosanady?
Angolalyq áıelder klınıkada óte sırek bosanady. 80% úıinde bosanýdy jón kóredi. Olarǵa dárigerdi shaqyrǵan arzanǵa túsedi. Olar ózbetinshe bosanady. Áıeldiń tolǵaǵy bastalǵanda-aq, er adam aýyldan basqa jerge ketip qalady. Adamdar án aıtyp, bılegen daýsyn estigende ǵana úıine keledi. Sebebi bul balanyń dúnıge kelgenin bildiredi. Sonymen qatar áıelder bir kúnnen artyq ýaqyt ótip ketse, jaman yrymǵa balaıdy. Iaǵnı bir táýlik ótip, áıel bosanbasa dárigerdi shaqyrady. Osylaısha men tótenshe jaǵdaı men apatqa baramyn dep kúledi dáriger.
Áıelder balasyn ustamaýdy suraıdy. Ol óz betinshe kindikti baılap, kesedi. Sosyn balany alyp, ishine qoıady.... «Bul meniń balam, meniń bakterıalarym, tıispeńiz ony» deıdi. Odan keıin ózi barlyǵyn tazalap, tizerlep turady da dárigerdiń aıaǵynan súıedi. Olardyń dástúri sondaı.
Maǵan Angola turǵyndarynyń jaqyn adamdarynyń ólimine degen qarym-qatynasy unady. Angolalyq zań boıynsha adam stressten shyǵyp, jumysta jylamaı, jumysyn kúlimdep isteýi úshin 8 kún demalys beriledi.
Angolanyń adamdary týraly aıtyp berińizshi...
Angolada tek jyly memleket qana emes, ondaǵy adamdar da jyly júzdi. Olar árqashan kúlimdep júredi! Únemi kúlimsirep júrýdi olardan úırendim. Angolada jıi qushaqtasady. Olar kúnine eki ret bir-birine betterin túıistiredi. Tipti bir-birińizdi tanysamasańyzda. Bir kúnde úsh márte amandasady. «Bon dıe»-bul qaıyrly tań degen maǵynany bildiredi. «Býy tarde» - qaıyrly kún jáne «býy noıte» qaıyrly tún. Úshinshi ret amandasqanda kúlimdemeý múmkin emes!
Úıińizdi saǵynbaısyz ba?
Men jylyna birneshe ret úıge kelip ketemin. Barlyǵymen qaýyshqannan keıin, qaıtqym kelip turady. Munda barlyǵy baqytsyz, jerge qarap júredi, kóńilderinde bir qaıaý bar sekildi....Ol jerde men de basqa ómir! Ózimdi damytýǵa kóp ýaqyt paıda boldy. Men úshin portýgalıalyq saıttar men brazılıalyq medısına qol jetimdi. Men kóp nárseni úırendim. Júgiremin, sport zalǵa baramyn, klınıkada uıymdastyrylatyn barlyq konkýrstarǵa qatysamyn. Qyzdaryma kúnde fotolar jiberip, «skaıp» arqyly qaılaı ómir súretinimdi kórsetemin. Meniń bılep, án aıtqanyma kúledi. Keıde «bizde aýa-raıy nashar bolyp tur, bizge kúndi kórsetshi» deıtin kezderi bolady. Onda men baqytty ǵumyr keship jatyrmyn. Maǵan bir táýliktiń ózi jetpeıtin sekildi. Eger jerde jumaq bolsa, ol Afrıkada shyǵar.
Áńgimelesken: Oksana Brovach
Aýdarǵan: Ásem Álmuhanbet
Derekkóz: kp.ru
