Búgin Abaı ýnıversıtetinde «Mektep jáne joǵary oqý ornyndaǵy bilim berýdegi Altyn Orda tarıhy» atty halyqaralyq ǵylymı dóńgelek ústel ótti. Otandyq jáne sheteldik jetekshi ǵalymdar, tarıhshylar men pedagogtar Joshy ulysynyń murasyn zamanaýı bilim júıesine ıntegrasıalaýdyń jańa tujyrymdamasyn talqylap, mektep oqýlyqtary men JOO bilim berý baǵdarlamalaryn jańǵyrtýǵa baǵyttalǵan mańyzdy qarar qabyldady.
Halyqaralyq basqosý Altyn Ordanyń ortaǵasyrlyq Eýrazıa tarıhyndaǵy, sonyń ishinde qazaq memlekettiliginiń qalyptasýy men damýyndaǵy irgeli rólin zamanaýı ǵylymı jetistikter turǵysynan zerdeleýdi maqsat etti. Jıynda ýnıversıtettiń Zertteý qyzmeti jáne ınovasıa jónindegi prorektory Ertaı Sultan, Túrkıanyń Ankara ýnıversıtetiniń profesory Abdýllah Gúndogdý, belgili tarıhshy Qanat Óskenbaı, Abaı atyndaǵy QazUPÝ dosenti Fakıa Shamshıdenova, sondaı-aq tarıh páninińmuǵalimderi men doktoranttar baıandama jasady. Spıkerler Joshy ulysynyń tarıhnamasy men ony búgingi býynǵa oqytýdyń ádistemelik erekshelikterin jan-jaqty taldady.
Ǵylymı jıynda qabyldanǵan qarardyń basty baǵyttarynyń biri – tarıh pániniń oqytýdyńjúıesin jańǵyrtý. Ǵalymdar men muǵalimder «Qazaqstan tarıhy» jáne «Dúnıejúzi tarıhy» oqýlyqtaryndaǵy Altyn Orda tarıhyna qatysty taraýlardy túbegeıli qaıta qaraýdy usyndy. Jańa tujyrymdamaǵa sáıkes Ulyq ulys tek jaýlaýshy áskerı memleket emes, damyǵan qala mádenıeti, órkendegen saýda júıesi, ozyq dıplomatıasy men biregeı quqyqtyq ınstıtýty qalyptasqan ortaǵasyrlyq órkenıet oshaǵy retinde sıpattalýy tıis. Oqý úderisin zaman talabyna saı sıfrlandyrý úshin ınteraktıvti kartalar, mańyzdy tarıhı nysandardyń 3D modelderi men derekti-tanymdyq anımasıalyq materıaldardy engizý de qarastyryldy.
Sonymen qatar, joǵary bilim berý baǵdarlamalarynyń mazmunyn tereńdetý maqsatynda mańyzdy qadamdar jasalmaq. Jıynda Eýrazıa keńistigindegi tarıhı prosesterdi tereń túsindirý úshin joǵary oqý oryndarynda «Altyn Orda: memleket, qoǵam, mádenıet» atty mindetti bazalyq pán engizý týraly bastama kóterildi. Oǵanqosa, tarıh baǵytynda bakalavrıat jáne magıstratýra deńgeıinde Joshy ulysynyń tarıhnamasy, derektanýy men arheologıasyna arnalǵan elektıvti pándik baǵdarlama ázirlenedi. Stýdentter men jas zertteýshilerdiń ortaǵasyrlyq jazba derekkózderimen tikeleı jumys isteý daǵdylaryn arttyrý úshin ǵylymı-praktıkalyq semınarlardy turaqty uıymdastyrý da josparlanǵan.
Atalǵan strategıalyq mindetterdi úılestirý jáne halyqaralyq ǵylymı-saraptamalyq hab qalyptastyrý maqsatynda Abaı atyndaǵy QazUPÝ-dyń Tarıh jáne quqyq fakúlteti janynan «Altyn Orda órkenıeti jáne Shyǵys qoljazba murasy» ǵylymı-zertteý ortalyǵy qurylady. Bul ortalyq talantty jas ǵalymdarǵa qoldaý kórsetip, arheologıalyq ekspedısıalarǵa, sheteldik muraǵattardaǵy zertteý jumystaryna tartýmen jáne akademıalyq utqyrlyqty qamtamasyz etýmen aınalysady.
Abaı ýnıversıteti atalǵan barlyq mańyzdy bastamalardyń oryndalýyn baqylaıtyn jáne úılestiretin negizgi ortalyq retinde jumys isteıdi. Dóńgelek ústelde qabyldanǵan qorytyndy qarar Qazaqstan Respýblıkasynyń Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligine, Oqý-aǵartý mınıstrligine jáne Ulttyq bilim akademıasyna qaraýǵa jáne is-tájirıbege engizýge joldanady.
«Abai University» medıa ortalyǵy
