Qazaq tiliniń búgingi jaǵdaıyna qatysty Rasýl Jumaly áleýmettik jelidegi paraqshasyna bylaı dep jazypty:
"Caıasattyń basy – Til. Onsyz ult joq, demek ulttyq rýh joq, olaı bolsa memlekettiń ózi joq. Qazaq tili memlekettik mártebege ıe bolǵaly 27 jyldan asty. Sóz júzinde. İs júzinde orys tiliniń tasasynda qalyp keledi. Bılik jumysy men otyrystarynyń 95 paıyzy oryssha júrgiziledi, memlekettik mekemelerge qazaqsha bilmeı jumysqa turý op-ońaı, orys tilinsiz múmkin emes. Qoǵamdyq oryndar – halyqqa qyzmet ortalyqtary, bankter, dúkender, kınoteatrlar, qoǵamdyq kólik - 95 paıyzy oryssha. Kóshelerdegi habarlamalardy qarańyz, 95 paıyzy qaıta oryssha. Teledıdardy qossańyz da, radıony tyńdasańyz da sol jaǵdaı - 95 paıyzy orys tilinde de, qalǵany aralas. Ras, basqa da ulystardy kemsitpeý kerek degen sóz jıi aıtylady. Biraq, birinshiden, qazaq tili tek qazaqtyń ǵana emes, sol ulystar turatyn memlekettiń tili. Ekinshiden, soraqysy sol, atalǵan qoǵamdyq oryndarda júrgenniń 95 paıyzy qazaq. Osyndaı bassyzdyq pen namyssyzdyqqa kim jaýap beredi? Óz memleketiniń tilin qurmettemegen laýazym ıelerinen ne ıgilik kútýge bolady? Bógde eldiń múddesin óz halqynan joǵary qoıǵandar nelikten joǵary mansaptarda otyrý kerek? Alaıda kiná ózimizden de bar. Qazaq tilin ózimiz nege dáriptemeımiz? Til zańynyń oryndalýyn nege talap etip, sotqa bermeımiz? Basqalar bylaı tursyn, ózara nege Ana tilimizde sóılesip jazyspaımyz? Óz attarymyzda –ov, -ın, -ıch syqyldy otarlyq jalǵaýlardan qashan arylamyz? Reseıdiń gýbernıasy emes, bul Ór de Azat Qazaqtyń eli ekenin nege kórsetpeımiz?"