Meniń kebimdi kıip, halyqtyń aldyna shyǵýǵa batyly jetpeıtinder kóp. Solar qıyndyqqa berilmeı, kúresse eken deımin.
14 jasynda aıaǵynan aırylyp, arbaǵa tańylǵan astanalyq azamat Omar Turashev basyna túsken aýyr jaǵdaıǵa moıymaı, qıyn sátte qurdastarynyń syrt aınalǵanyna qaramaı, bar qıyndyqty jeńip shyqty. 21 jastaǵy Omar 1 jylǵa taıaý ýaqyt «Jiger» klýbynda arbada bıleý sportymen aınalysyp keledi. Osyndaı qysqa aralyqta jattyqtyrýshysy Álıa Maıdanovamen birge birneshe respýblıkalyq jarystyń jeńimpazy atanyp ta úlgerdi. Taǵdyrdyń taýqymetin jastaıynan tartqan jigerli de qaısar minezdi jigit ómiriniń qıyn jáne baqytty shaqtary jaıly abctv.kz tilshisine bergen suhbatynda áńgimelep berdi.
– Omar myrza, 7 jyl buryn ómirimde úlken ózgeris boldy dedińiz. Ol qandaı ózgeris?
– Ol kezde men on tórt jastamyn. Ádettegideı dostarymmen fýtbol oınap júr edim. Basqa jerde oryn joqtaı, temir joldyń boıynda oınaıtynbyz. Dostarym – 12-14 jastyń arasyndaǵy balalar. Abaısyzda, men temir jol relsiniń ústine qulap qaldym. Ornymnan turaıyn desem, kıimim birdeńege ilinip, tura almadym. Jaqyndap qalǵan júk tasymaldaıtyn poıyz da jyldamdyǵyn tejeı almaǵan kúıi ótip ketti, al men sol jerde esimnen tanyp qaldym. Birneshe kúnnen keıin kózimdi ashsam, aýrýhanada jatyr ekenmin. Anam qasymda otyr. Dárigerler kúrdeli ota jasap, uzaq ýaqyt jattym. Sonymen aýrýhanadan arbamen shyqtym. Ómirimniń máni qashyp, tula boıymdy qorqynysh bılep, ózegim óksikke toldy. Nebári 14 jastamyn. Endi ǵana bala murtym tebindep, janymdaǵy dostarymmen aqyl toqtatyp, qyzyqty ýaqyt ótkizetin kezim edi.
– Odan ári ne boldy?
– Átteń, barlyǵy men oılaǵandaı bolmady. Sabaqqa birge barǵan synyptastarym, birge dop tepken qurdastarym, kishigirim syrymen bólisetin adal dostarym birtindep jylystaı berdi. Bári syrt aınaldy. Betime basyp aıtpasa da, menimen aralasqysy kelmeıtinin kezdeısoq kezdesip qalǵanda ańǵartatyn. Aldymnan shyqsa da, qasymda tursa da, menimen amandaspaı qor qyldy. Jandy jerime ıne shanshyp, kóńilime qaıaý keltirdi. Kúndelikti shyǵystan kóteriletin kún de shyqpaı qoıǵan sıaqty. Shyqsa da, maǵan kórinbeı batatyndaı qarańǵy túnekte ótip jatty kúnderim. Qaıǵy men ýaıymymdy bólisetin, syrlasatyn adam qalmady... Tek ata-anam, ápkem meni jalǵyzsyratpady. Quddy ózderi de meniń qalpymda júrgendeı. Rasynda, ata-anań men baýyryńnan artyq eshkim janyńdy túsinbeıdi eken. Sol jaqyn adamdarymnyń ystyq mahabbaty men qamqorlyǵy meni tuńǵıyqtan alyp shyqty. Al menen syrt aınalǵandarǵa qolymdy bir-aq siltedim. Olarǵa jaqsylyq tilep, óz ómirimdi jaqsartýdy qolǵa aldym. Allaǵa shúkir!
– Sonda ne istedińiz? Ózgerýińizge ne túrtki boldy?
– Alǵashynda ońaı bolǵan joq. Alaıda Allanyń ámirine moıynsuný kerek. Bastysy, janymnyń aman qalǵanyna táýbe ettim. Osy oı meni bolashaqqa jeteledi. Men úıde otyrmasyn dep anam qanshama úıirmege apardy. Balam tórt qabyrǵanyń sulbasyn emes, tórtkúl dúnıeniń qyzyǵyn kórsin dep ana júrek baryn saldy. Ol jetektep dızaıner, kompúter mamany t.b. jumysqa ornalastyrýdy kózdedi. Meniń bos otyrmaýym úshin qoldan kelgenin jasady. Biraq men janyma jaqyn mamandyqty taba almadym. Uzaq júrdim. Ár nárseniń basyn shalyp, sanam san saqqa sandaldy. Bir kúni Dastan esimdi tanys aǵam «arbamen bıleýge qalaı qaraısyń?» degen usynys aıtty. Men er adamǵa bılegen jaraspaıdy, yńǵaısyz dep oıladym. Degenmen baryp kóreıin dep kelistim. Dastan arbamen bıden álemniń birneshe elinde paralımpıadalyq jarysqa qatysqan. Sýretterin kórsetip edi, men qatty qyzyqtym. Oıymdy túbegeıli ózgerttim. Sóıtip bı zalynan bir-aq shyqtym. Arbada bılegen maǵan unaı bastady. Mýzykanyń yrǵaǵymen qosyla kúlimdeı bastadym. Kórermenniń qoshemeti «taǵy bıleı tús» dep turǵandaı. Osy kóńil-kúımen elimizdiń túkpir-túkpirine jarysqa bardym.
– Qandaı jetistikterińiz bar?
– Alǵash ret óz qalamnan shyǵyp, basqa qalalarǵa bardym. Buryn úıden shyǵý qıyn bolsa, endi qalalardy aralap júrgenime qatty qýandym. Almaty, Qaraǵandy, Qostanaı, Shymkent, Qyzylorda taǵy basqa qalalarda bı baıqaýyna qatysyp, basynda madaqtama qaǵazdaryn, keıin úshinshi oryn, sosyn birinshi oryn aldym. Ár jarystan keıin ózime degen senimdiligim arta tústi. Qanshama adammen tanystym. Teledıdardaǵy baǵdarlamalarǵa qatystym. Ómirim túbegeıli ózgerdi. Jaqynda Qaraǵandyda ótetin respýblıkalyq jarysqa daıarlyqty bastap kettim. Endi «eshqaıda barmaımyn, otyra bereıinshi, dostarym menen bas tartty» dep qynjylatyn men emes. Únemi kóterińki kóńilmen kezdesýlerge baryp júrmin.
– Sonda arbamen bılep bastaǵannan keıin ózińizge degen senimdilik paıda boldy ma?
– Iá, múmkin eki aıaqta tik tursam, júre alsam, bulaı bıleı almas pa edim?! Arbamen bıleý qolymnan keledi eken jáne bul meniń tuıyqtalyp qalǵan minezimdi ashty. Rýhanı jan dúnıemdi qatty ózgertti. Kez kelgen jaǵdaıda óz-ózime senimdi bolyp, batyl qımyldaıtyn boldym. Arbamen bıleý ómirime mán berdi.
– Kim jattyqtyrady?
– Horeograf Álıa Maıdanova jattyqtyrady, bı úıretedi. Ekeýmiz qoıylym qoıamyz. Búginge deıin birneshe bı meńgerdim. Qıyn emes. Kúndelikti arbamen júrgen bólek, al onymen bıleý – bir ǵanıbet. Arba – rolık sekildi, ıaǵnı kónkı. Mánerlep syrǵanaýda kónkımen júgirse, al men arbamen bıleımin. Esh aıyrmashylyǵy joq. Ekeýi de – sport.
– Omar, alǵan betińizden qaıtpaı, bıik belesterdi baǵyndyrýyńyzǵa tilektespiz. Sizge senemiz. Ekeýmizdiń suhbatymyz úıde arbada otyrǵan jas býynnyń da senimin, úmit otyn oıatar dep oılaımyn.
– Raqmet! Iá, men sıaqty jaǵdaıǵa dýshar bolyp, halyqtyń aldyna shyǵýǵa batyly jetpeı otyrǵandar kóp. Solar óz-ózderin qolǵa alyp, umtylys jasasa eken deımin. Biz de qoǵamnyń bir bólshegimiz, biz de elimizge qyzmet etýimiz kerek.
Múmkin ol bolashaqta halyqaralyq paralımpıadalyq jarystarǵa baryp, elimizdiń týyn kókke jelbiretetin chempıonymyz shyǵar. Onyń maqsaty da – sol, paralımpıadalyq bıdi damytý. Úıde otyrsań ata-anań men baýyrlaryń ýaıymdaıdy. Jaqyn adamdarǵa seniń kúızeliste otyrǵanyńdy kórý qıyn, olarǵa aýyr batady. Omar sony túsinip, óz ómirin qolǵa alǵan, jarqyn bolashaqqa senimmen qaraıdy.
Biz de Omardyń aldaǵy jarystarda jeńiske jetýine tilektespiz. Paralımpıadanyń jeńimpazdary arasynan kóringenin qalaımyz. Arbada otyrǵan árbir bala Omardyń bıin kórip, anasyna «meni de bıge aparshy» degenin qalaımyz. Kim biledi? «Jaqsy sóz – jarym yrys» degendeı, qazir muny bolashaq paralımpıada chempıondary oqyp otyrǵan shyǵar.