Mańǵystaý óńirinde alǵashqy nesıelik seriktestigi qurylyp, aýylsharýashylyǵymen aınalysatyn kásipkerlerge qoljetimdi nesıe berýdi bastady dep habarlaıdy qamshy.kz. Budan bylaı sharýa qojalyqtary «Mańǵystaý» nesıelik seriktestigine habarlasyp, qarjylaı kómekke qol jetkize alady. Aıta ketý kerek, nesıe memlekettik qoldaýdyń arqasynda, ıaǵnı «Agrarlyq nesıelik korporasıasy» AQ arqyly júrgiziledi.
Kishi jáne orta bıznesti nesıeleýge beriletin qarjylaı resýrstar qazir qoljetimdi. Bul aýylsharýalyǵynda eńbek etip júrgen kásipkerlerge, ásirese mal sharýashylyǵy, sút jáne et ónimderin óńdeý, balyq ónimderin shyǵarý jáne aýyl sharýashylyǵyna jatpaıtyn bıznes túrlerin damytýdyń qolǵa alǵandar úshin kópten kútken jaǵymdy jańalyq boldy. Nesıe alýshyǵa qoıylatyn talaptar: qarjylaı-turaqty bıznes, jobanyń ózin-ózi aqtaýy jáne tıimdiligi, kásipkerdiń qarjy ınstıtýttaryna beresheginiń bolmaýy, kepildik múliktiń bolýy.
Sharýa qojalyqtaryna nesıe jyldyq syıaqy mólsherlemesi 14 % beriledi jáne óńirlik aýylsharýashylyǵy basqarmasy arqyly sýbsıdıalaý múmkindigi de qarastyrylǵan. Nesıe merzimi 108 aıǵa, ıaǵnı 9 jylǵa deıin beriledi. Negizgi qaryzdy tóleý jeńildiginiń kezeńi 24 aı, aınalym qarajatyn tolyqtyrý úshin jeńildetilgen paıyz mólsherlemesimen beriletin nesıe kólemi de 24 aıǵa deıin beriledi.
Qarjylaı qoldaýǵa ıe bolǵan kásipkeriń biri – «Erlan» sharýa qojalyǵynyń jetekshisi Tolybaı Sarıev. Ol túıe sharýashylyǵymen aınalysýdy osyndan 4 jyl buryn bastaǵan. Kásipkerdiń Qaraqıa aýdany "Qarabaraqty" tóńireginde jeke qojalyǵynda jaıylym jeri bar. Ferma ıesi óz bıznesin ári qaraı damytý maqsatynda "Mańǵystaý" nesıelik seriktestigine jolyǵyp, 74 bas túıe alý úshin 30 mln. teńge kóleminde qarajat suraǵan. Onyń bıznes-jobasyn komısıa qarap shyqqan soń, suraǵan qarajatyn berý jóninde sheshim shyǵardy.
«Buryn men saýda-sattyqpen aınalystym. Sosyn Aqtóbe men Oraldan et ákelip sattyq. Ýaqyt óte kele ózimniń jeke sharýamdy ashqandy jón sanadym. Sharýa qojalyǵyn ashqan soń túıe ósirýdi qolǵa aldym. Qazir túıe súti men ashymaly sút ónimderin, ıaǵnı shubat, qurt, balqaımaq óndirýmen aınalysamyz. Bul - otbasylyq bıznes. Biz úshin negizgi tabys kózi - ol shubat. Ulttyq sýsynnyń 1 lıtri 500-600 teńgeden satylymǵa shyǵady. Meniń oıymsha nesıeni qaıtarýda qıyndyq týyndamaýy tıis, sebebi sút ónimderine suranys joǵary», - deıdi kásipker.
Tolybaı Sarıevtyń aıtýynsha, qazir onyń qojalyǵynda 50 shaqty túıesi bar, oǵan nesıe qarajatyna alǵan 74 túıe qosylady. Nátıjesinde aldyn-ala josparǵa sáıkes, aıyna 3000-nan 5000 lıtrge deıin sút jáne sút ónimderi alynady dep kútilýde.
Al, «Mańǵystaý» nesıelik seriktestiginiń bas mamany Amanqos Ertileýdiń aıtýynsha, buryn sharýa qojalyqtarymen kezdesý kezinde, ekinshi deńgeıli bankterdiń aýyl kásipkerleriniń bıznes-jobalaryn nesıeleýge asa qyzyǵýshylyq tanytpaıtyndyǵyn kásipkerler únemi alǵa tartatyn. Sol sebepti qazirgi ýaqytta nesıelik seriktestigi - sharýa qojalyqtaryn qarjylaı qoldaıtyn jalǵyz qarjy ınstıtýty sanalady. Iaǵnı, memleket tarapynan jasalyp otyrǵan qoldaýdyń múmkindigin durys paıdalana bilý qajettigin aıtady.
«Agrarlyq nesıelik korporasıasy» AQ tarapynan kórsetilip otyrǵan memlekettik qoldaý Mańǵystaýǵa da jetti, bul jergilikti sharýa qojalyqtary úshin kópten kútken jaǵymdy jańalyq Aıta ketý kerek, nesıelik seriktestik júıesi barlyq aýyldyq taýar óndirýshileriniń basyn qosady jáne kez-kelgen kásipker quryltaıshynyń biri retinde seriktestik quramyna qabyldanady. Al óz bıznesin bastaǵysy kelgender bolsa, bizdiń keńsege habarlasýyna bolady, keńes alý tegin. Sondaı-aq, qoljetimdi nesıeleý júıesi - agroónerkásip kesheni jańadan jumys oryndaryn ashýǵa múmkindikter beredi», - deıdi ol.
Qazirgi ýaqytta «Mańǵystaý» nesıelik seriktesigine túsken birneshe bıznes-jobanyń ázirge beseýi qarjylaı qoldaýǵa ıe boldy. Berilgen nesıe kóleminiń jalpy somasy 70 mln. teńgeden asyp jyǵylady. Keler aıdan bastap, seriktestik mamandary oblystaǵy barlyq aýdandar men eldi-mekenderdi aralaýdy kózdep otyr. Iaǵnı, aýyl kásipkerlerimen kezdesýler ótkizip, jeke bıznesti ashý nemese aınalym qarajatyn tolyqtyrý úshin memleket tarapynan kórsetilip otyrǵan múmkindikterdi keńinen túsindirmek.
Sonymen qatar, «Mańǵystaý» nesıelik sertiktiginen qarjylaı qoldaýǵa ıe bolǵysy kelgenderge, Mańǵystaý ındýstrıaldyq palatasy kásipkerlik negizderine úıretýge daıyn jáne oqytý kýrsynan ótkenderge sertıfıkattar tabystalady.
Al, aýyl kásipkerleri óndiretin sút, et jáne t.b. taýarlaryn saýda núktelerine ótkizý máselesine toqtalatyn bolsaq, bul rette «Bolashaq» aýylsharýashylyq óndiristik kooperatıvi qol ushyn sozýǵa daıyn.
Aıta ketý kerek, «Mańǵystaý» nesıelik seriktestigi men «Bolashaq» aýylsharýashylyq óndiristik kooperatıvi Mańǵystaý ındýstrıaldyq palatasynyń tikeleı qoldaýymen qurylǵan bolatyn.
Nurbol Oqýov, «Mańǵystaý ındýstrıaldyq palatasy»
