Bir ǵana «ulttyq» sóziniń ózinde qanshama tereń maǵyna jatyr. Qazaqtyń boıyna sińgen asyl qasıetterdiń bári osy sózden bastaý alady. Mádenıeti, salty, dástúri, ádebıeti, tili, dili – bári ulttyq sóziniń tóńireginde órbıdi. Ár memleket ózine tán ulttyq qasıetterdi jastardyń boıyna sińirýdiń amal-tásilderin qoldanyp jatady. Sondaı amaldyń biri – ulttyq qundylyqty kógildir ekran arqyly dáripteý.
Ulttyq qundylyq degende kez-kelgen qazaqtyń oıyna «Qazaqstan» ulttyq arnasy oralady. Nege deseńiz, qazaqtyń boıyna sińgen bar asyl qasıet, ult tóńiregindegi qozǵalyp jatqan bar is-shara, qazaqtyqty tanytatyn bar salt-dástúrdi qazaq halqy ulttyq arnadan izdeıdi. Sondaı azamattarymyzdyń biri «Aq jol» demokratıalyq partıasy Ortalyq keńesiniń hatshysy, jýrnalıs Arman Sqabyluly. Qazaq eli úshin ter tógetin ár azamat úshin ulttyq qundylyqtyń mańyzy zor. Al, sol ultqa qaýip tónerlikteı dúnıe baıqap qalsa, azamattyń únsiz qalmasy anyq. Arman Sqabyluly bul joly da sóz qozǵady.
Qazaqstan Respýblıkasynyń prezıdenti Nursultan Nazarbaev ulttyq jańǵyrý máselesi boıynsha bylaı degen edi:
«Ulttyq jańǵyrý degen uǵymnyń ózi ulttyq sananyń kemeldenýin bildiredi. Onyń eki qyry bar. Birinshiden, ulttyq sana-sezimniń kókjıegin keńeıtý. Ekinshiden, ulttyq bolmystyń ózegin saqtaı otyryp, onyń birqatar sıpattaryn ózgertý. Qazir saltanat quryp turǵan jańǵyrý úlgileriniń qandaı qateri bolýy múmkin? Qater jańǵyrýdy árkimniń ulttyq damý úlgisin bárine ortaq, ámbebap úlgige almastyrý retinde qarastyrýda bolyp otyr. Alaıda, ómirdiń ózi bul paıymnyń túbirimen qate ekenin kórsetip berdi. İs júzinde árbir óńir men árbir memleket óziniń derbes damý úlgisin qalyptastyrýda».
Iá, qaı qazaqtyń bolsa da kóńiline jaǵatyn pikir. Ár memleket óziniń ulttyq ereksheligin saqtap qalý úshin barynsha tyrysady, qur sózben emes, is júzinde. Elbasynyń pikirin Arman Sqabyluly da tolyǵymen qoldap, bizdiń elimizdegi ulttyq qundylyqtyń qanshalyqty dáriptelip jatqanyna erekshe kóńil bóldi. Ult bolashaǵyna alańdaı otyryp, «Qazaqstan» ulttyq arnasyndaǵy atyshýly baǵdarlamany synady.
Qoǵamdaǵy áıel máselesin qozǵaımyz dep óz taqyrybynan múldem burmalanyp ketken «Áıel baqyty» baǵdarlamasy bárimizge málim. Ondaǵy qozǵalatyn dúnıeler alǵashynda áıelder arasynda naǵyz problemaǵa aınalǵan ózekti dúnıeler edi. Al, qazir she? Talqylaıtyn dúnıe tappaǵandaı kórý turmaq, aıtýdyń ózi uıat sanalatyn taqyryptar týrasynda sóz qozǵap júr. Oǵan baılanysty «Qamshy» aqparattyq agenttiginiń tilshisi «Aq jol» partıasynyń Ortalyq keńesiniń hatshysy Arman Sqabylulyna qońyraý shalyp, ulttyq tárbıege nuqsan keltirip otyrǵan atalmysh baǵdarlamaǵa qatysty pikirin surady.
Budan buryn ol óziniń feısbýk paraqshasyna Nazarbaevtyń ulttyq jańǵyrý týrasynda aıtqan pikirine «Áıel baqyty» baǵdarlamasyn mysalǵa keltire otyryp, bylaı degen edi:
«Ádeıi «Áıel baqyty» sekildi baǵdarlamalar úshin jarıalap otyrmyn. Budan artyq qandaı sóz kerek sizderge, Láıla Sultanqyzy! Batysqa eliktemeıikshi! Birese, jynysyn aýystyrǵan keıipkerdi jarnamalap, keshe ǵana "páktigin" jasatyp, ony jigiti bilip qoıǵan qyzdy búkil elge jarıa qyldyńyzdar. Búıtken reıtıńteriń qurysyn! Júrsin endi júzdegen qyz "páktigin" satyp alyp...Senderdi kez-kelgen ata-ana sotqa berse bolar edi».
Ulttyq arnany qashan da synap júrgen burynǵy jýrnalısten onyń naqty sebebin suradyq. Bul saýalymyzǵa Arman Sqabyluly bylaı dep jaýap qatty:
«Sebebi, men ulttyq arnadan basqasyn kórmeımin. Jaqynda ulttyq arnaǵa basshy retinde Erlan Qarın saılandy. Bul azamattan bolashaqta úlken úmit kútemin. Balalarym bolsyn, nemerelerim bolsyn, bárine osy arnany kórsetemin. Úıimde kúndiz-túni «Qazaqstan» arnasy qosylyp turady» deı kele, «biraq» degizetin dúnıelerdiń baryna ishi ashıtynyn aıtty. Sonyń biri osy «Áıel baqyty» baǵdarlamasy.
Bárimizge málim, kórermeni kóp atalmysh baǵdarlama reıtıń jınaý maqsatynda jaqsy jumys atqarar. Alaıda, dál ulttyq arnadan kórsetýge laıyq pa degen suraq týyndaıdy kókeıimizde. Bul jaıynda Arman Sqabyluly bylaı deıdi:
«Bul degen sumdyq nárse. Reıtıń – ultty qurtý úshin qoldan jasalǵan bomba. Reıtıńti baǵdarlamalar úshin komersıalyq arnalar jetip jatyr. Solar kórsetsin. Biraq ulttyq arna mundaı dúnıelerden aýlaq bolý kerek» dep naǵyz ultty tárbıeleıtin «Aıtýǵa ońaı», «Dara jol» baǵdarlamaryn mysal retinde keltirdi. «Áıel baqyty» baǵdarlamasyna qatysty «qyzǵa qyryq úıden tyıym deıtin qazaqtyń saltyn qoldan jasap alýǵa bolatyn dúnıe ekenin meńzep otyr» deıdi.
Al, búginde «Balapan» arnasynyń dırektory bolyp otyrǵan Láılá Sultanovanyń avtorlyq baǵdarlamasyn naǵyz ulttyq qundylyqtardy joıýǵa arnalǵan, jastarymyzǵa keri áser etetin baǵdarlama dep baǵalady. Tipti, bir sózinde «Láılá Sultanovany nemerelerimdi tárbıelilikke, jaqsylyqqa baýlýy tıis «Balapan» arnasynyń dırektory dep aıtýǵa uıalamyn» dedi.
Osyndaı pikirlerdi ashyna aıtyp, Erlan Qarın syndy ultshyl azamattarymyzdy qulaqqaǵys etti. Sol kisiler bul máseleni birjaqty etpese, ult úshin naǵyz qaýip sonda týady. El azamatynyń ashyna aıtqan pikiri bıliktegi aǵalarymyzdyń qulaǵyna jeter degen úmittemiz.
Qamshyger: Gúlim JAQAN
