Bárimizge málim ár eldiń ózine tán mádenıeti, salty bolady. Túrli elderdi bir-birinen ajyratyp turatyn da sol mádenıet, sol salt. Endi nazarlaryńyzǵa adam sengisiz mahabbat salttaryn usynbaqpyz. Keı jerler úshin bul salttar tym ersi kórinýi múmkin.
15 jastaǵylar úshin jumaq lashyqtar
Patrıarhaldy Kambodjanyń Ratanakırı provınsıasynda kreýng taıpasy mekendeıdi. Jergilikti salt boıynsha turǵyndar 15 jastaǵy qyzdardy ózderiniń serikterin izdep tabý úshin erekshe ádis qoldanady. Tańǵalarlyq, biraq shyndyǵy sol: ákeler óz qyzdary úshin bambýk aǵashynan kishigirim lashyqtar salady, onda qyzdary jigitterin ákelip, jynystyq qatynasqa túsedi.
Sen meniń baýyrymsyń
Nepalda kóp kúıeýlilik tájirıbeden ótýde, ǵylymı turǵyda – mundaı neke túri polıandrıa dep atalady. Shart boıynsha, áıelder týǵan aǵalaryna úılenedi. Mundaı nekege túsinik daıyn eken: memeleket tyǵyz ornalasqan, jer tapshy, al polıandrlyq neke baýyrlar arasynda jerdi bólmeýge múmkindik beredi. Taǵy bir qyrynan alyp qarasaq, mundaı neke saldarynan bala da kóp bolady. Úshinshiden, birneshe kúıeý úı jaǵdaıyn qalypty ustaı alady, materıaldyq jaǵdaı jaǵynan mundaı otbasy músheleri alańdamaıdy. 1963 jyly elde kóp nekelilikke tyıym salynǵan, alaıda ol jerdegi ómir muny talap etip turǵan kórinedi, sondyqtan zańǵa qarap jatqan eshkim joq. Búgingi kúni de Nepalda mundaı neke túri beleń alýda.
Kózge shóp salý túni
Indonezıa turǵyndary 7 jylda 1 ret «Pon» sharasyn ótkizedi. Shara memelkettiń aıryqsha jeri – qasıetti taýlardyń bókterindegi Iava aralynda ótedi. Sharaǵa qatysýshylar túnimen ózine bóten adammen jynystyq qatynasqa túsedi. Turǵyndardyń aıtýynsha, ár jeti jyl saıyn bir seriktespen tósektes bolǵan adam baqytty adam sanalady eken. Onyń ústine, mundaı shara sáttilik pen baılyqqa ákeledi dep túsinedi.
Pýrıtandyq jynystyq qatynas
Irlandıanyń Inıs Bıg aralynda kishigirim katolıkalyq qoǵam ómir súredi. Aýylda nebári 100-ge jýyq turǵyn turady, alaıda bári bir senimmen ómir súredi. Mahabbat máselesine kelgende qatal kórinedi, máselen nekege deıin jaqyndasýǵa tyıym salynǵan. Bári balanyń erkinen tys ata-ananyń qalaýymen bolady. Al jaqyndasar sátte tek súıis pen aımalaýǵa ǵana ruqsat etilgen, bári klasıkalyq túrde bolýy shart. Jáne erli-zaıypty birge jatqanda ústilerinde mindetti túrde kıim bolady. Olaı bolmaǵan jaǵdaıda, úlken kúnáǵa batamyz dep túsinedi eken.
Áıel eksgıbısıonızmi
Býgenvıl aralynyń túzemdik áıelderi óz sezimderin ózgelerdiń kózinshe bildirýdi jón kóredi. Salt solaı.
Meniń birinshi ustazym
Tynyq muhıtynda Mangaıa atty aral bar, ol jerdiń salty da ózgeshe. Ul balanyń jasy 13-ke kelgende mahabbat isteri jóninde ózinen jasy úlken muǵalim tańdaıdy. On úshte otaý ıesi deıdi emes pe? Qazaqtyń bul sózi Tynyq muhıty turǵyndaryn da aınalyp ótpepti. Muǵalim álgi ul balaǵa jynystyq qatynastyń syrlaryn úıretedi. Ustazdyń mindeti – oqýshyny otbasylyq ómirge daıarlaý, áıeline meılinshe qyzmet kórsetýge úıretý.
Naǵyz erkekter sýsyny
Sambıa taıpasynyń músheleri uldarynyń naǵyz erkek bolyp ósýi úshin erkektiń jynystyq jasýshalary bar uryq qosylǵan sýsyndy ishýi kerek dep túsinedi. Iaǵnı, naǵyz erkekterdiń sýsyny. Mundaı tájirıbe 7-10 jas aralyǵynda uldarǵa júrgiziledi, nátıjesi de oń bolatyn kórinedi. Taıpa músheleriniń seniminshe, álgi uyrq – erkekke kúsh beretin ómirdiń qaınar kózi.
Janýarlardyń mahabbaty
Janýarlarmen qatynasqa túsý degen túsinik eshbir elde joq, Lıvannan basqa. Ol jerde er adamdarǵa ózderi asyrap otyrǵan janýarlardy jaqsy kórýine ruqsat etilgen, qaı jaǵynan alyp qarasaq ta. Alaıda álgi janýar mindetti túrde urǵashy bolýy tıis. Urǵashy bolmaǵan jaǵdaıda, er adam ólim jazasyna kesilýi múmkin.
Kýágerlerdiń qatysýymen ótetin neke túni
Kolýmbıalyq Kalı qalasynda erekshe salt bar. Jas jubaılardyń alǵashqy neke túni qalyńdyqtyń anasy men nekeniń kýágerleri bolǵan tanystarynyń kózinshe oryndalýy tıis.
Bilim – kúsh
Markız aralynda da jynystyq qatynas kýágrelerdiń kózinshe bolady, biraq mundaǵy aıyrmashylyq, kýágerler – erli-zaıyptylardyń balalary. Iá, ıá... Olar da úırensin, bilsin, kórsin deıdi eken fransýzdyq araldyń turǵyndary.
Sholýshy: Sabına Ramazan
