(Qazaq Ortalyq atqarý komıtetiniń 1921 jylǵy 10 jeltoqsan kúngi asharshylyq týraly keńestegi sózi)
Qyrdaǵy aýdandardyń ashtyqqa ushyraǵan turǵyndaryna naqty kómek kórsetýdi uıymdastyrý týraly M. Áýezovtiń baıandamasy tyńdaldy. Áýezov joldas ashtarǵa kómek kórsetý uıymdarynyń aıaǵy áli qyr eline jetken joq. Olardyń taıaý arada jetýi de neǵaıbyl ekenin aıtty. Áýezov onyń sebebi mynada dep kórsetti:
1. Aýyldardyń tikeleı ózimen aralasa otyryp, olardyń muqtajdyqtaryn anyqtaıtyn bul saladaǵy mindetti atqaratyn qyzmetkerler joq. 2. Ashtyqqa ushyraǵan qazaqtar naqty bir jetekshi adam bolmasa, olar ashtarǵa arnalyp memleket ta- rapynan bólingen sybaǵanyń ózine de qol jetkize almaı- dy, óıtkeni qazaqtar bir úzim nan úshin jat jerde qol jaıyp qańǵyp júrgennen góri úıinde ólgendi artyq sanaıdy, tipti kómek surap el keze qalǵan kúnniń ózinde de qarańǵy, ańqaý qazaq olardy óz betimen izdep taba almaıdy, kómekke qoly jetpeıdi. 3. Jergilikti jerdegi ashtarǵa kómek kórsetý uıymy qoltyǵynyń astyndaǵy, ıaǵnı jaqyn jerdegi qalalar men qala mańyndaǵy selolardaǵy kúızelgenderge erekshe qamqorlyq jasaýǵa tyrysady, sondyqtan da qaladan shalǵaı ornalasqan qazaq aýyldary únemi keıinge ysyrylyp qalady. Shyndyǵyna kóshsek, asharshylyq jaılaǵan qyrdaǵy eldiń qyrylǵanynyń janynda, qaladaǵy ashtyqtyń úreıli kórinisteri oıyn sıaqty áser etedi. Eger de bul aýdandardy ashtyqtan qutqarý úshin dál qazir shuǵyl túrde sheshýshi shara qoldanylmasa, onda Qazaq Respýblıkasy qazaqsyz qalady. Kóptegen aýdandardaǵy qazaqtar kópten beri tek qana kórtyshqanmen, tyshqanmen, sýyrmen, taǵy sol sıaqty usaq jándiktermen ózegin jalǵaýda, sonyń kesirinen ártúrli juqpaly aýrýlar men indetter estip-bilmegen deńgeıde taralyp barady.
Munyń barlyǵy ashtarǵa kómek kórsetý uıymdarynyń qyr eline jany ashymaıtyndyǵyn, olarǵa nemketti qaraıtyndyǵyn kórsetedi, sondaı-aq osyndaı qasiretti órtti óshirýge qazaq qyzmetkerleriniń de beıǵamdyǵy baıqalady. Ókimet basynda otyrǵan qazaq qyzmetkerleri, bul isti dál osy kúıinde qaldyryp qoıýǵa bolmaıtyny óz aldyna, bul – sizder úshin qylmys, biz bul úshin qazaq eliniń aldynda, ózimizdiń arymyzdyń aldynda jaýaptymyz.
Baıandamasynyń sońynda Áýezov joldas qyrdaǵy aýdandarǵa, ashtarǵa kómek kórsetý sharalarynyń josparyn usyndy, jarys sóz ben talqylaýdan keıin ishinara ózgerister men tolyqtyrýlar engizilgen soń bul usynys qaýlynyń negizi etip alyndy.
Muhtar Áýezov shyǵarmalarynyń elý tomdyq tolyq jınaǵynyń 3-tomynan alyndy
