Jumys, úı, jumys, úı... Siz de kóz aldyńyzǵa ózińizdi elestettińiz be? Iá, adam balasy tabysqa jetý jolynda óz-ózin qurban etýge daıar. Tipti, kún demeı, tún demeı jumys isteı berýge qaýqary jetkilikti dep oılaıdy, sebebi ol jas qoı. Solaı oılaýy zańdy da. Alaıda uıqysyz ótken túnder men demalyssyz ótken kúnderdiń kesirinen týatyn zardap adamdy aınalyp ótpeı qoımaıdy.Osyǵan da mán bergen jón.
Búgingi kúnniń adamy ómiriniń jartysynan kóbin jumysqa arnaıdy, dál sol ýaqytta ol jeke ómirimen qalaı qosh aıtysqanyn da baıqamaı qalady. Týǵan-týystarynan alshaqtap, ómiri maǵynasyz kúıge túsedi. Iaǵnı, jumysqa tym berilý – adam balasy úshin zıan bolǵany.
Mundaı tujyrymdy AQSH ǵalymdary da dáleldegen. Mamandardyń aıtýynsha, jumysqa tym berilegndikten adam fızıologıalyq turǵydan da, moraldyq turǵydan da zardap shegedi.
Amerıkalyq sosıologtar búgingi zamannyń adamdaryn jumysqa tym berligen deıdi. Alaıda jumysty kim úshin istep jatqandaryn adamdardyń ózderi de bilmeıdi. Tipti, kóbi úshin jumys «máńgi» úreıdiń negizi, kúızelistiń, tozǵan júıkeniń avtory.
«Jumystyń kesirinen adamnyń táni de, jany da zardap shegedi, tipti zeınetke shyqqanynń ózinde ómiriniń jarty ýaqyty ketken «azap» kúnderi adamnyń mıyn esh ýaqytta tynyqtyrmaıdy», deıdi ǵalymdar.
Olardyń sózinshe, zamanaýı adamdar jaı ǵana jumys istep qoımaıdy. Bir-birimen jarysyp, ozyp shyǵýy úshin, tabysty kún úshin ózderin qurban etedi. Mansaby úshin adam balasy bar kúshin sarp etedi, ýaqytyn óltirip alady.
«Búgingi kúnniń adamdary ómir súrmeıdi, jumys isteıdi. Týǵan-týystarynan góri ýaqytynyń kóbi jumystaǵy áriptesteriniń janynda ótedi. Ol týǵandardyń arasyndaǵy baılanystyń úzilýine ákelip soǵady. Sondaı aq, adam balasynyń psıhıkasy da ishten búlinedi», dep qostady zertteýshiler jumysqa berilgen adamdar jaıynda.
Sholýshy: Gúlim Jaqan
