Toıda masqarasy shyqty... Osy sózdi sońǵy kezderi jıi estip te, kórip te júrmiz. Ar-namysty tý etken qazaqtyń toıynda nege masqara jaǵdaılar jıi kezdesip júr? Sýretshi boıaımyn dep saqalyn boıapty degenniń kebi me álde?! Kez-kelgen ata-ana ulynyń nemese qyzynyń toıy keremet, minsiz ótkenin qalaıdy. Ol belgili de, anyq dúnıe. Biraq olar zamanaýılyqqa salynamyz dep barlyq abyroıynan, namysynan aıyrylyp jatqandaryn baıqamaıdy da, sezbeıdi. Ǵalamtorǵa «qazaqtyń toıy» dep jazsańyz nebir oqıǵalar men vıdeolar shyǵa keledi. Olardy izdep, kóre berseńiz ushy-qıyry joq dersiz...
Burynǵy qazaqtyń toıy qandaı edi desek, qazir XXI ǵasyr dep ashýǵa býlyǵamyz, qyzǵa qyryq úıden tıym desek, qazir demokratıa, árkim ne istese de ózi biledi dep jaýap qatamyz. Iá árkimniń óz qalaýy bar ekeni ras. Alaıda keı adamdarǵa «unaǵan dúnıe» osyǵan deıin qanyn tógip, janyn bergen qazaqtyń shyqqan shyńynan tómen qaraı qulatsa qaıtpek kerek? Iá, qazirgi kezde qarapaıym toı arqyly qazaq degen tekti halyqtyń abyroıyn aırandaı tógip júrgender joq dep tipti az dep aıta alamyz ba?
Qazirgi qazaqtyń toıyndaǵy masqaralyqtar qoǵamymyzdaǵy uıatsyzdyqtyń bir bóligi, bólshegi ǵana. Masqaranyń bárin jınaı bersek, aıta bersek taýysa almaımyz.
Toılardy basqaratyn keı asabalar oıyn oınatyp eldi kúlkige qaryq qyldyq dep oılaıdy. Alaıda halyq bireýdiń arty ashylyp, abyroıy kóringenine nemese bir adamdardyń sonshalyqty tómen deńgeıge túskenine qarap kúlip jatqanyn biledi me eken? Bilsin, bilmesin, túsinsin, túsinbesin bolary bolyp, boıaýy sińdi endi. Burynǵy qazaq qyzy etek jeńin qymtap ustaıtyn, jigitterimiz namystyń ne ekenin túsinetin... Qazirgi qoǵamǵa qarasań biz shynymen de sondaı tekti halyqtyń urpaǵymyz ba dep oılanasyń, keıde. Qazaq oıyn-saýyqta da óz abyroıyna nuqsan keltirmegen. Al qazir ómir bir-aq ret beriledi, oınap-kúlip qalý kerek degender kóbeıdi. Iá, ómirdiń bir-aq ret beriletini shyndyq, alaıda sol ómirdi abyroımen ótkizgen durysyraq emes pe?
Toılardyń bárinde bar abyroıyn kórsetken qyzdar ózi tanymaıtyn erkekpen bıleıdi, tipti egde jastaǵy er adamdardyń ózi ashshy sýdyń jetegine erip tyr-jalańash toıda bılep júrgenin kórgende aýzyńyz ashylyp, qaraǵanyńyzǵa uıalasyz. Taǵy bir toıda bir qyzdy kóterip alǵan jigit ony dombyra retide kóterip alyp,jambasymen oınap otyr. Eń soraqysy bul asabanyń oılap tapqan oıyny eken. Halyq kúlip otyr, bári rıza shetinen... Osyndaıda sonsha adamnyń arasynan «qoı» deıtin bir qarıanyń nemese aq jaýlyqtynyń bolmaǵany ma? Endi bir toıda qazaq qyzy tyr jalańash sheshinip, jastardyń arasynda keńinen tanymal bolǵan strıptız bıin bóten erkektiń aldyna turyp bılep jatyr. Halyq qol shapalaqtaýda... Bul ne sonda? Keremet bizdiń qazaq zamanaýı bolyp keledi... Biz aıtýǵa uıalatyn dúnıeni olar esh qymsynbastan jasap júr. Mine, qazirgi zamanaýı qazaq toıy... Biz osyndaı deńgeıge deıin tústik...
Sonymen birge qazirgi toılardy basqaratyn asabalardyń kóptigi sonsha sanynan jańylýǵa bolady. Qazirgi asabalardyń kóbisi ótirik ázilderdi jattap alyp toı basqarǵysy keledi. Jaraıdy, olardyń ázilderi qyzyqsyz bola qoısyn. Qazir oǵan da shúkir etetin boldyq qoı. Bir asabalar bar, búkil dúıim jurttyń aldynda anaıy, uıatsyz ázilderin aıtyp, ózi de birge yrjalaqtap kúlip turady. Toıda eńbektegen baladan, eńkeıgen qarıaǵa deıin otyrady. Jo-joq... Ol asaba zamanaýı toıdy basqaryp tur ǵoı. Qazir dalada XXI ǵasyr, barlyǵyn ashyq aıtý kerek... Ol ázildi tyńdap otyrǵan adam uıalǵannan ezý tartyp, kúlgen bolady. Sóıtip, álgi asaba búkil toıdy birtúrli ázilderimen ótkizip, aqshany qaltaǵa basqan soń kelesi toıyn da dál osylaı ótkize beredi.
Aqyl aıtý barlyǵynyń qolynan keledi, árıne... Alaıda aıtpasaq sózdiń atasy óledi demekshi, keı kemshilikterimiz túrtip otyrmasaq alǵa jyljı almaıtynymyz taǵy bar. Qazaqta oılanatyndaı dúnıe kóp. Ár qazaq ózgeniń minin termeı, ózinen bastasa ǵana tektiligimiz ben namysymyzdy saqtaı alatynymyz aqıqat. Masqara toılarymyzdan, abyroımen ótkeretin toıymyz kóp bolsyn!
