Osydan birneshe kún buryn Eır Astana ushaǵynda oryn alǵan daý búginde órship tur. Orys tilinde qyzmet kórsetken jolserikten memlekettik tilde sóıleýin talap etken túrik azamatynyń qylyǵyn qazaqstandyqtar ár túrli qabyldady. Biri qazaq tiline baılanysty ádiletsizdikke jol berilmeý kerek ekenin aıtyp, Oǵyz Doǵandy qoldap jatsa, endi biri onyń qylyǵyn arańdatýshylyq áreketke balady. Bolǵan oqıǵadan keıin Oǵyz Doǵanǵa «ákimshilik quqyqty buzdy, jolaýshylardyń ómirine qaýip tóndirdi» degen aıyppen 6800 teńge aıyppul salǵan. Al Túrkıa jýrnalısi óz sózinde «memlekettik tilde sóıleýdi talap etkenim úshin maǵan 1 teńge aıyppul salýdyń ózi uıat» degen edi. Sondaı-aq orys tilinde saıraǵan jolseriktiń jazaǵa tartylýyn talap etken.
16 tamyzda atalmysh oqıǵaǵa baılanysty bir top qoǵam belsendileri men Oǵyz Doǵan «Bolashaq» Respýblıkalyq qozǵalysynyń keńsesinde kezdesip, «Eır Astana» kompanıasyna hat jazdy, dep habarlaıdy Qamshy.kz aqparat agenttigi.
«Eır Astana» áýekompanıasynyń prezıdenti
Pıter Foster myrzaǵa
HAT
áýe qyzmetiniń sapasyz qyzmeti men til týraly zańnyń saqtalmaǵanyna
Osy hatty jazýǵa, 14 tamyzda Actana-Almaty baǵytyndaǵy KS 954 reısinde oryn alǵan keleńsiz jaǵdaı sebepker boldy. Atalmysh reıste Oǵyz Doǵan esimdi sheteldik azamat, ózine memlekettik tilde qyzmet kórsetýdi suraǵan. Alaıda ol talaby oryndalmaı, memlekettik tildiń statýsyna nuqsan kelgen. Ony áleýmettik jelide jarıalanǵan beınerolık tolyqqandy dáleldep tur.
Osy rette «Eır Astana» áýekompanıasy Qazaqstan Respýblıkasynyń 1997 jyly 11 shildedegi №151 zańy, ıaǵnı Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Til týraly zańnyń, 4-babyndaǵy «Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik tili» tarmaǵyna sáıkes, «Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik tili - qazaq tili. Memlekettik til - memlekettiń búkil aýmaǵynda qoǵamdyq qatynastardyń barlyq salasynda qoldanylatyn memlekettik basqarý, zań shyǵarý, sot isin júrgizý jáne is qaǵazdaryn júrgizý tili» degen zań joldaryn óreskel buzyp otyr. Sondaı-aq, áýe salasyna qatysty zań, ol – «Qazaqstan Respýblıkasynyń áýe keńistigin paıdalaný jáne avıasıa qyzmeti týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2010 jylǵy 15 shildedegi № 339-IV Zańy. Atalǵan Zańnyń 56 baby, 6 bóliginde kórsetilgen (sózbe-sóz) «Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattyq áýe kemesiniń kabına ekıpajynyń músheleri jolaýshylarǵa qyzmet kórsetýde qazaq tilin erkin meńgerýge mindetti» degen zańnyń talaby da oryndalmaǵan. «Eır Astana» áýekompanıasy «Tutynýshylardyń quqyǵyn qorǵaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2010 jylǵy 4 mamyrdaǵy № 274-IV Zańynyń 24, 25, 26 baptarynda «qyzmet kórsetýshiniń tutynýshyǵa aqparattardy qazaq jáne orys tilinde jetkizý mindetti» degen zań talaptaryn tutynýshyǵa qyzmet kórsetý barysynda buzǵan. Beınerolıkte jolaýshynyń memlekettik tilde qyzmet kórsetýin birneshe márte surasa da, atalmysh zańdardy kompanıa qyzmetkeriniń buzýy jalǵasa bergenin anyq kórýge bolady. Bul Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsıasyn syılamaý dep túsinemiz.
«Eır Astana» áýekompanıasy óziniń resmı málimdemesinde bizdiń barlyq qyzmetkerlerimiz qazaq tilin jetik biledi jáne jolaýshylarǵa memlekettik tilde qyzmet kórsetedi dep qadap aıtty. Biraq biz beınerolıkte kompanıa qyzmetkerinen qazaq tilin estı almadyq. Sondyqtan biz kompanıadan kelesideı qadamdardy oryndaýdy talap etemiz:
Memlekettik tilde qyzmet ala almaǵan jolaýshydan, atalmysh jaǵdaıda Oǵyz Doǵan myrzadan keshirim surasyn.
Memlekettik tilde qyzmet kórsetpegen kompanıa qyzmetkerine kompanıanyń ishki tártibine sáıkes shara qoldanylsyn.
«Eır Astana» áýekompanıasy qyzmetkerleriniń memlekettik tildi qanshalyqty meńgergendigin tekserý maqsatynda qoǵamdyq komısıa qurylsyn. Onyń erkin jáne ashyq túrde júrgizilýine múmkindik berilsin.
NAZAR AÝDARYŃYZ: «Eır Astana» áýekompanıasy atalmysh jaǵdaıǵa qatysty birneshe málimdeme jasady. Málimdemelerde Oǵyz Doǵan myrzanyń taqtaıshany der kezinde kótermegeni aıtylýda. Oǵyz myrza ol aıypty tolyq moıyndap, 6800 teńge aıyppuldy tóleýge daıyn. Biraq másele qarajatta emes, másele prınsıpte. Egerde jolserik taqtaıshaǵa qatysty eskertýdi memlekettik tilde jetkizse, sózsiz talap oryndalar edi. Sebebi Oǵyz myrza orys jáne aǵylshyn tilderin jetik bilmeıdi. Atalǵan talaptar oryndalmaǵan jaǵdaıda, Oǵyz Doǵan zań aıasynda óz múddesin qorǵaıtyn bolady.
Almaty qalasy, 16.08.2017jyl
