Tarıhı Otanyna oralǵan qandastarymyzǵa oralman mártebesi barlyq aımaqta beriledi. Oralman mártebesin Memlekettik qyzmet kórsetý standartyna sáıkes tolyq qujattar toptamasyn ótkizgennen keıin 5 jumys kún ishinde ala alady. Bir jylǵa beriletin oralman mártebesin alǵan azamat turaqty turýǵa ruqsat alǵannan keıin, Qazaqstan azamattyǵyna qujat tapsyryp, jeńildetilgen tártippen 3 aıdyń ishinde Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattyǵyn alady. Eger oralman mártebesin alǵan azamat bir jyl ishinde azamattyq almasa, «Halyqtyń kóshi-qony týraly» Zańyna sáıkes, oralman mártebesiniń merzimi toqtatylady da, ol etnıkalyq qazaq sanatyna qosylyp, jeńildetilgen tártippen azamattyq ala almaıdy.
Bul aqparatty shetten kelgen qandastarymyzǵa eldiń ishki tártibin túsindirýge arnalǵan jıynda qalalyq Memlekettik eńbek ınspeksıasy jáne kóshi-qon basqarmasy Kóshi-qon bóliminiń basshysy Kúlsin Ysqaqova aıtty. Onyń aıtýynsha, oralmandardyń kóbi bir jyldyq ýaqytqa mán bermeı, ýaqyttaryn ótkizip alady. Eger oralman bir jyl ishinde azamattyq almasa, ol etnıkalyq qazaq sanatyna qosylady da, onyń jumysqa ornalasýy men azamattyq alýy qıyndap ketedi. Óıtkeni, etnıkalyq qazaq degenimiz – shet elde turaqty turatyn ulty qazaq sheteldik nemese azamattyǵy joq adam. Al shet el azamattary azamattyqty tek Prezıdenttiń Jarlyǵymen alatyny belgili. Jıynda budan bólek, eger qandastarymyz Úkimetten materıaldyq kómek alǵysy kelse, olar ony Úkimet belgilegen óńirlerde kóship kelý kvotasyna qatysý arqyly alatyndyǵy da aıtyldy.
– Eger qandastarymyz Úkimetten materıaldyq kómek alǵysy kelse, olar kóship kelý kvotasyna qatysa alady. Úkimettiń qaýlysyna sáıkes, ol kvota 566 otbasyna, bes oblysqa, ıaǵnı, Aqmola, Pavlodar, Qostanaı, Shyǵys Qazaqstan jáne Soltústik Qazaqstan oblysyna bólingen, – dedi qalalyq Memlekettik eńbek ınspeksıasy jáne kóshi-qon basqarmasy Kóshi-qon bóliminiń basshysy Kúlsin Ysqaqova.
Aıta keteıik, Oralman mártebesin berý jumysy memlekettik qyzmet kórsetý standartyna jatady. Sondyqtan Almaty qalasyna endi kelgen qandastar oralman mártebesin alý qujattaryn Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtaryna (HQKO) da ótkize alady. Ótken jyly osy HQKO arqyly 4 azamat oralman mártebesin alsa, bıyl HQKO-na 2 adam qujattaryn ótkizgen.
Almaty qalasy ákimdiginiń janyndaǵy Qoǵamdyq keńes, Halyqaralyq «Janashyr» qory jáne Almaty qalasy Memlekettik eńbek ınspeksıasy jáne kóshi-qon basqarmasynyń birlesip ótkizgen jıynynda belgili bolǵandaı, bıylǵy jylǵy 10 tamyzdaǵy málimet boıynsha, Almatyǵa 217 adam qonystanǵan. Olardyń 63 paıyzy – Qytaı Halyq Respýblıkasynan kelse, 28 paıyzy – Ózbekstan, qalǵandary Reseı, Tájikstan, Ýkraına, Túrkıa, Mońǵolıa, Qyrǵyzstannan kelýde.
Búginde qala boıynsha qandastarymyzdyń eń kóp qonystanǵan aýdany – Áýezov, Alataý jáne Bostandyq aýdandary. Mamandardyń aıtýynsha, bıyl Almatyǵa qonystanǵan 217 qandasymyzdyń arasynda eńbekke jaramdy adamdar – 62 paıyzdy kórsetken. Olardyń 43 paıyzy – joǵary bilimdi, 24 paıyzy – orta bilimdi. Atap óterligi, bulardyń eshqaısysy Halyqty jumyspen qamtý ortalyǵyna jumys izdep barmaǵan. Iaǵnı, kópshiliginiń jeke kásibi bar, ózderin jumyspen qamtyǵan azamattar.
Osy jıynda belgili bolǵandaı, shetten kelgen qandastarymyzǵa jańa ortadaǵy júrip-turý, zańnamalar men quqyqtyq tártipti bilmeý tárizdi qatelikterdiń aldyn alý úshin ári olarǵa tıimdi áleýmettik-mádenı beıimdeýge jol silteý maqsatynda halyqaralyq «Janashyr» qory ádistemelik qural shyǵarýdy qolǵa alǵan.
Túrli keńes berip, usynystar aıtylǵan jıynda qalalyq Qoǵamdyq keńes múshesi Qazbek Shaıh tarıhı Otanyna oralyp jatqan qandastarymyz arqyly 5 jylda elimizdiń demografıasy 20 paıyzǵa ósetinin eskerip, «Nurly kósh» baǵdarlamasyn qaıta jandandyrý jóninde usynys bildirdi.
Aıta keteıik, shetten kelgen qandastar úshin 40-tan astam áleýmettik kómek túrleri baryn kópshilik jurttyń biri bilse, biri bilmeıdi. Gazetimizdiń aldaǵy sanynda osy áleýmettik kómek týraly tolyq aqparat beretin bolamyz.
Ásel DAǴJAN
Almaty aqshamy.
