«Densaýlyǵym syr berip, qaterli isik dertine saraptama tapsyrǵan saıyn rastala bergende, bir aılyq ǵumyrym qalǵandaı kúı keshtim. Bul aralyqta ne jasap úlgerýim múmkin. Kózimniń aǵy men qarasyndaı ulym men qyzymdy kimge amanattamaqpyn degen oılar janymdy jegideı jep, ýaıymnan ishqusa bola bastadym», — dep bastady áńgimesin oraldyq qolóner sheberi Svetlana Dúısenbaeva.
Búginde ol – qos perzenttiń aıaýly anasy. Jubaıy Erlan Arystanǵalıevtiń adal jary bolýmen qatar, mektep oqýshylarynan bastap zeınet jasyndaǵy jandarǵa arnalǵan Oral shaharyndaǵy «Tumar» qolóner sheberhanasynyń jetekshisi. Keıipkerimiz osydan eki jyl buryn densaýlyǵynda obyrdyń belgileri bar ekenin bilgende, ómirden túńilip keterdeı kúı keshkenin jasyrmaıdy. Onkolog mamanǵa joldanǵan saıyn júregi aınyp, basy aınalyp, talyp qalatyn jaǵdaıǵa deıin jetedi. Al otaǵasy Erlan jubaıynyń bul kúıin ýaıymdaǵany sonshalyq, tipti bir kezderi ózi qarsy bolǵan qolónermen aınalysýǵa keńes beredi. Súıikti isimen aınalysyp, kóńili bólinse, densaýlyǵyna paıdasy tıer dep úmittenedi. Svetlana bala kúninen toqýǵa, keste tógýge, qolóner buıymdaryn jasaýǵa áýes bolǵan. Alaıda ata-anasy qolónerdi kásip etip tańdaýyna qarsy bolyp, Aqtaý qalasyndaǵy Shahmardan Esenov atyndaǵy Aqtaý memlekettik ýnıversıtetiniń munaı jáne gaz ken oryndaryn ıgerý mamandyǵy boıynsha oqýǵa túsiredi. JOO-ny bitirgen soń 10 jyldaı Jáńgir han atyndaǵy Batys Qazaqstan agrarlyq-tehnıkalyq ýnıversıtetinde oqytýshy, keıin dekannyń orynbasary qyzmetterin atqarady. Ustazdyq qyzmet atqaryp júrip, turmysqa shyǵady, perzentti bolady.Turmys qurǵan alǵashqy jyldary jary Erlanǵa qolóner buıymdaryn satatyn dúken ashqysy kelgenin aıtady. Alaıda otaǵasy da onyń qolónerge degen qyzyǵýshylyǵyn hobbı retinde baǵalap, bilim ordasyndaǵy qyzmetin jalǵastyra berýine keńes beredi. Bos ýaqytynda qyzmettesterine, dostaryna, aǵaıyntýǵandaryna ádemi buıymdar jasap syılap júredi. Sodan ekinshi perzentin bosanǵanda nárestesi merziminen buryn 30 aptada 1870 gram bolyp ómirge keledi. Dárigerler sábıdiń ómirin saqtap qalý úshin erekshe kútim jasap, kúvezge jatqyzyp, jasandy tynystandyrady. Sol kezde sábıin tamaqtandyrý úshin jansaqtaý bólimine barǵanda áljýaz bolsa da, ómir úshin arpalysyp jatqan 30 shaqty nárestege kózi túsedi.
— Qol-aıaqtary tyrbańdap jatqan kip-kishkentaı sábılerdi kórgende qatty aıap, qolymnan qandaı kómek keletinin oıladym. Sonda anamnyń da shala týylyp, atasy tymaqqa salyp, adamnyń kózi túse bermeıtin eleýsiz jerge ilip baqqandyǵyn jáne olarǵa júnnen toqylǵan kıimniń paıdasy tıgenin aıtqany esime tústi. Sodan joldasyma úıdegi tabıǵı júnnen ıirilgen jipterdi aldyryp, úsh kúnde 30 shaqty nárestege kúrteshe, bas kıim, shulyq, qolǵap toqyp berdim, — deıdi Svetlana toqylǵan kıimderdiń sýretin kórsetip.
Keıin uly ońalyp, úıine oralǵan soń oblystaǵy «28 ilmek» eriktiler klýbyna múshe bolady. Atalmysh uıym oblystyq jáne qalalyq perzenthanadaǵy shalajansar shaqalaqtardyń ońalýy úshin toqyma kıimderin toqyp berip kómektesedi. Mundaı birlestik Qazaqstannyń 15 qalasynda qyzmet atqarady. Salmaqtary 500 gramnan 2800 gramǵa deıingi týǵan nárestelerge usynylatyn toqyma kıimder 100% qazaqstandyq tabıǵı júnnen jasalady. Keıipkerimiz bul uıymǵa múshe bolý arqyly qolónermen aınalysatyn qyz-kelinshektermen tanysyp, tájirıbe almasqanyn tilge tıek etti. Keıin bala kútimimen eki jyldaı ýaqyt úıde otyrady. Osy kezde qaterli isik dıagnozy qoıylyp, alaıda em almas buryn saryýaıymnan arylý úshin jubaıynyń qoldaýymen qolónerge birjola betburýǵa bekinedi. Bala kúnindegi qolóner sheberhanasyn ashsam degen armany jazylǵan qoljazba kitapshasy men ózi 10 jyl ustazdyq qyzmet atqarǵan Jáńgir han atyndaǵy Batys Qazaqstan agrarlyq-tehnıkalyq ýnıversıtetiniń ustazdary syılaǵan qolóner buıymdary týraly kitaptaryn taýyp alyp oqı bastaıdy.
— Birde uıaly telefonyma bir boıjetken habarlasyp, Shymkent qalasynda respýblıkalyq qolónershilerdiń kórmesi ótetindigin aıtty. Joldasym «Baıqaýǵa baryp, deńgeıińdi baǵamdap kel», — dedi. Qazaqstan boıynsha 30-dan astam daryndy qolónershilerdiń arasynan úshinshi oryn alyp, qýanyshym qoınyma syımaı, úıge oraldym. Kóńil kúıim kóterilip, gobelen, kilem toqýǵa, qyz-kelinshekter úshin áshekeı buıymdar jasaýǵa arnalǵan kitaptar satyp aldym. Buıymdardy, toqymany ózim bastap, keıin jasalý ádisin kórsetip, qyzyma da úıretip otyramyn. Qolónermen aınalysqanda túsin, tigisin, kompozısıasyn keltirýge bar zeıinińdi, ynta-yqylasyńdy arnap, kúıbeń tirshiliktegi mehnatyńdy da umytyp ketesiń, — deıdi keıipkerimiz. Sóıtip, ol Zashaǵan kentinen «Tumar» sheberhanasyn ashady. Sheberhananyń ereksheligi – jasalǵan ár zatqa ulttyq naqysh beriledi. Munda 20-ǵa jýyq mektep oqýshysy keste tógip, qamshy jasap, gazetten sebetter órip, sómke, oıynshyq, kıimder toqyp, syrǵa, saqına, alqa sekildi áshekeı buıymdaryn jasap úırenedi. Úıirmege qatysýshylar jasaǵan buıymdaryn satyp, oljaly bolýda.
Sheberhanada polımerli sazdan jasalǵan áshekeı buıymdar kózdiń jaýyn alarlyqtaı bolyp samsap tur. Svetlana árbir áshekeı buıymdaryn qıalynan jasaıdy. Sazdy qolmen ılep, olardy bir-birimen aralastyryp, túrli túske boıaıdy. Sóıtip, onyń qolynan shyqqan dúnıeler san túrli túspen aıshyqtalady. Keıipkerimiz ónerdiń bul túrin kitaptardan, ǵalamtor arqyly aqyly sabaqtardan úırengen.
— Polımerli saz ermeksazǵa uqsas. Aıyrmashylyǵy – ermeksazdy joǵary temperatýrada kúıdire almaısyń. Al polımerli sazdan jasalǵan áshekeı buıymdardy sol kúıinde paıdalanýǵa bolmaıdy. Ábden daıyn bolǵan áshekeıler 110 gradýs temperatýrada kúıdiriledi. Belgili ýaqyttan soń pesh ishindegi buıym tas sekildi qatady. Mundaı buıymdarǵa suranys joǵary, — deıdi ol.
Qolóner sheberi bolashaqta kásibin keńeıtip, jas qolónershilerdiń sanyn kóbeıtsem dep armandaıdy.
— Biz bárine asyǵyp júremiz. Júkti bolsaq, toǵyz aı toǵyz kúnsiz bosana almaıtynymyzdy bilsek te, tolǵaq keletin kúnimizdi qaıta-qaıta esepteımiz. Tipti bosanǵannan keıin alty aıdan soń nemen aınalysatynymyzdy josparlap qoıamyz. Ózimmen ózim bir sát qala almaı, súıikti isimmen aınalysýǵa ýaqyt tappaǵan kezimde asyǵystyq pen mazasyzdyqqa jıi ushyraıtynyma óz basym talaı kóz jetkizdim. Barlyq áıeldiń jany qaı kezde de tynyshtyqty, jaılylyqty qalaıdy. Sondyqtan bolar, ájelerimiz qaınaǵan tirshiliktiń ortasynda júrip te, qolónerge ýaqyt taýyp, jan dúnıesiniń qalaýyn jasap keldi. Kezinde apalarymyz tezek terip ne otyn butap, soǵan tamaq pisirip, beınetteri bastarynan arylmasa da, eń súıikti isterine qalaı ýaqyt tapqan dep eriksiz tańǵalamyn. Olar saýsaq ushtaryndaǵy núktelerdiń júıke júıesimen tyǵyz baılanysty ekenin bilgendikten nemese qoldyń usaq motorıkasyn (melkaıa motorıka) jetildirý úshin keste tikti dep aıta almaımyz. Nemese sabyrsyzdanyp júrmin, ózimdi sabyrǵa shaqyraıyn dep toqydy desek te, qate pikir bolar edi. Qolónermen aınalysqan kezde áıeldiń zeıini bir jerge shoǵyrlanyp, oıy jınaqtalady. Sheti-shegi joq oılardan bir sát damyldaıdy. Qolóner buıymdaryn jasaý – men úshin ár sátimdi kóńildi ótkizýdiń jáne shańyraǵymda baqytty bolýdyń joly, — dedi sheber.
Gúlim AQAP,
Batys Qazaqstan oblysy
