Islam tarıhynan biletinimizdeı, Muhammed paıǵambardyń úsh er balasy, tórt qyz balasy bolǵan, Fatımadan ózgesi óziniń tiri kezinde jastaı shetinep ketken delinedi. Sondyqtan tikeleı urpaǵy – qyzy Fatımadan ǵana taraıdy. Din dushpandary paıǵambardy «urpaqsyz» dep kelemejdep, «ólgen kezde aty-zaty óshedi» deıdi. Osyǵan baılanysty uly Alla Qurandaǵy «Káýsar» súresin túsirgen. Ol súrede áz Paıǵambardy kelemejdegenderge «naǵyz urpaqsyz ózderiń bolasyńdar» degen laǵynet aıtylyp, Paıǵambardyń qıametke deıin keletin úmbetteri onyń urpaǵy bolatynymen súıinshilegen.

Paıǵambardyń kúıeý balasy Áziret Áli men qyzy Fatımadan taraǵan urpaqtar tarıhta Fatımıdter memleketi (909 – 1171) dep te tańbalanǵan. Olar ımam Mádini jalaýlatyp Mysyrda, Ispanıada, Batys Afrıka men Palestına jáne Sırıada patshalyq qurǵan. Halıfter dınastıasy retinde Fatımıdter ıslam dininiń shııt tarmaǵynyń ısmaılıt aǵymyn ustanǵan. Fatımıdter armıasy mámlúkter men jaldamalylardan quralǵan.

Búginde Mysyr turǵyndarynyń 8 paıyzy ózderin Paıǵambar urpaqtary sanaıdy. HİV ǵasyrdan beri úzilmeı kele jatqan áýletpiz deıtin olardyń Mysyrdaǵy sany 4 mıllıonǵa jetken. Olar «Ashraf» degen qaýymdastyq ta qurǵan.

Biz Paıǵambarymyzǵa degen mahabbatymyzdy ákemizge, uldarymyzǵa jáne barlyq adamdarǵa degen mahabbatymyzdan joǵary qoıýǵa mindettimiz. Óıtkeni Paıǵambar: «Meni óziniń ákesi, balasy jáne barlyq adamdardan artyq kórmeıinshe, senderden eshkim tolyq ıman keltirgen bolmaıdy», – degen.

Paıǵambar áýleti «Áhl ál-Báıt» dep atalady. Olardyń eń abzaldary – Paıǵambardyń kúıeý balasy Áziret Áli men qyzy Fatımadan taraǵan uldary – Hasan men Hýseın jáne olardan taraıtyn urpaqtar.

Musylman adam Paıǵambardyń áýletinen bolǵan ımandy da Súnnetke ilesýshi múshelerin jaqsy kórip, buny Paıǵambardyń ózine degen mahabbattyń bir kórinisi dep biledi. Osylaı ol Paıǵambarymyzdyń óz áýletine qamqor bolýdy, olarmen kórkem minezdi ustanýdy ósıet etip: «Senderge Áhl Báıtti ósıet etemin, úıimniń múshelerine qatysty Alladan qorqýdy eskertemin», – degen hadısine amal jasaǵan bolady.

Árıne, áýlet múshelerine qatysty shekten shyǵyp, olardy kıelilik dárejesine kóterip jibergender de, olarǵa qarsy shyǵyp, olardy jek kóretinder de adasýshylar delingen. Bir anadan ala da, qula da týatyny sekildi, 14 ǵasyrdan beri jalǵasyp kele jatqan Paıǵambar urpaqtarynyń ishinde de musylman men kápir de, dindar men kúnáhar adamdar da bary talassyz nárse. Adamdar bir-birinen Paıǵambar áýletinen shyqqandyǵynan artyq bolmaıdy, ımanynyń kóptigimen abzal bolady.

Ony Paıǵambardyń qyzy haziret Fatımaǵa bylaı dep nasıhat aıtqanynan da uǵynýǵa bolady: «Qyzym, Fatıma, ózińdi aqıret kúni qutqaratyndaı qaıyrly ister jasaýǵa tyrys. Paıǵambar qyzy bolýdan saǵan paıda joq. Men seni sol kúnniń azabynan qutqara almaımyn».

Paıǵambardyń nemeresi Hýseınnen taraǵan urpaqtar «seıitter» (saıdtar) dep atalsa, nemeresi Hasannan taraǵandar «sherıfter» dep atalǵan. Seıitter men sherıfterdi jaqsy kórý sońǵy sátte ımanmen ketýge sebep bolady degen.

Azıanyń aqsaq barysy atanǵan Ámir Temir Kóregen de Paıǵambar urpaǵyn pir tutyp ósken, ólgen kezde ózin bala kezinen batasyn bergen Mir Seıit Barak áýlıeniń aıaq jaǵyna jerleýdi ósıet etken. Álem ámirshisi ózi aıtqandaı Samarqandtaǵy Ámir kórhanasynda ózine shapaǵatshy bolady degen úmitpen Paıǵambar áýletinen shyqqan Seıit Baraktyń aıaq jaǵyn qusha máńgilik uıqyda jatyr. Erekshe qasıetke ıe, qarapaıym jurttyń qolynan kelmeıtin hıkmetterdi jasaı beretin úlken áýlıe jandardyń kóbisi Paıǵambar urpaqtary arasynan shyqqan. Imam ál-Ǵazalı, Qoja Ahmet Iassaýı, Bahaýaddın Naqyshband, Ózbek handy ıslam dinine kirgizgen Seıit ata – bári Paıǵambar áýletinen taraǵan urpaqtar. Jáláladdın Rýmı áke jaǵynan Muhammed paıǵambardyń senimdi serigi, birinshi halıf Ábý Bákirdiń 11-urpaǵy bolsa, sheshe jaǵynan da shyqqan tegi Paıǵambar urpaqtaryna baryp tireledi. Paıǵambar urpaqtaryna qurmet kórsetý – musylman adam úshin Paıǵambardyń ózine degen qurmet, al Paıǵambarǵa qurmet – Alla Taǵalaǵa degen qurmet! Sondyqtan da kóptegen musylman elderinde Paıǵambar urpaqtary kúni búginge deıin ekonomıkalyq jáne saıası elıtanyń negizin quraıdy. Máselen, Iordanıa koroli Abdolla II men onyń balalary, Iran prezıdenti Seııd Muhammed Hatamı da, Irannyń rýhanı kósemi ıatolla Seııd Álı Hameneı de, aıatolla Homeını (ımam Homeını) de Paıǵambardyń tikeleı urpaqtary sanalady. Iraktyń kósemi bolǵan Saddam Hýseın de, Palestınanyń ataqty lıderi bolǵan Iasır Arafat ta, Mysyrdyń prezıdenti bolǵan Hosnı Múbárak ta dál solaı Paıǵambar urpaǵy retinde sanalady. (Hosnı Múbárak, Saddam Hýseın jáne Iasır Arafattyń 1988 jyly Irak astanasy Baǵdatta ótken Arab kishi samıtinde birge túsken fotosy da bar (Tómendegi sýrette) ). Aga-handar dınastıasy da ózderin osy ataqty býynnan taratady.

Paıǵambardyń ósıeti boıynsha Halıf (ıslam áleminiń basshysy, Mekke men Mádınanyń qojaıyny) bolý tek Quraıysh áýletine tıesili. Islam áleminiń 20-shy ǵasyrǵa jetken sońǵy halıfi - Osman sultany Ábdilmájıt desek, búkil Osman sultandary Paıǵambar áýletinen shyqqan. Áý basta Túrkimenniń Qaıy taıpasyna sińgen, solardyń Piri bolǵan! Paıǵambar áýleti bolmasa, olardyń Túrik Sultany bolýǵa quqy joq edi...

Qaı zamanda da ózderi ataqty áýletten shyqpaǵan el bıleýshileri Paıǵambar áýletimen qudandaly bolýǵa, qyz berip, qyz alysýǵa, kúıeý bolýǵa yntyq bolǵan. Osylaısha, urpaqtaryn aqsúıekter qataryna tartqan. Máselen, qazak pen ózbektiń ejelgi taıpalarynan shyqsa da, budan júz jyl burynǵy Buhara, Qoqan men Hıýa handary ózderiniń esimderine «seıit» tıtýlyn jalǵaǵany qujattarynan kórinip tur. Bul da asyl áýlettiń sanyn eseleı túsýge sebep bolǵany anyq.

Búginde musylman áleminde Paıǵambar urpaqtarynyń sany esepsiz ósip ketken. Zertteýshiler qazirgi Iranda olardy 600 myń dese, Mysyrda – tórt mıllıonǵa jetkenin aıtady. Úndistan Anglıa otary bolyp turǵan 1931 jyly úndi elinde Paıǵambardyń tikeleı urpaqtarynyń sany 1 mıllıonǵa jetkeni naqtylanypty. Bul – Paıǵambardyń ózge serikterinen taraǵandaryn qospaǵandaǵy san. Iemende HH ǵasyrda áz áýlet sany 30 myńǵa jetkeni tańbalanǵan.

Burynǵy KSRO elderinde de, onyń ishinde Ortalyq Azıada, Kavkazda Paıǵambar urpaqtary az emes. Máselen, HH ǵasyr basynda qazirgi Túrkmenıa jerinde da seıitter, aqsúıek qojalar, ıshandar, maqsumdar sany 30 myńǵa jetkeni hatqa túsken. Árıne, qojalar ózderin Paıǵambardyń senimdi serikteri Ábý-Bákir, Omar, Osmannan da taratatyny belgili. «Álim», «úlem», «sheıh ýl-ıslam», «aıatolla», «máýlána», «múrshıd» sekildi dinı ataqtarǵa kóbine áýlet múshelerinen taraǵan nemese rýhanı jaǵynan ruqsat berilgen jandar ǵana ıe bolǵan. Orta Azıadaǵy sopylyq orden músheleri tek seıitter men qojalardan turǵan. Ishan tıtýly tek seıitter men qojalarǵa berilgen. Sol saltqa baılanysty Pir bolýǵa tek asyl áýlet músheleri ǵana talasa alǵan. Qazaqtyń búkil rýlary ózderine Pir saılaǵanda, olar tek seıitter men qojalardan turǵan. Táýke hannyń tusynda Úsh júzdiń Pirin tańdaǵanda oǵan Músiráli Jádikulyn saılaǵan. Jeti ólikke jan bergen delinetin Músiráli Qaǵbada patsha bolǵan Baba Túkti Shashty Ázizdiń urpaǵy, sol áýlıeniń qasyna jerlengen delinedi.

Arǵy dáýirdi aıtpaǵanda, bergi zamannyń ózinde Paıǵambar urpaqtary sanalatyn qojalardan tarıhı tulǵalar kóp shyqqan. Olardyń kóbisi qazir de eldegi bıliktiń túrli esholandarynda, rýhanı salalarda mańyzdy ról atqarýda. Osy arada bir derekti qystyra ketsek, 1998 jyly Tájikstan Ǵylym akademıasynyń 28 akademıgi men 46 korespondent-múshesiniń ishindegi 10 akademık pen 4 korespondent-múshesi asyl áýletten taraıtyn urpaq bolyp shyqqany anyqtalypty. Kim biledi, tájikter arasynda Tájikstan prezıdenti Emomalı Rahmonov ta «seıit» degen sybys bar eken.

Keshegi qanquıly stalındik kezeńde Paıǵambar áýletinen shyqqan ıshandar men moldalardyń kóbisi atylyp ketkeni anyq. Altyn shynjyrly shejire úzilip ketken. Sondyqtan qazaq dalasyndaǵy ıshan-moldalardyń atqarǵan rýhanı qyzmeti tereń zertteýdi talap etedi.