T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq Ulttyq óner akademıasynyń kafedra meńgerýshisi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, profesor, «Qurmet» ordeniniń kavaleri Gúldana Saparǵalıevanyń Almaty aqshamy gazetinde Elbasynyń "Rýhanı jańǵyrý" baǵdarlamalyq maqalsyna qatysty maqalasy jaryq kórdi. Nazarlaryńyzǵa atalmysh maqalany usynamyz.

Bizdiń ujym da Elbasynyń «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamalyq maqalasyn elimizdiń búgini men keleshegine bergen naqty tapsyrmasy dep qabyldady. Bul – keleshektiń baǵyt-baǵdary, Qazaqstannyń bolashaq óner maıtalmandaryn otanshyldyqqa, ultjandylyqqa, evolúsıalyq jolmen damýǵa, olardyń sana-seziminiń ashyqtyǵyna tárbıeleý. Ol – ǵylym men bilimge, dúnıejúzilik ozyq jańalyqtarǵa qabiletti mamandardy daıarlaý. Jańǵyrýdyń basty sharty – sanaǵa rýh, janǵa jiger berý.

Qazaqstan Respýblıkasynyń odan ári qaraı jetilýindegi basymdyqtardyń biri – ıntellektýaldy ult qalyptastyrý. Elaralyq baılanystardy nyǵaıtý, ıaǵnı basqa memleketterdegi óner oqý oryndarymen baılanys ornatý, tájirıbelik, profesor-oqytýshy qaýymy aralyq qarym-qatynas jasaý, stýdenttermen almasý, oqý-baǵdarlamasyn qaıta qarap, álemdik oqý júıesindegi jahandyq oqý baǵdarlamalarymen sabaqtastyrý – bizdiń Óner akademıasynyń negizgi strategıalyq baǵyty. Sonymen birge, áleýmettik bolmystyń barlyq negizin sharlap ótetin qubylys retindegi mádenıet atty fenomenniń tereń qabyldanýy – gýmanısik qarym-qatynastyń áleýmettik-mádenı úderisiniń basty maqsaty retinde qalyptasýyna eńbek etý.

Dástúrli halyq shyǵarmashylyǵy men oryndaýshylyǵynyń osy úderiske óz  ınovasıalyq jańalyqtarymen, izdenisterin damyta otyryp, ári qaraı álemdik turǵyda tanylýǵa talpynýy búgingi kúnniń mindeti. Qazirgi bilim berýdiń basty  baǵyty – qaıbir salada bolmasyn kásibı maman daıarlaý ǵana emes, túrli ult ókilderimen qosa jahandyq etnostarmen mádenı qarym-qatynasqa daıyn gýmanısik, demokratıalyq, adamgershilik, izgilik qundylyqtaryna negizdelgen, mádenı jáne ulttyq tolerantty, ıaǵnı tózimdilik qoǵamynda ómir súrýge qabiletti jáne daıyn «kásibı bilimi shyńdalǵan mádenı adamdy» daıarlap shyǵarý bolyp tabylady.

Óner akademıasynda eńbek etip júrgen profesor-oqytýshy qaýymy rýhanı qundylyqtardy boıyna sińirgen, bolashaqta básekege qabiletti bola alatyn mamandar daıyndap shyǵarý jolynda ter tógip júr.  Bizdiń «Jeke án salý» kafedrasy osy maqsatta stýdentter arasynda 10 baǵytta: patrıottyq; otbasylyq; rýhanı-adamgershilik; saıası-quqyqtyq; lıderlik sapa; ekologıalyq jáne eńbek tárbıesi; ıntellektýaldyq tárbıe; salaýatty ómir salty tárbıesi, polımádenı tárbıe, dinı tárbıe negizinde aýqymdy jumystar júrgizýde. Bizdiń jastar óte belsendi.

Jastarǵa senetinin ylǵı aıtyp júretin Nursultan Nazarbaev kúni keshe sóılegen sózinde rýhanı jańǵyrý aıasyndaǵy jumystardyń mańyzdylyǵyna toqtalyp, «100 jańa oqýlyq» jobasynyń jas urpaqqa bilim berý isindegi róli zor ekenin aıtty.

– Jastarymyz joǵary ǵylymı standarttarǵa sáıkes bilim alýǵa tıis. Sondyqtan biz 800 kitaptan turatyn úzdik oqýlyqtardyń aýqymdy tizimin ázirledik. Ulttyq aýdarma búrosy qurylyp, jumysyna kiristi, – degen Elbasy bul sharanyń búkil áleýmettik-gýmanıtarlyq sala úshin mańyzdy ekenin aıtyp, onyń birqatar ereksheligin atap ótti.

– Búgingi alǵashqy zıatkerlik transh AQSH, Reseı, Ulybrıtanıa, Fransıa jáne Shveısarıa sıaqty aldyńǵy qatarly elderdiń eń úzdik ǵylymı eńbekterin qamtıdy. Bul kitaptarmen tanysýǵa múmkindik alǵan jastarymyz kóp emes, – degen Nursultan Nazarbaev usynylǵan kitaptar qazaq tiline túpnusqadan aýdarylǵanyn aıtty.

– Bul – aýqymdy ensıklopedıalyq izdenis arqyly adamzat damýynyń kókjıegine jol ashatyn kezeń. Búginde zıatkerlik damý úderisinen týyndaǵan tyń serpinniń arqasynda rýhanı revolúsıa bastaý alyp keledi, – dedi Elbasy. Memleket tarapynan jasalyp otyrǵan osynaý mol múmkindikterdi bizdiń ózindik kózqarasy, pikiri bar sergek oıly jastarymyzdyń durys paıdalana alatynyna senemin.