Áýlıe degen — Alladan aıan kelgen adam. Bolatyn isterdi boljap aldyn ala aıtatyn, aıtqany aınymaı keletin, ıman saqtap, boıyn taza ustap, bilimge bar jan-tánimen berilgen, Qudaı jolynda qulshylyq etken, kóripkeli bar adamdy qazaqtar “áýlıe adam” dep ataǵan. Qysqartyp aıtqanda Allaǵa is-áreketi jaqqan, Alla jolynda júrgen Allanyń súıikti quly. Alla taǵala ondaı adamdarǵa erekshe sharapat darytady, bólekshe bilim, qabilet beredi. Bolatyn ister týraly aıan kórsetedi. Paıǵambarlar zamanynda Abdolla ǵalansı degen bir áýlıe adam bolypty. Ol kóp dindar adamdarmen birge Nil darıasynan pabirge (kemege) túsip kele jatqanda, aıaq astynan qara quıyn turyp pabir qatty tolqyp ketedi. Pabirde otyrǵan adamdarda jan qalmaı Allaǵa jalbarynyp “osydan aman qalsaq, o Qudaı, aqsarbas, kók qasqa” dep árkaısysy ant sý iship Alla jolynda mal atap, móldir jandarynyń qutqarylýyn tilep jatady. Abdolla ǵalansı ǵana úmdemeı otyra beredi. Quıyn toqtap, pabirdiń tolqýy qalpyna kelgen soń, adamdardyń kóńili jaılanyp, júrekteri ornyqqan soń, ishterinen bireýi Abdolla ǵalansıden: “Biz jańa pabir tolqyǵanda janymyz murnymyzdyń ushyna keldi, bárimiz Alla jolyna mal arnap, ıman keltirip, táýbaǵa keldik. Al, sen ún-túnsiz otyra bergeniń ne, eń bolmasa Alla jolyna bir nárse atasańshy,”- deıdi. Sonda Abdolla ǵalansı: “Eger osy ózennen ótip, jaǵaǵa aman shyqsaq, pildiń kúshiginiń etin jemeýge Alla atynan ant etemin”- deıdi. Oǵan tańdanyp, qyzyq kórgen pabirdegi adamdar: “Mynanyń esi duryspa? Bul qaıdaǵy pildiń etin aıtyp otyr!” — dep ony keleke etedi. Oǵan Abdolla ǵalansı jaýap ta qaıtarmaıdy, ishte jımaıdy. Aqyry pabirdegi adamdar aman-esen ózennen ótip, jaǵaǵa shyǵady. Jeýge azyq joq, qatty ashyǵady, sóıtip otyrǵanda bir pildiń balasy kelip, ózennen sý ishedi. Kózderi qaraýytyp otyrǵan álgi adamdar pildiń balasyn qýyp júrip ustaıdy da, ony soıyp, etin pisirip jeıdi. Qasyndaǵylar Abdolla ǵalansıge pildiń etin je dep usynady. Ol: - Joq, men jemeımin. Baǵana pildiń etin jemeýge ant etkenim bar, - dep jemeı qoıady. Etke toıyp alǵandar túgel uıyqtap ketedi. Abdolla ǵalansı ǵana jan-jaǵyn kúzetip uıyqtamaı oıaý jatady. Álden ýaqyttan soń, bir dáý pil keledi de balasynyń súıegin ıiskep-ıiskep alyp, odan soń uıyqtap jatqan bala pildiń etin jegen adamdardy shoı tabanymen myjyp-myjyp óltiredi de, álgi dáý pil Abdolla ǵalansıdiń aldyna kelip túrady. Abdolla ǵalansı álgi pilge minip alady, ol dáý pil Abdolla ǵalansıdi úıine aman ákelip tastaıdy. Bul ne? Bul áýlıelik, Abdolla ǵalansı ózennen aman-esen ótetinin bilip tur. Ózennen ótken soń pildiń balasyna kezigetinin de sezip tur. Ol sondyqtan pildiń etin jemeımin dep aldyn ala boljap aıtyp ant etip tur. Mundaı qasıeti bar adamdy qazaq halqy “áýlıe adam” dep ataǵan. Nasıodın degen bir “juldyznama” ǵalymy bir áýlıeni izdep baryp sálem beredi. Nasıodınniń qasyndaǵylar álgi áýlıege: “Myna kisi Nasıodın degen úlken “juldyznama ǵalymy”- dep tanystyrady. Sonda álgi áýlıe adam: - E, bul “juldyznama ǵalymy” bolsa, munyń bilgenin aq esek te biledi, - dep mazaq etedi. “Juldyznama ǵalymy” álgi áýlıeniń sózine shamyrqanyp, ol jerden ketip qalady da, keshke qaraı bir dıirmen tartatyn sharýanyń úıine kelip qonady. Álgi sharýa juldyznama ǵalymyna: - Keshke saq jataıyq, búgin úlken sel apaty bolady,- deıdi. Ǵalym aspanda tarydaı bult joq, jaýynnan da eshbir belgi joq, myna sharýanyń jaı aıta salǵan sózi ǵoı”- dep oılaıdy. Tún ortasy bola bergende qatty jaýyn jaýyp, úıdi sel alyp kete jazdaıdy. Tasqynnan aman qalyp, esin áreń jıyp alǵan soń álgi juldyznama ǵalymy sharýadan: - Sen seldiń bolaryn qaıdan bildiń? — dep suraıdy. Sonda sharýa: - E, meniń dıirmenge salyp paıdalanyp júrgen bir aq esegim bar. Ol osyndaı kún jaýarda, sel júrerde quıryǵyn tigip turady. Búgin sol aq esegim quıryǵyn tigip turǵan bolatyn, soǵan qarap aıtqanym edi, - deıdi. Sonda álgi “juldyznama ǵalymy” : - E, meniń bilgenimdi aq esek te bildi degen álgi adam áýlıe eken ǵoı dep táýbaǵa kelipti degen ańyz bar. Bul ańyz emes, bul Nasıodınge Alladan kelgen anyq aıan. Ashyq habar.

Bolat Bopaı