Almaty qalasy Óńirlik komýnıkasıalar qyzmeti alańynda Almaty qalasy Naýryzbaı aýdanynyń ákimi Toǵaı Sanjar Ádilulynyń qatysýymen baspasóz konferensıasy ótti. Naýryzbaı aýdany qalamyzdyń ońtústik batys betinde ornalasqan, shyǵysynda Áýezov jáne Bostandyq aýdandarymen, batysynda Almaty oblysy Qarasaı aýdanymen, ońtústiginde İle Alataý parkimen, soltústiginde Alataý aýdanymen shektesedi.
Naýryzbaı aýdany 2014 jyldyń 2 shildesinde ákimshilik birlik bolyp quryldy. Naýryzbaı aýdanyna kólemi 6967 gektar jerdi qamtıtyn Almaty oblysynan 11 aýyldyq okrýgter jáne Áýezov aýdanynyń Qalqaman 1,2,3,4 shaǵynaýdandary kirgen. Statısıka organdarynyń málimeti boıynsha aǵymdaǵy jyldyń 1 shildesindegi aqparatyna sáıkes, turǵyndar sany 125 440 adam.
Aýdannyń salyq túsimder 4 jyl ishinde 391 mln (2014 jyl) teńgeden 6,4 mlrd teńgege (2017 jyl) deıin ósti, sonyń ishinde JB 301 mln teńgeden 4 mlrd teńgege deıin jáne RB 90 mln teńgeden 2,4 mlrd teńgege deıin.
Aǵymdaǵy jylǵy 10 aı boıynsha salyq túsimderiniń somasy 6,3 mlrd teńgeni qurap, ósý qarqyny 124%. Salyq túsiminiń jyldyq jospary 7 mlrd teńge. Jyldyq ósý qarqyny 111%.
Jyl basynan beri jańadan 15 937 salyq tóleýshi sýbekt tirkelgen: jeke tulǵa 14 383, zańdy tulǵa 469, jeke kásipker 1 085.
Qazirgi ýaqytta aýdanda tirkelgen zańdy tulǵalardyń sany - 2 145, jeke kásipkerler - 5 530.
Aýdanda jalpy 21 shaǵyn ónerkásip kásiporny jumys atqarady. Aýdannyń ónerkásip óndirisiniń negizgi baǵyty beton ónimderin, qurylys materıaldaryn jáne aǵash ónimdern óndirý bolyp tabylady.
Ónerkásip ónimderiniń óndiris kólemi aǵymdaǵy jylǵy qańtar-qyrkúıek aılaryna 3 mlrd 797 mln teńge sommasyn qurady, fızıkalyq kólem ındeksi 103,4 %.
Negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısıalar kólemi 32,9 mlrd teńgeni qurap, 2015 jyldan beri 4 esege artqan (2015 j. 7 mlrd. tg.)
Aýdan qurylǵannan beri shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektileriniń sany (zańdy tulǵalar) 7 esege ósip, 1 238 jetti, 3 376 jańa jumys oryndary ashyldy.
Naýryzbaı aýdany turǵyndary 50% sýmen qamtamasyz etilgen, onyń 30% qalalyq júıe, 20 % - jeke sý uńǵymalary. Qalǵan 50% Aqsaı jáne Qarǵaly ózenderindegi ashyq sý toǵandarynan paıdalanyp otyr.
Aýdandaǵy sý qubyrynyń jalpy uzyndyǵy 356 shaqyrym: onyń 246 shaqyrymy ortalyq jeliler, 110 shaqyrymy – taratýshy jeliler; káriz qubyrynyń uzyndyǵy – 114 shaqyrym. Bul atalǵan jeliler 50 jyldan astam ýaqyt paıdalanylyp kelgendikten qazirgi ýaqytta edáýir tozyǵy jetken (60-80%). Sondyqtan jetkizilip otyrǵan sý sapasy óte tómen.
Aǵymdaǵy jyly aýdandyq apattyq qyzmet bóliminiń kúshimen 316 jer astynan oryn alǵan apattyq jaǵdaı jáne 118 sý qubyry qudyǵynda oryn alǵan apattyq jaǵdaı qalypqa keltirildi.
«Aqbulaq» baǵdarlamasy sheńberinde Almaty qalasy Energetıka jáne komýnaldyq sharýashylyq basqarmasynyń tapsyrysymen Qalqaman-1,2,3 jáne Alty-Alash shaǵynaýdandaryn sýmen jáne káriz qubyrymen qamtamasyz etý úshin uzyndyǵy 123 shaqyrym sý jáne 80 shaqyrym káriz qubyrynyń qurylysy júrgizildi.
Sý jetispeýshiligi oryn alǵan merzimde aýdan ákimi apparaty «Almaty sý» MKK birlese otyryp arnaıy sý tasyǵysh kólikter arqyly sý jetkizý jumystaryn uıymdastyrady.
Aǵymdaǵy jyly jaz maýsymynda Aqjar shaǵynaýdanyndaǵy kóp qabatty turǵyn úılerdi sýmen qamtamasyz etý maqsatynda D-80 mm uzyndyǵy 1,2 shaqyrym Taýsamaly shaǵynaýdany Jandosov kóshesi arqyly ýaqytsha sý qubyry júrgizildi.
Elektr jelileriniń tozý kórsetkishi búgingi kúnde 60-70% quraıdy. Aýdan aýmaǵynda 512 transformator qondyrǵysy bar, elektr jelileriniń jalpy uzyndyǵy 678,2 shaqyrym.
Elektr jelileriniń taratylý sapasyn jaqsartýda búdjet esebinen Aqjar stansıasy qurylysynyń 2 kezeńi aıaqtaldy. Bul stansıanyń qurylysy aldaǵy ýaqytta Naýryzbaı aýdanyn sonymen qatar, Bostandyq jáne Áýezov aýdandaryn elektrmen qamtamasyz etetin bolady.
Aýdan aýmaǵynda jalpy uzyndyǵy 288,9 shaqyrym quraıtyn 348 kóshe bar. Aýdan qurylǵan ýaqyttan beri jalpy uzyndyǵy 144,3 shaqyrym quraıtyn 211 kóshege asfált jabyndysy tóseldi, sonyń ishinde aǵymdaǵy jyly jalpy uzyndyǵy 32,7 shaqyrymdy quraıtyn 41 kóshede jol jóndeý jumystary júrgizildi. Asfált tósemimen jabdyqtalǵan kóshelerdiń úlesi 60,3 % - dan artty, 2014 jyly bul kórsetkish 25% -dy qurady. Aýdannyń kóptegen kóshelerinde ınjenerlik jelilerdiń bolmaǵandyǵyna jáne baýbaqsha birlestikteriniń kondomınıým nysany bolýyna baılanysty asfált jabyndysy júrgizmeıdi.
4 jyl ishinde 42 kóshede 54,2 shaqyrym quraıtyn syrtqy jaryqtandyrý jelileriniń qurylysy júrgizilidi. (1723 jaryq shamdary kóshe boıynda jáne 375 sham aýla aýmaǵynda).
Qazirgi ýaqytta syrtqy jaryqtandyrý jelileri 348 kósheniń 89 kóshede (3914 sham) ornatylǵan. Paıyzdyq qatynasta aýdannyń kósheleri 25 % qamtylǵan.
2017 jyly 153 ga aýmaǵynda 2,4 mlrd teńgege 1,2 shaqyrym quraıtyn Abaı dańǵyly qurylysynyń birinshi kezeńi aıaqtaldy.
Tórt jyl ishinde jalpy uzyndyǵy 70,864 shaqyrym quraıtyn 70 kóshede jaıaý júrginshi joldary salyndy. 2018 jyly 15,671 shaqyrym quraıtyn jaıaý júrginshi joldary salyndy, al 2019 jyly 14 shaqyrym josparlanýda. Aýdan aýmaǵy jaıaý júrginshiler joldarymen 20,1 % qamatylǵan.
Aýdan qurylǵan kezde aryq júıeleri 19 shaqyrym quraıtyn 24 kóshede ǵana bolsa, qazirgi ýaqytta 52 kóshede jalpy uzyndyǵy 55,2 shaqyrymdy quraıtyn aryq júıeleri bar, ıaǵnı 4 jyl ishinde 28 kóshede 36 shaqyrym quraıtyn jańa aryq júıeleriniń qurylysy júrgizilgen.
Almaty qalasy Tabıǵı resýrstar jáne tabıǵatty paıdalanýdy retteý basqarmasyna aryq júıeleriniń jańa qurylysyn qajet etetin 30 kóshege jalpy uzyndyǵy 28,8 shaqyrym quraıtyn jobalyq-smetalyq qujattama ázirleýge tapsyrys joldandy.
«Jumyspen qamtý jol kartasy 2020» baǵdarlamasy jáne bıznestiń áleýmettik jaýapkershiligi aıasynda 2015-2016 jyldary 28 aýla aralyq aýmaqqa kóriktendirý jumystary júrgizildi.
2017 jyly jumystar 17 aýlaǵa jasalyp, paıdalanýǵa berildi. Dál osyndaı jumystar aǵymdaǵy jyly jalǵasyp, 6 aýla kóriktendirildi. Sonymen qatar, 2019 jylǵa 20 aýlany kúrdeli jóndeýden ótkizý josparlanǵan.
Aýdandyǵy gaz qubyrynyń uzyndyǵy 662,4 shaqyrym quraıdy, turǵyndardyń 95% gazben qamtamasyz etilgen.
Aýdandaǵy 186 kóp qabatty turǵyn úılerdiń 73-i ortalyq jylý júıesine qosylǵan turǵyndardyń sany 13 635 –ten asady, qalǵan 64 kóp qabatty turǵyn úı avtonomdy qazandyqtar arqyly jáne 49 úı jeke elektr peshteri arqyly jylytylady.
2018 jylǵy 9 aıdyń qorytyndysyna sáıkes, Naýryzbaı aýdanynda 1730 quqyq buzýshylyq jasaldy (qalanyń aýdardarynyń arasynda eń tómen), al olardyń ashylýy deńgeıi 44,8 paıyzdy quraıdy (qalanyń aýdardarynyń arasynda eń joǵary).
68 aýyr jáne asa aýyr qylmys jasaldy (qalanyń aýdardarynyń arasynda eń tómen), al olardyń ashylýy deńgeıi 73,9 paıyzdy quraıdy (qalanyń aýdardarynyń arasynda eń joǵary).
Búgingi kúnde aýdanymyzdaǵy halyqtyń áleýmettik osal toptaryna jatatyn azamattarynyń sany 13 175 qurap otyr, onyń 7 845 zeınetker, 5 330 járdemaqy alýshylar.
Aýdanymyzda 1,2,3 toptaǵy jalpy múgedekter sany – 1 680 adam, onyń ishinde 16 jasqa deıingi balalar sany - 301. Aýdandyq jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalar bólimine jyl basnan beri ártúrli áleýmettik kómek túrleri boıynsha 1 261 turǵyn júginip, onyń 792-niń ótinishteri tolyqqandy qaraldy.
Búgingi kúni aýdanda 3381 balany qamtıtyn 64 mektepke deıingi bilim mekeme jumys isteıdi.
- 2 memlekettik – 495 bala;
- 62 jekemenshik balabaqsha – 2963 bala.
Bıyl 581 balaǵa arnalǵan 14 jekemenshik balabaqsha ashyldy jáne jyldyń sońyna deıin 6 balabaqsha ashý josparda bar.
Aýdanda 15 256 oqýshyny qamtıtyn 15 mektep bar. Onyń:
- 9 memlekettik – 13 729 bala (4-mektep-gımnazıa, 4-JBBM, 1-mektep ınternat);
