Búgin Qazaqstan Halyq jazýshysy, aqyn - Qýandyq Shańǵytbaevtyń qaıtys bolǵan kúni

/uploads/thumbnail/20190218130805335_small.png

Qýandyq Tólegenuly Shańǵytbaev (21.03.1925 - 19.02.2001) — Qazaqstannyń halyq jazýshysy, aqyn. 

21 naýryzda Aqtóbe oblysynyń Qarabutaq aýdanynda dúnıege kelgen. Qazaq memlekettik ýnıversıtetin bitirgen (1943).
1944–1955 jj. Aqtóbe pedagogıkalyq ınstıtýtynda kafedra meńgerýshisi, oblystyq «Sosıalısik jol», «Aktúbınskaıa pravda» gazetterinde bólim meńgerýshisi, 1955–1973 jj. «Qazaq ádebıeti» gazetinde, «Juldyz» jýrnalynda bas redaktordyń orynbasary, bas redaktor, «Qazaqfılm» kınostýdıasynda, Qazaq radıosynda bas redaktor.
 
Alǵashqy kitaby «Ar» degen atpen 1945 jyly jaryq kórdi. Keıin «Óleńder» (1965), «Aqqý áni» (1968), «Stıhı» (1970), «Arma, respýblıkam» (1974), «Lırıka» (Tańdamaly, 1976), «Jyr jahany» (Aýd., 1980), «Gúltolqyn» (1982), «Sarshatamyz» (1982), «Jyl qusy» (Tańdamaly, 1987), «Mahabbat pen ǵadaýat» (1995) lırıkalyq kitaptary jaryq kórdi. Q.Baıseıitovpen birge «Beý, qyzdar-aı» (1960), «Oı, jigitter-aı» (1967), «Qutyrǵannan qutylǵan» pesalaryn (1960), «Altyn taýlar», «Aısulý» (1963) operalarynyń lıbrettosyn jazdy.
 
Kóptegen án óleńderiniń avtory. A. S. Pýshkınniń «Evgenıı Onegın» romanyn (1949, 1986), M.Iý.Lermontov, I.V.Gete, R.Berns lırıkalaryn, O.Haıamnyń rýbaıattaryn, M.Gorkııdiń «Qyz ben ajal» poemasyn (1941) qazaq tiline aýdardy. Aýdarmashylyq qyzmeti úshin Halyqaralyq Pýshkın syılyǵyna ıe boldy. Qazaqstannyń Halyq jazýshysy. (derekkóz: © adebiportal.kz)
 
 Qamshy.kz aqparat agenttigi oqyrmandar nazaryna aqynnyń aýdarmasyn usynady.

 

Omar Haııam rýbaılary 

 

Jas ta óter, birte-birte kári de óter,

Baıansyz bul jalǵannyń bári beker.

Jahanda máńgi jasar jan joq, sirá,

Ketemiz, ketti, keler, taǵy keter.

***

Taǵdyrdyń syry tereń, jete almaımyz,

Jumbaǵyn túgel taýyp kete almaımyz.

Kerýli kóz aldyńdy sıqyr perde,

Ólemiz, biraq ári óte almaımyz.

***

Máz bolyp kúni-túni mal, janyńa,

Senbediń bul jalǵannyń jalǵanyna.

Ne qyldy basqalardy qatal zaman?

Oıanyp, bir qarashy jan-jaǵyńa.


***

Balaýsa jelkildegen bulaqtaǵy,

Shashy ǵoı sulý qyzdyń bir ýaqtaǵy.

Abaıla, basa kórme balaýsany,

Talaı qyz jerde jatyr qýrap táni.

***

Júrekke ǵashyq derti tolǵan – baqyt,

Jar jolyna bas qurban bolǵan – baqyt.

Sabyr et ǵashyǵyń sál renjitse,

İsine jardyń kúıip, tońǵan – baqyt.

***

Tún bolǵan, bizge deıin kúndiz bolǵan,

Kún bolǵan, aspan bolǵan, juldyz bolǵan.

Ańdap bas aıaǵyńdy, taban astyń,

O basta qara kózdi bir qyz bolǵan.

***

Dalap pen átirsýdyń keregi ne,

Cymbat pen kórik paıda beredi me?

Bolsań da ábilhaıat, zám-zám sýy,

Shirıdi deneń kórge enedi de.

Usynǵan: Maqpal Sembaı

 

 

Qatysty Maqalalar