Beısenbiniń keshi Astana abyr-sabyr boldy da qaldy. Áýeli Aqordanyń vebsaıtynda Qazaqstan prezıdentiniń resmı málimdemesi jarıalandy. Nursultan Nazarbaev: "Úkimet otstavkaǵa ketýi tıis dep oılaımyn" dedi.
Jarıalanǵan qujat pen vıdeoúndeýde prezıdent Nazarbaev premer-mınıstr Baqytjan Saǵyntaev basqarǵan mınıstrler kabınetiniń jumysyn qatty synady. Úkimettiń "halyqqa qyzmet qyla almaıtynyn", "ekonomıkanyń sapaly túrde ósýi úshin naqty yntalandyrý men quraldar" qalyptastyrmaǵanyn, jalpy alǵanda kóptegen máseleni sheshpegenin málimdedi.
Bir saǵat óter-ótpeste Aqordanyń saıtynda prezıdent jarlyǵy shyqty. Qujatta Nazarbaevtyń úkimet otstavkasyn qabyl etkeni, "jańa quram bekitilgenshe úkimet múshelerine qyzmetterin atqara berýge pármen qylǵany" jazylǵan. Premer-mınıstr qyzmetin ýaqytsha atqarýshy bolyp Asqar Mamın taǵaıyndalǵan.
Jergilikti sarapshylardyń Saǵyntaev úkimetiniń "álsiz" bolǵany týraly sózderi úndes, biraq eki jarym jyldan soń kabınettiń nege taraǵany týraly pikirleri ártúrli.
RESEI SAIASATYNYŃ KÓSHİRMESİ ME?
Kezinde úkimet múshesi bolǵan 71 jastaǵy ekonomıs Petr Svoıktyń sózinshe, Baqytjan Saǵyntaev áý bastan "tehnıkalyq premer" ári prezıdent tapsyrmasyn "adal atqarýshy" bolǵan. Ol otstavkaǵa ketken úkimettiń basqa múshelerin de aldyńǵylardan kóp aıyrmasy joq "tehnıkalyq oryndaýshylar" dep sanaıdy. Sol sebepti Svoık úkimetti taratýdyń sebebin basqa taraptan izdeıdi.
Onyń boljaýynsha, prezıdent Nursultan Nazarbaev Reseı prezıdenti Vladımır Pýtınniń izimen júrmek. Pýtın aqpannyń 20-syndaǵy joldaýynda halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartý el bıligi úshin negizgi prıorıtet dep málimdegen. Svoıktyń sózinshe, prezıdent Nazarbaev reseılik áriptesinen de asyp túsetindeı tabysqa jetý úshin osy baǵytty tańdaıdy.
Senattyń burynǵy depýtaty jáne opozısıalyq saıasatker Záýresh Battalova ózgermeıtin prezıdent Nazarbaevtyń tusyndaǵy kezekti úkimet aýysýyn úırenshikti bılik júıesin saqtap qalý úshin jasalǵan dástúrli amal dep qarastyrady.
Battalovanyń sózinshe, úkimettiń taraýy jýyr ýaqytta bılik tranzıti bolmaıtynyn, Nazarbaevtyń kezekti nemese merziminen buryn ótetin prezıdent saılaýynan soń ornynda qala beretinin baıqatady.
Ol kelesi úkimetten de mardymdy jumys kútpeıdi. Orys jazýshysy Ivan Krylovtyń áıgili mysalyndaǵy kvartetke teńeıdi. Battalova sońǵy oqıǵalar Qazaqstandaǵy joǵarǵy jaqtyń basqara almaıtynyn, al tómengi jaqtyń burynǵysha ómir súrgisi kelmeıtinin kórsetti dep sanaıdy. Ol jýyrda Qazaqstannyń birneshe aımaǵynda bolǵan kóp balaly analardyń narazylyǵyn eske alady. Bul tolqýǵa aqpannyń 4-inde Astanada órtengen úıde qalyp qoıǵan bes balanyń qazasy túrtki bolǵan.
Astanada órtengen úıde qaza bolǵan bes qyzdy jerleý (5 aqpan 2019 jyl):
SIEZ ALDYNDAǴY "SYILYQ" PA?
Saıasattanýshy Bórihan Nurmuhamedovtiń pikirinshe, otstavkaǵa ketken úkimet músheleri memleket deńgeıindegi tulǵalar dep sıpattaýǵa kelmeıtin qońyrtóbel sheneýnikter bolǵan. Sarapshy ketken úkimettiń "jumysyn nashar atqaryp", "halyqpen til tabysa almaı", daǵdarys kezinde "dóreki málimdemeleri" arqyly otqa maı quıǵanyn aıtady.
- Eńbek mınıstri "Forbs" jýrnalynyń muqabasynda ózin jarnamalaǵansha shahtaǵa túse bilýi kerek, - deıdi ol Astanadaǵy órt kezinde bolǵan oqıǵany esine alyp. Kámeletke tolmaǵan bes qyz qaza bolǵan sol bir qaıǵyly oqıǵamen qabattasyp Eńbek jáne áleýmettik qorǵaý mınıstri Mádına Ábilqasymovanyń sýreti "Forbs" jýrnalynda jarıalanǵan edi. Bul jaǵdaı qoǵamnyń bir bóliginiń ashý-yzasyn oıatqan.
Nurmuhamedov úkimettegi jetekshi rólge ıe ekonomıka men qarjy mınıstrleriniń atqarǵan isterinen qoǵamnyń habarsyz qalǵanyna nazar aýdarady.
Saıasattanýshynyń paıymdaýynsha, bılik "daǵdarysty" aqpannyń 27-sinde ótetin "Nur Otan" partıasynyń sezi qarsańynda qattyraq sezip otyr. Ádette prezıdentshil bılik partıasynyń negizgi jıyny qarsańynda "tolaǵaı tabystar" týraly baıandamalar "syı" retinde tartylyp jatady.
- Myna jaǵdaıda halyqty tynyshtandyrý úshin sıez aldynda "syılyq" retinde "kásibı jaramsyz" úkimetti qurbandyqqa shalýǵa týra keldi, - deıdi Nurmuhamedov.
Májilis depýtaty, "Halyq komýnıseri" fraksıasynyń jetekshisi Vladıslav Kosarev úkimetti áldeqashan otstavkaǵa jiberý kerek edi dep sanaıdy.
- Memlekettik organdar muqtaj, kóp balaly, eńbekqor adamdardan teris aınalmaýy tıis. Adamǵa qamqor bolý - eńbek ónimdiligin arttyrýdyń, ónerkásipti damytýdyń jáne osylaısha halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartýdyń tıimdi tásili, - deıdi Kosarev.
Depýtattyń sózinshe, otstavkaǵa ketken úkimet bul tarapqa túren salmaǵan, "áleýmettik másele ataýly óz betimen sheshiledi" dep qarap otyra bergen. Kosarev ádette úkimettiń otstavka týraly áýeli málimdeme jasap, sosyn ony prezıdenttiń qabyl alatynyn, al myna jaǵdaıda kerisinshe bolǵanyn aıtady.
- Prezıdent úkimet otstavkaǵa ketýi tıis degen soń [kabınet] jıyn ashty da, tutas quram bolyp taraý týraly sheshim qabyldady, - deıdi ol.
Qazaqstan úkimeti taraýdan toǵyz-aq kún buryn ishki ister mınıstri ózgergen edi. Aqpannyń 12-sinde bul organdy segiz jyldaı basqarǵan Qalmuhanbet Qasymov prezıdenttiń kómekshisi ári Qaýipsizdik keńesiniń hatshysy bolyp taǵaıyndalǵan. Onyń ornyn burynǵy vıse-mınıstr Erlan Turǵymbaev basqan.
Baqytjan Saǵyntaev 2016 jylǵy qyrkúıekten bastap úkimet basqaryp kelgen. Al premer-mınıstr mindetin ýaqytsha atqarýshy Asqar Mamın sol ýaqyttan beri vıse-premer qyzmetinde otyrǵan, onyń aldynda "Qazaqstan temir joly" ulttyq kompanıasyn basqarǵan. Prezıdent Nazarbaev qańtardyń 30-ynda ótken úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda Saǵyntaevtyń kabınetin qatty sókken edi. Otstavkaǵa jiberý yqtımaldyǵy týraly sóz sol kezde aıtylyp qalǵan.
Usynǵan: Nazerke Labıhan
