Qylmyskerdiń barlyǵy jyndy ma? Tutqyndalǵan adamdy qylmysker dep aıyptaýǵa azamattyq ári jýrnalısik pármenimniń jetpeıtinin jaqsy bilemin. Sebebi sot emespin. Alaıda keshe ǵana kınoteatrǵa qyzymen baryp, qoǵamnyń ortasynda júrgen adam jyndy bolyp qalypty degenge siz nanasyz ba? Astanada esepshi qyzdy tepkilegen sheneýniktiń tentek uly aıaq-asty esinen adasyp qalypty. Ia, esinen adaspasa qyzdy teýip nesi bar? «Qamshy» portaly qyzǵa aıaq kótergen jigittiń Bolat Týrageldıevtiń uly ekenin jazǵan bolatyn. Bolattyń balasy qatty ashýǵa býlyǵyp, boıjetkendi qalaı tepkenin bilmeı qalypty-mys. Bul týraly « KTK» arnasy habarlady. Kınoteatrdaǵy barmen qyzdyń satqan sýsynyn jaqtyrmaı, judyryq siltegen baı balasy qazir tergeý ızolátorynda jatqan kórinedi. 22 jastaǵy jigittiń ákesi Bolat Týrageldıev premer-mınıstr keńsesiniń bas ınspektory. Alaıda ol búgin qyzmetten ketetin bolyp sheshim qabyldap, aryz jazdy. Al onyń uly Qýanysh Týrageldıev óz isine ókinetin kórinedi. Bul týraly Tengrinews.kz tilshisine sotqar ulydyń qorǵaýshysy Asqan Úsenbaev habarlaǵan. Bir tepkisi ákesiniń qyzmetten ketýine tatıtyn Qýanysh qazir barlyǵyna ókinip, keshirim suraýǵa daıyndalyp jatyr eken. Ázirge jábirlenýshiniń qanshalyqty deńgeıde tepki alǵandyǵy týraly naqty derekter joq. Jábirlenýshi qyzmet etetin oryndaǵy onyń áriptesteri jýrnalıserge túsinikteme berýden bas tartqan. Osyǵan baılanysty kóptegen quqyqqorǵaýshylar istiń ádil aıaqtalatynyna kúmánmen qaraıdy. İs qos taraptardyń ymyraǵa kelýimen támamdalýy bek múmkin. Onyń sebebin mamandar osyndaı jaǵdaıǵa baılanysty zańnyń álsizdigimen túsindirýde. Mundaı jaǵdaıda zań qanshalyqty qatań bolsa da, sheneýnikti qorǵaýshylar áıteýir bir shıkilik taýyp alǵan bolar edi. Bul oqıǵa áleýmettik jeli paıdalanýshylardyń jaǵasyn ustatqanmen, Álibıdyń isi sekildi uzaq talqylanǵan joq. Sebebi kúdiktiniń kelbeti aıqyndalǵanmen, jábirlenýshiniń jaraqaty týraly jan túrshigerlik sýretterdiń kýási bola alǵan joqpyz. Álbette, jábirlenýshini múmkindiginshe jeli paıdalanýshylardyń nazaryna usynbaý áreketteri júrip jatqan bolar. Mamandardyń qos tarap ymyraǵa keledi de, is jabylady dep boljaýynyń astarynda osy jatsa kerek-ti. Qyzyn qyzǵyshtaı qorǵap, tórin usynǵan qazaqtyń qyzdary búgin shendilerdiń tekpisine túsken. 1986 jyly qazaq qyzdarynyń ashshy daýysy Almaty aspanynyń astynda Jeltoqsan aıynda shyqqan bolatyn. Biraq ol kezdiń tepkisiniń múddesi múldem bólek bolatyn. Toqpaqtaı burym orystyń jendetiniń bilegine oralyp, qazaqtyń qany tamǵan appaq qarǵa qap-qara quralaı kózderdiń móldir jastary tamyp edi. Sol oqıǵadan soń, qazaq qyzdarynyń qaısarlyǵyna taǵy bir márte tamsanyp edik. «Men qazaq qyzdaryna qaıran qalamyn» degen fraza sol kezden bastap bizdiń ómirimizge enip edi. Biraq, sol shaqta bizdiń qyzdardy endi eshkim jylatpaıtyn bolady dep sengen edik. Olaı bolmaı shyqty. Qaryndastarynyń kasada turǵanyna qabyrǵasy qaıysyp, « nege bizdiń ulttyń balasy mundaı jerde tirnektep eńbek etýge tıisti. Qazaq óz jerinde qul bolmaýy kerek. Bizdiń jerimizdegi baılyqpen ár qazaqtyń shalqyp ómir súrýge haqy bar», dep oılaýǵa tıis jigit, kerisinshe aıamaı tepkige jyqty. Sebebi, ash bala, toq balamen oınamaıdy. Jábirlenýshiniń qazaq ekendigi esh jerde aıtylmaǵan. Biraq onyń sińilim ekendigine senimdimin. Sebebi kasada basqa ult tursa, Qýanysh esinen adaspaı, sýyn alyp ary qaraı kete beretin edi. Esinen adaspaı turǵan kezde-aq qazaqpen bitimge kelýge bolatynyn ol jaqsy bildi.Álde olaı emes pe? Meniń qatelesýim de múmkin. Al qatelespeýim úshin jábirlenýshi qyz týraly aqparatty el nazaryna usynýdy talap etemin! Ol qaıda? Jaǵdaıy qalaı? Biz nege ol týraly múldem beıhabarmyz. Kimniń balasy eken? Qaı jerdiń týmasy?
Aınur Tóleý
