Qazirgi tańda elimiz boıynsha «Úlken el – úlken otbasy» jalpyulttyq jobasy júıeli túrde júzege asyrylýda. Maqsaty aıqyn, baǵyty belgili bul jobanyń aıasynda qolǵa alynǵan jumystardyń ońdy nátıjeleri de kórine bastady. Bul jóninde keshe Prezıdent janyndaǵy Ortalyq komýnıkasıalar qyzmetinde ótken brıfıńte keńinen sóz boldy.
Jalpy, Qazaqstan halqy Assambleıasy jumysynyń jańa sapalyq deńgeıge kóterilýine septigin tıgizip otyrǵan «Úlken el – úlken otbasy» jalpyulttyq jobasy negizgi úsh tujyrymdamalyq baǵytqa negizdelip otyrǵan kórinedi. Jıynda osyǵan baılanysty «Qoǵamdyq kelisim» respýblıkalyq memlekettik mekemesi ǵylymı-saraptamalyq qoldaý jáne ádistemelik qamtamasyz etý qyzmetiniń jetekshisi Nurbek Shaıahmetov óz pikirin bildirdi.
«Úlken el – úlken otbasy» jalpyulttyq jobasynyń birinshi tujyrymdamalyq negizi qaıyrymdylyqqa arnalǵan. Biz ál-Farabı aıtqandaı, qaıyrymdy el turǵyndary bolýymyz kerek. Ekinshi tujyrymdamalyq negiz, ol – qoǵamda medıasıa (araaǵaıyndyq) ınstıtýtyn damytý. Úshinshisi – qoǵamdyq baqylaýdyń rólin kúsheıtý. Mine, osy baǵyttarda negizgi keshendi is-sharalar qolǵa alynady», – dedi N.Shaıahmetov.
Onyń sózine qaraǵanda, «Úlken el – úlken otbasy» jalpyulttyq jobasy aıasyndaǵy sharalar qoǵamdyq-buqaralyq, qaıyrymdylyq, ǵylymı-tanymdyq sıpatta órbimek.
Nurbek Shaıahmetov Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyna arnalǵan «Uly Dala eli» respýblıkalyq tarıhı-mádenı ekspedısıasy turǵysynda da aıtyp berdi.
«Elbasy jarıalaǵan «Barshaǵa arnalǵan qazirgi zamanǵy memleket» qalyptastyrýdaǵy «100 naqty qadam» Ult josparynyń negizgi ustanymdaryn júzege asyrý maqsatynda Qazaqstan halqy Assambleıasy Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyna arnalǵan «Uly Dala eli» atty ekspedısıa uıymdastyrdy. Muny ótkizýdegi maqsat – halqymyzdyń ortaq tarıhı-mádenı jáne rýhanı murasy negizinde qazaqstandyq biregeılik pen ulttyq birlikti nyǵaıtý. Sonymen qatar, ekspedısıa jumysy barysynda elimizdiń «Uly Dala eli» dep atalýyna dáleldi negiz bolatyn qandaı qundylyqtarymyzǵa nazar aýdarý kerektigi de talqyǵa tústi.
Osy arada aıta keteıin, ekspedısıa ulan-baıtaq elimizdiń barlyq óńirin qamtydy. Oǵan 100-den astam ǵalymdar, tarıhshylar men ólketanýshylar qatysty. Eldi mekenderde 350-den artyq is-sharalar ótkizildi. Bul jumystarǵa barlyǵy 50 myńdaı adam atsalysty.
Ekspedısıa nátıjesi boıynsha, elimizdiń ár óńiri ǵylymı ortalyqtarmen birlese otyryp, burynǵy jáne jańadan jınaqtalǵan materıaldardy qorytyp, qundy málimetterdi zerttep-zerdeleýdi bir júıege túsiredi», – dedi N.Shaıahmetov.
Onyń aıtýynsha, «Uly Dala eli» ekspedısıasy ulttyq tarıhymyzdyń san qyrly baǵyttaryn ashýǵa, mádenı-tanymdyq jáne etnoekologıalyq baǵyttaǵy ishki týrızmniń damýyna jańa serpin beredi.
Sondaı-aq, ol bul ekspedısıanyń «Úlken el – úlken otbasy» jalpyulttyq jobasynyń mazmunyn sapalyq turǵyda tolyqtyra túsetinin de atap ótti.
Men Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyna arnalǵan «Uly Dala eli» ekspedısıasyna qatysqanyma óte qýanyshtymyn. Bizdiń Qazaq geografıalyq qoǵamy Qazaqstan halqy Assambleıasymen birlesip, kóptegen jobalarǵa qatysyp kelemiz. Biz elimizdiń barlyq óńirlerin aralap shyqtyq. Osy saparda jergilikti turǵyndarmen kezdestik. Tarıhı oryndarda boldyq. Biz jaqynda eń úlken aýqat – et jasadyq Astanada. Ol Gınnestiń rekordtar kitabyna engizildi. Qazaqstan halqy Assambleıasymen birlesip jasadyq. Sáýir aıynda bizde kóp múmkindikter bar. Týrısik ınfraqurylymdy damytýǵa múmkindikter bar. Týrısik klasterdi damytýǵa múmkindikter bar.
Ulttyq tarıhymyzdyń orny bólek
Elbasynyń sarabdal saıasatyn júzege asyrýda Qazaqstan halqy Assambleıasymen birlesip Qazaq geografıalyq qoǵamy da bar múmkindiginshe atsalysyp keledi. Ásirese, bıylǵy jyly atalǵan qoǵam kóptegen ıgi jumystarǵa belsene aralasty. Basqasyn bylaı qoıǵanda, «Úlken el – úlken otbasy» jalpyulttyq jobasynyń sheńberinde atqarylǵan tarıhı-mádenı, rýhanı ıgilikti isterdiń nátıjeli júrgizilýine bul qoǵam da zor úlesin qosty.
Osy oraıda Qazaq geografıalyq qoǵamy tóralqasynyń múshesi Maǵjan Saǵymbaev Prezıdent janyndaǵy Ortalyq komýnıkasıalar qyzmetinde ótken brıfıńte atalǵan uıymnyń sońǵy ýaqyttarda atqarǵan jumystaryn bylaısha atap kórsetti.
«Bizdiń qoǵam Qazaqstan halqy Assambleıasynyń uıytqy bolýymen qolǵa alynǵan jobalarǵa únemi asqan qyzyǵýshylyqpen belsene aralasyp keledi. Máselen, biz bıyl «Uly Dala eli» respýblıkalyq tarıhı-mádenı ekspedısıasynyń joǵary deńgeıde uıymdastyrylýyna qyzý qoldaý bildirgenimizdi maqtanyshpen aıta alamyz. Esterińizge sala keteıin, bul ekspedısıa 2015 jyldyń 11 qyrkúıeginde Astana, Aqtaý, Pavlodar qalalarynan bir mezgilde bastaý alyp, osy jyldyń 7 qazanynda Taraz qalasynda aıaqtaldy. Ekspedısıanyń Tarazda aıaqtalýynyń syry ózderińizge belgili. Óıtkeni, bul qalada Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyna arnalǵan barlyq sharalardyń Elbasy qatysqan qorytyndy jıyny boldy.
Ekspedısıa tórt baǵyt boıynsha barlyǵy 30 myńǵa jýyq shaqyrymdy júrip ótti. Qazaqstannyń shalǵaıdaǵy óńirlerinde boldy. Ondaǵy halyqpen kezdesýler ótkizildi. Ásirese, halqymyzdyń ótken tarıhynan syr shertetin shejireli oryndarda bolýymyz bizdiń ekspedısıanyń mańyzyn arttyra tústi. Ekspedısıa quramynda bolǵan tarıhshylar, ǵalymdar, ólketanýshylar talaı-talaı qundy derekter taýyp, mol maǵlumattar aldy. Munyń barlyǵy aldaǵy ýaqytta bir ortalyqta saralanyp, zerttelip, ortaq tarıhymyzdy túgendeýge septigin tıgizeri sózsiz», – dedi Maǵjan Saǵymbaev.
Onyń aıtýynsha, ekspedısıa jumysyna jergilikti turǵyndar keńinen qoldaý kórsetken. Bul barsha halqymyzdyń tarıhymyzǵa qyzyǵatynyn, onyń jabýly jatqan betteriniń ashylýyna múddeli ekenin bildiredi.
Sondaı-aq, ol ulttyq tarıhymyzdyń mol qory jazıraly dalamyzda áli de jasyrynyp jatqanyn, olardy urpaq qajetine jaratyp, jarqyratyp kórsetýde osyndaı ekspedısıanyń paıdasy zor ekenin jetkizdi.
«Joǵaryda aıtyp ótkenimdeı, keń aýqymda uıymdastyrylǵan ekspedısıa talaı tarıhtyń betin ashty. Úńile tússek, tarıhymyzdyń belgisiz tustary ashyla bermek. Sondyqtan, bul baǵyttaǵy jumystar jalǵasyn taba tússe, qanekı», – dedi Qazaq geografıalyq qoǵamy tóralqasynyń múshesi.
Derekkóz: Egemen Qazaqstan