Jyl saıyn prezıdent saıası málimdeme jasap, ulttyq basymdyqtardy anyqtaıtyn uzaq merzimdi kún tártibin belgileıdi. Sıfrlandyrýdy, salyq reformasyn, jańa elektr stansıalaryn salýdy jáne qoǵamdyq ınstıtýttardy damytýdy ne biriktiredi jáne memleket qoǵammen ózara is-qımyldyń jańa modelin qalaı qalyptastyrady? Qamshy.kz aqparattyq agenttigi osy suraqtarǵa jaýap izdedi.
Qazirgi saıasatta kóptegen memleketter resýrstardy eń mańyzdy mindetterge shoǵyrlandyra otyryp, damý baǵyttaryn aldyn-ala anyqtaýy kerek. Dál osyndaı tásil birtindep Qazaqstannyń memlekettik saıasatyna tán sıpatqa aınalady.
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń ulttyq basymdyqtardy jyl saıyn aıqyndaýy – búginde strategıalyq basqarýdyń tolyqqandy quraly. Árbir jańa taqyryp úkimettiń, jergilikti atqarýshy organdardyń, bıznestiń, sarapshylar qaýymdastyǵynyń jáne azamattyq qoǵam ınstıtýttarynyń jumysyna baǵdar bola alady. Bul reformalardy úndestirýge jáne memlekettiń kúsh-jigerin naqty nátıjelerge qol jetkizýge shoǵyrlandyrýǵa múmkindik beretin biryńǵaı kún tártibin qalyptastyrýǵa yqpal etetini belgili.
Otandyq sarapshylardyń aıtýynsha, sońǵy jyldary Qazaqstanda memlekettik basqarý fılosofıasynyń ózi aıtarlyqtaı ózgerdi. Eger buryn kóptegen sheshimder tek ákimshilik ádistermen qabyldansa, búginde qoǵamdyq dıalogqa jáne azamattardy qaıta qurý prosesine tartýǵa kóbirek kóńil bólinedi.
Azamattyq qoǵamnyń damýy tabysty reformalardyń qajetti shartyny tikeleı baılanysty. Bul jergilikti jerlerde problemalardy anyqtaýǵa, sheshimder usynýǵa jáne memlekettik baǵdarlamalardyń oryndalýyn baqylaýǵa kómektesetin qoǵamdyq uıymdar, saraptamalyq qaýymdastyqtar, eriktiler qozǵalystary men kásibı birlestikter jumyldylady.
"Reformalardyń tıimdiligi qabyldanǵan qujattardyń sanymen emes, memlekettiń qoǵamǵa qulaq asý jáne qoǵamdy ózgeristerge yqpal ete alatyn tolyqqandy qatysýshy retinde kórý arqyly baǵalanady", - deıdi qazaqstandyq sarapshylar.
Bul tásil memleket pen azamattar arasyndaǵy qarym-qatynasty birtindep ózgertedi. Qoǵam pasıvti baqylaýshy bolýdy toqtatady jáne ulttyq mindetterdi júzege asyrýda seriktes bolady.
Jasandy ıntellekt jáne damýdyń jańa kezeńi
Prezıdenttiń negizgi sheshimderiniń biri – 2026 jyldy «Sıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt jyly» dep jarıalaý boldy. Bul qadam, eń aldymen, sıfrlyq tehnologıalar memleketterdiń básekege qabilettiliginiń basty faktoryna aınalatyn jahandyq úrdisti kórsetedi. Bul tek jańa IT-kompanıalardy qurý týraly emes. Ózderińiz biletindeı, jasandy ıntellekt memlekettik apparat jumysynyń qaǵıdattaryn ózgertýge, qyzmetterdi qoljetimdi etýge, azamattardyń ótinishterin óńdeýdi jedeldetýge, medısına, bilim berý, ónerkásip jáne qarjy sektorynyń tıimdiligin arttyrýǵa qabiletti.
Qarapaıym qazaqstandyqtar úshin bul eń aldymen ýaqytty únemdeý jáne sapaly servıs. Basqarýdyń ashyqtyǵyn arttyrý jáne ákimshilik shyǵystardy azaıtý memlekettik organdar úshin de tıimdi. Tek qana memlekettik qyzmette emes bıznes ókilderiniń prosesterdi avtomattandyryp, eńbek ónimdiligin arttyrý jáne naryqtyń ózgerýine tezirek beıimdelýine múmkindik beredi. Sarapshylardyń pikirinshe, qazaqstandyq jaǵdaıda sıfrlandyrý jeke reformaǵa emes, búkil ekonomıkany jańǵyrtýdyń irgetasyna aınalýda.
Ekonomıkalyq reformalar jáne bıznestiń senimi
Memlekettik saıasattyń taǵy bir mańyzdy baǵyty salyq júıesin jańartý bolyp qala beredi. Jańa Salyq kodeksi kásipkerler úshin neǵurlym túsinikti jáne boljamdy jaǵdaılar jasaýy tıis. Jahandyq básekelestik jaǵdaıynda bul kóbinese ınvestısıalyq sheshimder qabyldaýda basty dálel bolatyn erejelerdiń ashyqtyǵy.
"Investorlar salyq júktemesiniń deńgeıin ǵana baǵalamaıdy. Olar úshin zańnamanyń turaqtylyǵy jáne erejeler kútpegen jerden ózgermeıtinin túsiný áldeqaıda mańyzdy", - dep atap ótti otandyq ekonomıser.
Qolaıly ınvestısıalyq ahýal jańa jumys oryndaryn qurýǵa, shaǵyn jáne orta bıznesti damytýǵa, zamanaýı tehnologıalardy engizýge jáne búdjetke salyq túsimderin ulǵaıtýǵa tikeleı áser etedi. Sondyqtan salyq reformasy ekonomıkany uzaq merzimdi jańǵyrtýdyń elementteriniń biri retinde qarastyrylady.
Halyqaralyq yntymaqtastyq
Sonymen qatar, sońǵy jyldary Qazaqstan Eýropalyq Odaq elderimen qarym-qatynasty belsendi túrde nyǵaıtyp, kóliktik-logıstıkalyq jobalardy keńeıtip, halyqaralyq saýda baǵyttaryn damytýda. Sonymen qatar, bul bastamalar dıplomatıadan áldeqaıda asyp túsedi.
Orta dálizdi damytý, kólik ınfraqurylymyn jańǵyrtý jáne sheteldik áriptestermen yntymaqtastyqty keńeıtý qazaqstandyq eksportqa, ınvestısıalar tartýǵa jáne otandyq óndiristi damytýǵa jańa múmkindikter ashady. Búgingi tańda is júzinde syrtqy saıasat ishki ekonomıkalyq strategıanyń jalǵasy bolyp otyr. El álemdik ekonomıkaǵa neǵurlym tıimdi ıntegrasıalanǵan bolsa, bıznes, aımaqtar men azamattar úshin soǵurlym kóp múmkindikter paıda bolady.
