«ەلگە ەل قوسىلسا – قۇت» دەگەن ءسوزدىڭ ءمانىن تەرەڭ ۇعىناتىن حالقىمىز تاۋەلسىزدىك الىسىمىزبەن شەت جەرلەردەن اتا-جۇرتقا اتباسىن تىرەگەن اعايىنداردى قۇشاعىن جايا قارسى الىپ، قۋانا قابىلدادى. قاتارىمىزعا «مەن – قازاقپىن!» دەپ قانداس كەپ قوسىلسا، كىم قۋانباسىن؟! 2009 جىلى تۇرىكمەنستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مارى وبلىسىنان ماڭعىستاۋ جەرىنە قونىس اۋدارعان اياعۇتوۆتار اۋلەتى راسىندا باسىمىزدى ءبىر ەمەس، بىرنەشە ادامعا كوبەيتە كەلدى.

كورشى ءارى تۋىستاس قازاق-تۇرىك­مەن ەجەلدەن ارالاس-قۇرالاس. ەل باسىنا قيىندىق ورناعان زوبالاڭ جىلدارى قازاقتىڭ مىڭداعان وتباسى تۇرىكمەن اعايىندار اراسىنا بارىپ ساعالاعانى بەلگىلى. ءوستى-وندى، وقىدى، ەڭبەك ەتتى، ازات تاڭنىڭ اقجارما جاڭالىعى قۇلاعىنا تيگەن سوڭ، تۋعان ەلگە ورالدى. بۇگىندە 64 جاسقا قاراعان تۇردىگوزەل انانىڭ دا اتا-اناسى ماڭعىستاۋدان 1930 جىلدارى كوشكەن ەكەن. تۇرىكمەن ەلىندە ومىرگە كەلگەن تۇردىگوزەل 18 جاسىندا، 1968 جىلى وزىمەن قۇرداس قازاقتىڭ قارا بالاسىمەن وتاسادى. ون ءۇش قۇرساق كوتەرگەن، ونىڭ ىشىندە ەكى ەگىزى بار اناسىنىڭ قاسيەتى بەرىلەدى دەپ ويلاماعان. كەلگەن جەرى ءۇش قىز، ەكى ۇلى بار، ول كەزدىڭ ولشەمىمەن العاندا، شاعىن وتباسى. جالعىز ءىنىسىنىڭ شاقالاقتارى تۇرىڭقىراماي، قامكوڭىل بولىپ جۇرگەن سوڭ اعاسى ارتىنا قارايلاپ، «ءۇيدىڭ ءىشىن قاڭىراتىپ قالاي كەتەمىز؟ ءىنىم بالالى بولسىن، سوسىن بولەك ءۇي شىعارامىز» دەگەن شەشىمگە كەلەدى. ەنەسىمەن، كەلىنىمەن سىرلاس، دوس بولىپ كەتكەن تۇردىگوزەل وسىلايشا 16 جىل اتا-ەنەسىنە قىزمەت ەتىپ، قاينىسى پەرزەنتتى بولعان سوڭ، ۇلكەندەردىڭ اق باتاسىمەن وتاۋ كوتەرەدى. باتانىڭ اتى – باتا، كوكتەدى، تورسىق شەكە ۇلدار مەن تۇلىمشاعى جەلبىرەگەن قىزدار ومىرگە بىرىنەن سوڭ ءبى­ءرى كەلدى. 18 قۇرساق كوتەرگەن تۇردىگوزەل اپا ونىڭ بەسەۋىن ەگىز ەتىپ ومىرگە اكەلدى. 1969 جىلى تۇڭعىش قىزىن باۋىرىنا باسىپ، انا اتاندى. 1970 جىلى ۇل مەن قىزدى، 1975 جىلى ومار، وسپان ەسىمدى ەكى ۇلدى، ارادا التى جىل وتكەندە زيتا، گيتا اتتى ەكى قىزدى دۇنيەگە اكەلسە، تاعى ءۇش جىلدان سوڭ ايمان، شولپاندى بوساندى. ايمان، شولپان ەكى جاسقا جەتە بەرگەندە ياكۋب پەن مارجان كەلدى. بۇلاردىڭ اراسىندا 1971، 1973 جىلدارى ەكى ۇل سۇيسە، 1977 جىلى قىز بالالى بولدى. ءبىر جىلدان سوڭ بۇل وتباسىعا تولەگەن اتتى باتىر قوسىلدى. 1980 جىلى، 1988 جىلى تاعى دا قىز بالالار تۋىلدى. ال ءسۇت كەنجەسى احمەت – تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ قۇرداسى.

– تۇرىكمەنستاننىڭ اۋىل شا­رۋاشىلىعى سالاسىندا ەڭبەك ەتتىك. قۇدايدىڭ بەرگەن بالالارىن شەكتەپ، ساناعان جوقپىز، باعىپ-قاقتىق، وسىردىك. ءار بالا ءوزىنىڭ نەسىبەسىمەن تۋادى دەگەن راس ەكەن، ءبىرىن-بىرى جەتەكتەپ ءوستى. جولداسىم سۋلفاتباي 2001 جىلى قايتىس بولدى، –دەگەن التىن قۇرساقتى انا تۇردىگوزەل جولداسىنىڭ ەسىمىنە بايلانىس­تى اڭگىمەنى ايتىپ بەردى. قات-قابات شارۋا اراسىندا قولى تيمەي جۇرگەن ەنەسى بىردە ۇلىنا قۇجات شىعارتۋ ءۇشىن كەڭسەگە كەلەدى. اۋىلداعى ۇلكەندەردىڭ قويىپ جىبەرگەن ەسىمىن ۇمىتىپ قالادى دا، وزدەرى جاسايتىن جۇمىس ورنىمەن بايلانىستىرىپ «سۋلفاتباي» دەپ جازدىرىپ جىبەرەدى.

اياعۇتوۆتار ءقازىر مۇنايلى اۋدانىنىڭ قىزىلتوبە-2 اۋىلىندا تۇرادى. تاعدىرعا شارا جوق، بۇگىندە 18 بالانىڭ 5ء-ۋى ومىردەن وتكەن. انانىڭ ءوزى «كوپتىگىنە تاڭعالمايتىن پەندە جوق ەدى» دەپ تىل-كوزدەن كورەدى. بۇگىندە قىزدارى تۇگەل تۇرمىس قۇرعان، ۇلدارىنىڭ ەكەۋى ۇيلەنبەگەن. 33 مىڭ تەڭگە زەينەتاقى الاتىن تۇردىگوزەل انانىڭ باسپاناسى جوق، ۇيلەنبەگەن قوس ۇلىن ەرتىپ، كەلىن-بالالارىن قىدىرىستاپ جۇرەدى. قىزىلتوبە اۋىلىندا ءۇيدىڭ كەزەگىندە تۇر، ءسوز اراسىندا انا بۇل تۇرعىداعى ارمان-تىلەگىن دە ىرىككەن جوق. «30 نەمەرەم بار، ءوز بالالارىمنىڭ الدى 40-تان ەندى استى، ازىرگە شوبەرەلى بولا قويعان جوقپىن. ەل دەپ، جەر دەپ كوشىپ كەلدىك. تاۋبە! ەلىمىز، ەلباسىمىز امان بولسىن! جاستار امان بولسىن. «تورتەۋ تۇگەل بولسا، توبەدەگى كەلەدى، التاۋ الا بول­سا، اۋىزداعى كەتەدى» دەگەندەي، تىنىشتىق، تاتۋلىق بولسىن! سون­دا باق-بەرەكەنىڭ ءوزى كەلەدى»، دەيدى انا.

سوزىنە قۇلاق ءتۇرىپ وتىرىپ قازاق­­تىڭ ءاربىر كەلىنى تۇردىگوزەل انا­نىڭ جولىن جالعاستىرسا دەيسىن ىشتەي…

گۇلايىم شىنتەمىر قىزى، ماڭعىستاۋ وبلىسى

"ب ا ق.kz"