بوينگ-777 ۇشاعىنىڭ بۇلاي ۇزاق ۋاقىت جوعالىپ كەتۋى تۇڭعىش رەت بايقالعان قۇبىلىس، 777 تيپىندەگى ۇشاقتاردىڭ دۇنيەگە كەلىپ، 20 جىلدان ارتىق ۇشۋ ساپارىنداعى اپاتقا ۇشىراۋ سانى تەك ءبىر اق رەت بولىپ، الەمدەگى ەڭ ءقاۋىپسىز ۇشاق دەگەن اتقا يە بولعان ەدى. ەستەرىڭىزدە بولسا بىلتىر كورەيالىق اۋە كومپانياسىنا تيەسىلى بوينگ-777 ۇشاعى سان-فرانسيسكودا اپاتقا ۇشىراعان بولاتىن، بۇل وسى پىراقتىڭ تۇڭعىش رەتكى ءسۇرىنۋى ەدى، ونىڭ وزىندە تەكسەرۋدىڭ قورىتىندىسى اپات سەبەبىن، ۇشقىشتىڭ تاجىريبەسىزدىگىنەن دەپ شەشىم شىعارعان بولاتىن، ءدال وسىنداي قاۋىپسىزدىك جاعىنان ۇزدىك ۇشاق بولعاندىقتان دا، اۋە كومپانيالارى تالاسا ساتىپ الاتىن.
ال وسى جوعالىپ كەتكەن ۇشاق قايدا جاسالعان؟ قانداي ارتىقشىلىقتارى مەن كەمشىلىكتەرى بار؟ وسى سۇراقتار توڭىرەگىندە ىزدەنىپ كورسەك.
امەريكالىق بوينگ كومپانياسى 1990 جىلدان باستاپ وسى 777 تيپتەگى ۇشاقتى زەرتتەپ جاساۋعا كىرىسكەن بولىپ، قوسى موتورلى الىستان باسقارىلاتىن ۇشاققا 350 دەن استام ادام سيادى، كوككە كوتەرىلگەن كەزىندەگى سالماعى 340 توننا بولىپ، قازىرگى كەزدەگى الەمدەگى ەڭ اۋىر ۇشاق ەسەپتەلەدى. 777 ءنىڭ باسقا دا تۇرلەرى بار، ولاردىڭ سالماعى مەن جولاۋشى سيىمدىلىعى دا ۇقسامايدى،بوينگ-777 ER300، بوينگ-777ER200، بوينگ-777LR200 بۇل تيپتەردىڭ قاناتىڭ ۇزىندىعى، سالماعى، جولاۋشى سيىمدىلىعى ءار ءتۇرلى بولىپ كەلەدى، ىشىندەگى ەڭ اۋىرى بوينگ-777 ER300 بولىپ سالماعى 350 توننادان اسادى، ال مالايزيادا اپاتقا ۇشىراعانى بوينگ — 777-200 تيپىندەگىسى بولىپ بۇلاردىڭ سالماعى 240 تان 290 تونناعا دەيىن بارادى.
بوينگ-777LR200 ماركالى ۇشاعىنىڭ، ءبىر رەتكى جەرگە قونباي ۇشۋ قاشىقتىعى 17000 كم دەن اساتىن بولىپ، رەكوردتىق كورسەتكىش ەسەپتەلەدى، ۇشۋ جىلدامدىعى 0،8 ماحقا تەڭ (بۇل ۇشاق جىلدامدىعىندا قولدانىلاتىن تەرمين، ۇشاقتىڭ ءار كيلومەتر ءۇشىن جۇمسايتىن جاعارمايى ەڭ تومەن بولعان كەزدەگى ۇشاتىن جىلدامدىق) بۇل دا جولاۋشىلار ۇشاعى ءۇشىن وتە جوعارى كورسەتكىش بولىپ تابىلادى. وسىنداي جوعارى جىلدامدىقتى قولعا كەلتىرگەن موتورى دا، كولەمى جاعىنان جولاۋشىلار ۇشاقتارىنىڭ ىشىندەگى ەڭ ۇلكەنى جانە ەڭ اسىلى دەسەك بولادى.
بوينگ-777LR200 ءدىڭ ۇشقىش بولمەسى دە باسقالارىنا قاراعاندا قاراپايىم جوبالانعان. جوعارى دا ايتىپ وتكەنىمىزدەي بوينگ-777 1990 جىلدان باستاپ زەرتتەلىپ، 1994 جىلى سىناق ەتىلە باستاعان، 1995 جىلى رەسمي تۇردە قولدانىسقا ەنگىزىلگەن بولاتىن، سودان بەرگى 20 جىلعا جۋىق ۋاقىتتىڭ ىشىندە، اۋە تاسىمالى سالاسىندا بۇل ۇشاقتىڭ اتاعى كەڭگە جايىلدى، قاۋىپسىزدىك كورسەتكىشتەرى وتە جوعارى، 19 ميليون ساعاتتا ءبىر رەت بولىپ، ءوزىنىڭ تۋىسقانى بوينگ -747 ءنىڭ 17 ميليون ساعاتتا ءبىر رەتتىك كورسەتكىشىنەن اسىپ كەتكەن ەدى، وسىنداي كورسەتكىشتەرى بولعاندىقتان دا، الەمدەگى تانىمال اۋە كومپانيالارى وسى تۇردەگى ۇشاقتاردى پايدالانادى.
ۇشاقتىڭ جالپى قۇرىلىمىنا قارايتىن بولساق، ۇشاق قاۋىپسىزدىگىندەگى ەڭ ماڭىزدى بولىگى سانالاتىن ءقاناتىنىڭ ۇزىندىعى 60 م دەن اسادى، ۇشقىش بورتىندا 6 ۇلكەن ەكران ورنالاسقان بولىپ، بۇكىل بارىس كومپيۋتەردە باسقارىلادى، ۇشاق ىشىنە 300 دەن ارتىق ءتۇرلى ورىندىقتار ورنالاستىرىلعان، ورىندىقتاردىڭ ارالىعى مەن كەڭدىكتەرى دە ادامعا ەڭ ءجايلى ولشەممەن جاسالعان، جۇك العىشىندا 32 دانا جۇك ساندىعى بار بولىپ، جالپى كولەمى 160 مەتر كۋبتى قۇرايدى.
ۇشاق الدىڭعى، ورتا جانە ارتقى 3 بولىكتەن تۇرادى، قانات بولىگىنە التىن — اليۋمين قورىتپاسى ىستەتىلەدى، ونىڭ قاتتىلىق دارەجەسى وتە جوعارى بولىپ وڭاي وپىرىلىپ كەتپەيدى، ۇشاققا نەگىزىنەن تازالىق دارەجەسى وتە جوعارى مەتالدار ىستەتىلگەن، بۇدان سىرت جاساندى سەرىك ارقىلى سىمسىز بايلانىستاردى قابىلداي الادى.
وسىنداي الەمگە ايگىلى، اتاق داڭقى شار تاراپتى شارلاعان، سۋپەر سامولەتتىڭ جوعالۋىنا نە سەبەپ بولدى ەكەن؟
اۋدارىپ دايىنداعان: قاسەن سەرجان
ped.kz
