قازاق ءبىلىمىنىڭ قارا شاڭىراعى ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى وسى اپتادا كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (ۇلىبريتانيا) پەمبرۋك كوللەدجىنەن، تۇركيا رەسپۋبليكاسىنان جانە يران يسلام رەسپۋبليكاسىنان كەلگەن قوناقتاردى قارسى الدى، - دەپ حابارلايدى «قامشى» پورتالى.

ءۇش جاقتى رەسمي كەزدەسۋ بارىسىندا تۇركى الەمىنىڭ مادەني قۇندىلىقتارىن زەرتتەۋ، ناسيحاتتاۋ ماسەلەلەرى ءسوز بولىپ، «يران-تۇران» جوباسىنا بايلانىستى كەلىسسوزدەر  جۇرگىزىلدى.

ءىس-ساپار بارىسىندا قوناقتار قازۇۋ مۇراجايىن ارالاپ، ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جەتكەن جەتىستىكتەرىمەن، تاريحىمەن تانىستى. «سىزدەردىڭ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ زور مۇمكىندىكتەرىن كورىپ، ءبىز قازۇۋ-عا وسى ايماقتاعى يرانتانۋ ورتالىعىن باسقارۋ قۇقىعىن تاپسىرۋدى ۇسىنىپ وتىرمىز. بىزدە جاقسى جىل كوكتەمنەن باستالادى دەيدى. جاڭا جىلداعى يگى باستامالار ناتيجەلى بولسىن»، - دەپ يسلام مادەنيەتى مەن بايلانىس ۇيىمىنىڭ ۆيسە-پرەزيدەنتى ابباس حاميار جينالعان قاۋىمعا ءوزىنىڭ ۇسىنىس-تىلەكتەرىن جەتكىزدى.

اتاپ وتەتىن ءبىر جايت كەمبريدجدە شاحنامە ورتالىعى جۇمىس جاسايدى جانە ۋنيۆەرسيتەتتە پارسى قولجازبالارىنىڭ بىرەگەي كوللەكسياسى ساقتالعان. سوندىقتان «يران-تۇران» جوباسىن كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتىمەن بىرلەسىپ جۇزەگە اسىرۋ ءۇش جاققا دا ءتيىمدى.

 «ەرتەدە تۇركىستاندى تۇران دەسكەن،

تۇراندا ەر تۇرىگىم تۋىپ-وسكەن...»، – دەگەن اقىن ماعجان جۇمابايەۆ ولەڭىندەگى تارماقتار بەكەر ايتىلماسا كەرەك-تى. بەرگىسى تۇركىشىلدىك، ارعىسى تۇرانشىلدىق يدەياسى كەزدەسۋ ناتيجەسىندە جاڭا ساتىعا كوتەرىلىپ، دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا بەت الدى.

كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ازيا جانە تاياۋ شىعىس فاكۋلتەتى دەكانى چارلز مەلۆيلل ۇلىبريتانيادا تۇركى ەلدەرىنىڭ تاريحى مەن مادەنيەتىن زەرتتەۋ وسىدان ەكى عاسىر بۇرىن قولعا الىنعاندىعىن جانە ونىڭ  سوڭعى 15-20 جىلدا توقتاپ قالعاندىعىن تىلگە تيەك ەتتى. «كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتىندە تۇركىتانۋ ماماندارىنىڭ تاپشىلىعى سەزىلەدى. تۇركىتانۋدى دامىتۋدى ايتا وتىرىپ، ءتىلدى مەڭگەرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتۋ كەرەك»، – دەدى ول ءوز سوزىندە. ءتيىمدى كەلىسسوزدەر قورىتىندىسىندا الداعى ۋاقىتتا كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتىندە تۇركىتانۋ مەن قازۇۋ-دىڭ عىلىمي ورتالىعىن اشۋ جوسپارلاندى. وسى ورايدا قازۇۋ-دىڭ  يرانتانۋ ءبولىمى مەن تۇرىكسوي كافەدراسىنىڭ ۇلكەن جوبالارعا باستاماشىلىق جاساپ، جەمىستى جۇمىس اتقارىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتۋ كەرەك.

 «ابۋ ناسىر ءال-فارابي كەزىندە شىعىس پەن باتىستى جاقىنداستىرعان عۇلاما عالىم بولعان. بۇگىندە بۇل ۇلى ميسسيانى ءال-فارابيدىڭ اتىن ارقالاعان الەمدەگى جالعىز جوعارى وقۋ ورنى جالعاستىرىپ وتىر»، – دەدى تۇركيا پرەمەر ءمينيسترىنىڭ باس كەڭەسشىسى، بۇۇ وركەنيەتتەر اليانسىنىڭ تۇركياداعى ۇلتتىق ۇيلەستىرۋ كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى بەكىر قارلىعا. تۇرىك عالىمدارى قازۇۋ مەن كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتتەرىنە تۇركىتانۋعا باعىتتالعان عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىنا قولداۋ كورسەتەتىندىكتەرىن جەتكىزدى. كەزدەسۋ سوڭىندا جان-جاقتى كەلىسسوزدەر ناتيجەسىندە ىنتىماقتاستىق جونىندەگى ءۇش جاقتى حاتتاماعا قول قويىلدى.