بۇگىن باتىستا بۇلىك شىقتى. ءتۇس ۋاقىتىندا اقتوبە قالاسىندا بىرنەشە قارۋلى قىلمىسكەر قىلمىسكەرلەر قارۋ ساتاتىن ەكى دۇكەنگە شابۋىل جاساپ، ونداعى ساتۋشىنى ءولتىرىپ، ءبىر ازاماتتى جاراقاتتاعان. قارۋلى شابۋىل تۋرالى پوليسياعا حابار ساعات 15.45-تە تۇسكەن. قالا تۇرعىندارىن پوليسيا كوشەگە شىقپاۋعا، سابىرلىق ساقتاۋعا شاقىرعان. ودان كەيىن قىلمىسكەرلەر اقتوبەدەگى ۇلتتىق ۇلاننىڭ (بۇرىنعى ىشكى اسكەردىڭ) اسكەري بولىمىنە شابۋىل جاساعان. وندا دا شابۋىلدى تويتارۋ كەزىندە ەكى اسكەري (ءبىر وفيسەر مەن ءبىر كەلىسىم-شارت بويىنشا اسكەري قىزمەتشى) قازا تاۋىپ، توعىز اسكەري قىزمەتشى جاراقاتتانعان. قالانىڭ 5-ىقشام اۋدانى، "سپۋتنيك" اۋدانى جانە جانقوجا باتىر كوشەلەرىندە اتىس بولعان. بۇل باق-تا كەشكى ساعات التىدان كەيىن تاراعان رەسمي مالىمەتتەر. الەۋمەتتىك جەلىدە اسكەري ءبولىم قىزمەتشىلەرى تۇتقىنعا الىنعانى تۋرالى دا ايتىلۋدا. قارۋلى قىلمىسكەرلەر سونداي-اق، اۋداندىق پوليسيا ءبولىمىن دە شابۋىلداعان. قالانىڭ ءۇش بىردەي اۋدانىندا لاڭ سالعان شابۋىلداۋشىلاردىڭ ناقتى سانى مەن ولاردىڭ كىم ەكەندىگى تۋرالى اقپارات جوق، - دەپ حابارلايدى Qamshy.kz.
وسى وقيعاعا بايلانىستى مالىمدەمە تاراتقان ەلدىڭ ءىىم وكىلى الماس سادۋبايەۆ قالادا لاڭكەستىككە قارسى رەجيم ەنگىزىلگەنىن، ارنايى وپەراسيا بارىسىندا شابۋىل جاساعانداردىڭ بىرەۋى ۇستالىپ، ۇشەۋى ولتىرىلگەنى جانە تاعى بىرەۋى جاراقات العانىن، بىرنەشەۋىنىڭ جاسىرىنىپ ۇلگەرگەنىن حابارلادى.
جەدەل جاردەم كولىگىمەن بىرنەشە ادام اۋرۋحانالاورعا جەتكىزىلگەن. وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى باستىعى اسەت قالييەۆتىڭ ايتۋىنشا، التى بىردەي جان ساقتاۋ بولىمىندە كۇردەلى وپەراسيا وتكەن. التى بىردەي ازامات ىشىنەن جانە كەۋدە تۇسىنان اۋىر جاراقات العان. ءا. قالييەۆتىڭ ايتۋىنشا جاراقات العاندار قاراقشىلار شابۋىل جاساعان «پانتەررا»، «پاللادا» قارۋ-جاراق دۇكەندەرى مەن اسكەري بولىمدە دە بار.
مەملەكەتتىك ورگاندار بۇل وقيعانى لاڭكەستىك ارەكەت دەپ باعالاپ وتىر. ءقازىر قارۋلى كۇشتەر مەن ارنايى ورگاندار كۇشەيتىلگەن رەجيمدەگى قىزمەتكە كوشكەن. ءىىم وكىلى ا. سادۋبايەۆ شابۋىل جاساۋشىلاردىڭ «ءداستۇرلى ەمەس راديكالدىق ءدىني اعىم ۇستانۋشىلار بولۋى مۇمكىن» ەكەندىگىن حابارلادى. قالادا لاڭكەستىككە قارسى وپەراسيا رەجيمى ەنۋىنە بايلانىستى قوعامدىق كولىك پەن كوڭىل كوتەرى ورىندارىنىڭ جۇمىسى توقتاتىلعان. سونداي-اق، تۇرعىندار ءتۇس كەزىندە تەلەفون بايلانىسى ءۇزىلىپ، قايتا قوسىلعانىن، ءقازىر ينتەرنەت جەلىسى ىستەمەي تۇرعانىن ايتۋدا.
رەداكسيامىزعا حابارلاسقان اقتوبە تۇرعىنى قارۋلى توپتىڭ كولىك ىشىندە تۇسىرگەن ۆيدەو ۇندەۋى تاراعانىن، وندا ەلگە قوقان-لوققى جاساپ، تەرەزەدەن سىرتقا وق اتقانىن ايتادى. قالادا ينتەرنەت جەلىسىنىڭ جۇمىسى توقتاتىلعانعا دەيىن اتىس ءساتى تۇسىرىلگەن ۆيدەولار مەن سۋرەتتەر عالامتورعا جاريالانعان. جەلىدە تاراپ جاتقان ۆيدەولاردا قىلمىسكەرلەردىڭ سىرتقى بەينەسى مەن كەلبەتى رەسمي مالىمەتتەردە ايتىلعانداي لاڭكەستەر مەن ءدىني راديكالدى اعىم وكىلدەرىنىڭ كەلبەتىنە ۇقسامايتىنىن، ۆيدەو ۇندەۋ جاساعانداردىڭ سويلەۋ كەزىندە بىلاپىت سوزدەر مەن قىلمىس الەمىنىڭ لەكسيكاسىنداعى سوزدەردى قولدانعانىن ايتادى قالا تۇرعىنى.
رەسمي مالىمەتتەردىڭ كەش تاراۋىنا، حالىقتى قۇلاقتاندىرۋدىڭ جانە ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىنىڭ كەمشىلىگىنەن جەلىدە، تەلەفون بايلانىسى ارقىلى ءتۇرلى اقپارات تاراۋدا. وسىعان بايلانىستى قوعام قايراتكەرى مۇرات ابەنوۆ ازاماتتاردى ءتۇرلى فوتو، ۆيدەوماتەريالداردى تاراتۋدى توقتاتۋعا شاقىردى. سونداي-اق، ول ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ باسشىسىن سىنعا الىپ، توتەنشە جاعداي تۋرالى اقپارات تاراتۋعا سالعىرت قارادى دەپ وتىر. ءبىر ساعات ۋاقىت بۇرىن ول فەيسبۋكتەگى پاراقشاسىندا:
«بولىپ جاتقان وقيعانىڭ كولەمىنە قاراساق، كەمىندە ىشكى ىستەر ءمينيسترى شىعىپ، سويلەۋى كەرەك ەدى. جارتى كۇن ءوتتى، جوعارى شەندىلەردەن ەشكىم بولعان جايعا بايلانىستى پىكىر بىلدىرمەدى. بارلىق ەلگە جالعىز ا. سادۋبايەۆ حابار تاراتۋدا. قالعاندارى قايدا؟»،- دەپ جازدى. قوعام قايراتكەرى سونداي-اق، «جەلىدە اقپارات تاراتۋ ارقىلى ءبىز ارام پيعىلدىلاردىڭ ويىن جۇزەگە اسىرۋعا كومەكتەسەتىنىمىزدى» ايتادى.
«ولار حالىقتى ۇرەيلەندىرۋ ماقساتىندا وسىنداي قادامعا بارۋدا. تاڭدالعان نىساندار ۇكەن مەديالىق ىقپال جاساۋ ماقساتىن كورسەتىپ وتىر. سوندىقتان، ءبىز نەعۇرلىم كوپ اقپارات تاراتساق، سوعۇرلىم ءبىزدى وسى «لاس ويىنعا» تارتۋشىلاردىڭ ماقساتتارىنا جەتۋگە كومەكتەسەمىز»، - دەگەن ول جۇرتشىلىقتى فوتو، ۆيدەو تاراتۋدى توقتاتۋعا، بولعان جاعداي تۋرالى پىكىر ءبىلدىرۋ مەن قورىتىندى جاساۋدا اباي بولۋعا شاقىردى.
شىنىمەن دە اقتوبەدە ورىن العان بۇل قاندى قىرعىن تۋرالى رەسمي اقپارات وتە كەش جانە از تارادى. tengrinews.kz سايتى 22.46-دا شابۋىل جاساۋشىلاردىڭ بەسەۋى ولتىرىلگەنى، بىرەۋى ۇستالعانى تاعى 10 كۇدىكتىنىڭ بار ەكەنىن قارۋلى قۇرىلىمدارداعى دەرەككوزگە سىلتەمە جاساپ حابارلادى. ال، ول ولگەندەر كىمدەر، شىنىمەن ءدىني راديكالدى اعىم وكىلدەرى بولسا، قانداي ۇيىم مۇشەلەرى تۋرالى اقپارات جوق. ال، «راتەل» سايتى قازا بولدى دەلىنگەن ەكى ادامنىڭ سۋرەتىن جاريالادى. سايتتىڭ ايتۋىنشا بۇل ەكەۋى شابۋىلداۋشى توپ مۇشەلەرى بولۋى مۇمكىن. سونداي-اق، الەۋمەتتىك جەلى مەن اقپاراتتىق سايتتاردا پوليسيا كولىگىنىڭ جانىندا ەكى ادامنىڭ قۇلاپ جاتقان سۋرەتى جاريالانۋدا. ول ازاماتتاردىڭ دا كىم ەكەنى تۋرالى ناقتى اقپارات جوق. ءبىر انىعى 6-7 ماۋسىمدا ءوتۋى ءتيىس ۇلتتىق ءبىرىڭعاي تەستىلەۋ كەيىنگە قالدىرىلعان، تۇرعىندارعا لاڭكەستىككە قارسى ارنايى وپەراسيا وتۋىنە بايلانىستى لاڭكەستىك ءقاۋىپتىڭ "قىزىل دەڭگەيى" بەلگىلەنگەنى تۋرالى سمس-حابارلاما جولدانعان.
بولعان وقيعاعا قانداي دا ءبىر باعا بەرىپ نەمەسە الدەبىر قورىتىندى جاساۋعا ءالى ەرتە. قارۋلى توپ شىنىمەن راديكالدىق ۇستانىمداعى ءدىني سەكتالاردىڭ مۇشەلەرى مە، جوق الدە مۇددەلى كۇشتەردىڭ ىقپالىنداعى قىلمىس الەمىنىڭ وكىلدەرى مە ول جاعى بەلگىسىز. ال، ساراپشى مارات شيبۋتوۆ بۇل وقيعانى "ىشكى لاڭكەستەردىڭ" ءىسى دەپ وتىر. ول 2011-2012 جىلدارى لاڭكەستىكپەن كۇرەس ەلىمىزدە بارىنشا جۇرگىزىلگەنىمەن، ولاردىڭ ورنىنا جاڭا لاڭكەستەر لەگى كەلگەنىن، ولاردىڭ راديكالدى كەلەتىنىن ايتادى.
«بۇرىن وندا (اقتوبەدە – رەد.) يسلام ءدىنى وڭتۇستىك وڭىرگە قاراعاندا قاتتى تارامادى. سوندىقتان، جاڭادان دىنگە بەت بۇرۋشىلار كوپ. ال، جاڭادان كەلۋشىلەر راديكالداردىڭ ىشىندە ەڭ كوپ ۇلەسكە يە. وعان قوسا باتىس حالقى جاۋىنگەر كەلەدى، سونىمەن بىرگە وندا مۇنايشىلار مەن باسقا حالىقتىڭ اراسىنداعى كىرىس دەڭگەيىنىڭ الشاقتىعى زور. سوندىقتان، باتىس وڭىردە تاريحي، الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە ءدىني فاكتورلار ءبىر جەرگە توعىسىپ، وسىنداي كۇردەلى جاعداي تۋعىزىپ وتىر»، - دەيدى ول.
فەيسبۋك، ۆكونتاكتە، تۋيتتەر تاعى باسقا الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى قوعامدىق بەلسەندىلەر ازاماتتاردى سابىرلىق ساقتاپ، ءتۇرلى ارانداتۋشىلىق ارەكەتتەردەن اباي بولۋعا شاقىرۋدا.
