الماتىدا «جاس الاش» رەسپۋبليكالىق گازەتى مەن بولاتحان تايجان قورى بىرلەسىپ «قازاقتىڭ ءتىلى مەن تاريحى – ۇلتتىڭ التىن قازىعى» تاقىرىبىندا قوعامدىق تىڭداۋ وتكىزدى. ۇكىمەت پەن ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى باسشىلارى بىلەك سىبانا جۇزەگە اسىرۋعا كىرىسكەن ءبىرقاتار رەفورمالارعا قاتىستى قوعامدىق تىڭداۋعا كەلىپ سويلەگەندەردىڭ دەنى ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ «ۇشتىلدىلىك ۇشپاققا شىعارمايدى»، «تاريحىن بىلمەي كەلەشەك جوق» دەگەن ۇستانىمدارىن قولدادى.
الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى الدىن الا حابارلانعان جيىنعا ەلدىڭ ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنەن دە ارنايى وكىلدەر كەلىپ قاتىستى. بىرنەشە جىل بۇرىن قولعا الىنعان «ءۇش تۇعىرلى ءتىل» جوباسىن ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى ورتا ءبىلىم بەرۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى جاڭىل جونتايەۆا مەن ينسيترلىكتىڭ «نازاربايەۆ ۋنيۆەرسيتەتى» باسقارماسىنىڭ باسشىسى كۇلاش شامشيدينوۆا شامالارى جەتكەنشە ءتۇسىندىرىپ، بار مۇمكىندىكتى پايدالانىپ قورعاۋعا تىرىستى. رەسمي تۇلعالاردان بولەك شاراعا مەكتەپ، كوللەدج مۇعالىمدەرى، قازاق-تۇرىك ليسەيلەرى مەن نازاربايەۆ مەكتەبىنىڭ وقىتۋشىلارىمەن قاتار اقىندار مۇحتار شاحانوۆ، مىرزان كەنجەباي، جۇماش كەنەباي، اكادەميك اسقار جۇمادىلدايەۆ، تاريحشىلار تالاس وماربەكوۆ، بەرەكەت كارىباي، جازۋشىلار قابدەش ءجۇمادىلوۆ، دۋلات يسابەكوۆ، ادەبيەتشى عالىم ايگۇل ءىسماقوۆا، ءامىرجان قوسانوۆ، جانۇزاق اكىم سىندى ساياساتكەرلەر مەن ايدوس سارىم، راسۋل جۇمالى باستاعان ساياساتتانۋشىلار قاتىستى.
«ۇلتتى جويۋ جوسپارى»
ەكى جۇزدەن استام ادام جينالىپ، قىرىققا تارتا ادام ءسوز العان قوعامدىق تىڭداۋعا «جاس الاش» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى رىسبەك سارسەنباي مودەراتورلىق جاسادى. العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ ءسوز العان، اقىن، ۇلت قايراتكەرى مۇحتار شاحانوۆ قازاق حالقىنىڭ ەگەمەندىككە دەيىن دە، تاۋەلسىزدىك العان ۋاقىتتان كەيىن دە ءتىل ءۇشىن، ۇلتتىق قۇندىلىقتار ءۇشىن كۇرەسىپ كەلە جاتقانىن، بيلىكتىڭ ۇلتقا قارسى جۇمىستارمەن شۇعىلداناتىنىن ايتتى.
«ءقازىر بيلىك قازاقتى جوسپارلى تۇردە جويۋمەن جاقسى اينالىسىپ وتىر. ولار باسقا جوسپار ەمەس، «ۇلتتى جويۋدىڭ جوسپارىن» جاساپ العان سياقتى. ول جوسپارمەن كۇرەسۋ ءۇشىن بىزگە بىرلىك كەرەك. جەر ماسەلەسىندە دە سول جاعداي. ءبىز كوميسسياعا مۇشە بولعان ايدوس سارىم، مۇحتار تايجان، جانۇزاق اكىم، مەرەكە قۇلكەنوۆ سياقتى بىرنەشە ادام جەردى ساتۋدى، شەتەلگە جالعا بەرۋدى قولدايتىن 70 شاقتى ادامعا قارسى شىعىپ وتىرمىز. ءبىز اياعىنا دەيىن كۇرەسەمىز، جەرىمىزدى ساتۋعا، بالالارىمىزدى ماڭگۇرتتەندىرۋگە جول بەرمەيمىز. اياعىنا دەيىن بارامىز»، - دەگەن اقىن قوعامدى انا ءتىلىمىز قورعاۋدا، تۋعان جەرىمىزدى قورعاۋ ءۇشىن بىرىگۋگە شاقىردى.
«ۇلتتى قۇرتۋدىڭ بىرنەشە تەتىگى بار. سونىڭ ءبىر تەتىگى جەرىنەن ايىرۋ بولسا، ەكىنشى تەتىگى – ءتىل. «ءتىلى جوعالعان ۇلتتىڭ ءوزى جوعالادى» دەگەن احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ ءسوزىن بىلەمىز. ءۇشىنشى ماسەلە حالىقتىڭ جادى – تاريحى. تاريح ۇلتتىڭ زەردەسى. سونى جويسا ۇلتتىڭ تۇگى قالمايدى. تاۋەلسىزدىك العان جيىرما بەس جىل ىشىندە نەشە مينيستر اۋىستى؟ سونىڭ بارلىعى ءتىرى، ءبىرازى ءالى ءىس باسىندا ءجۇر. وسى ۋاقىت ىشىندە كەتكەن ولقىلىقتاردى كىمنەن سۇرايمىز؟ كىم جاۋاپ بەرەدى؟ ەشكىم جاۋاپ بەرمەيدى! مىنا مينيستر ساعادييەۆ تە كەتەدى ەرتەڭ. كەلەسى كەلگەن ادام بار بالەنى سول ساعادييەۆكە جابا سالادى. نەگە بۇلاي بولۋدا؟ مينيسترلەر ءبىلىم سالاسىنا وزدەرى كەلىپ، وزدەرى كەتىپ جاتقان جوق قوي. بىرەۋ تاعايىنداپ وتىر. سوندىقتان بۇل ۇلتتى جويۋدىڭ جوسپارلى كورىنىسى. بالالارىمىز وقىدى، نەمەرەلەرىمىز مەكتەپتە. مەكتەپتەن قول ۇزگەن جوقپىز. كورىپ، ءبىلىپ ءجۇرمىز. شەتەلدىك ءبىلىم جۇيەسىن دە بىلەمىز. قازىرگى مەكتەپتەرىمىز سول سوۆەتتىك مەكتەپ دەڭگەيىنەن اسىپ كەتتى دەي المايمىن. قايتا سول دەڭگەيىن ساقتاي العانىنا كۇماندانامىن. ءبارى كەتتى. سول كەزدەگى عىلىم اكادەمياسى قايدا؟ ءبارى كەرى كەتۋدە. پاندەردى بىرىكتىرۋ دەگەن نە؟ مەن ديپلومىم بويىنشا قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ ءمۇعالىمىمىن. ول ەكى بولەك ءپان. قازاق ءتىلى – باسقا دا عىلىمي پاندەر سياقتى عىلىمي ءپان. ادەبيەت – قوعامدىق عىلىم. ولاردى قالاي قوسىپ وقىتامىز؟ تاريح ءپانىن وقىتپاۋ دەگەن شىقتى. العاشىندا 1991 جىلدان بەرگى تاريحتى عانا وقىتامىز دەدى. ءبىراز شۋلاپ ەدىك، قازان توڭكەرىسىنەن باستاپ وقىتامىز دەيدى. بۇل نە؟»، - دەگەن جازۋشى قابدەش ءجۇمادىلوۆ تەك ءبىلىم، عىلىم سالاسىنداعى عانا ەمەس، وزگە دە سالالارداعى بىلىقتاردىڭ از ەمەستىگىن ايتادى. ول بىلىقتاردى جويۋ ءۇشىن ەشكىمنىڭ كوڭىلىنە قاراماي، شىندىقتى ايتۋ قاجەت دەپ سانايدى جازۋشى.
بيلىك وكىلدەرىنىڭ ءۋاجى قانداي؟
جيىندى جۇرگىزىپ وتىرعان رىسبەك سارسەنباي «ۇلتتى جويۋدىڭ جوسپارىن جاساپ جۇرگەن» بيلىك وكىلدەرىنە ءسوز ءۇسىندىى.
جينالعان جۇرتشىلىققا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە ەنگەلى وتىرعان وزگەرىستەر تۋرالى مينيسترلىكتىڭ ورتا ءبىلىم بەرۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى جاڭىل جونتايەۆا ماعلۇمات بەردى.
«2016-2019 جىلعا ارنالعان مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى قابىلدانعانىن، بيىل 1 قىركۇيەك جاڭارتىلعان ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ باعدارلاماسى ەنەتىنىن ەستىپ جاتىرسىزدار. اتا-انالارمەن، قوعام مۇشەلەرىمەن كەزدەسىپ، تالقىلادىق. بۇل باعدارلاما 2015-2016 جىلى 30 مەكتەپتە اپروباسيادان ءوتتى. 3000-نان 40000-عا دەيىن وقۋشى قاتىستى، اۋىل، قالا مەكتەپتەرى، شاعىن جيناقتى مەكتەپتەر قامتىلدى. ۇستازدار، اتا-انالارمەن سويلەستىك. ى. التىنسارين اتىنداعى اكادەميا وسى دايىندىققا تالداۋ جاسادى. وسى كۇنگە دەيىن ءار وڭىردە 78 كەزدەسۋ وتكىزىپپىز.
بيىل ءبىرىنشى قىركۇيەكتە ءبىرىنشى سىنىپتان باستاپ جاڭا باعدارلاما بويىنشا وقىتۋ باستالادى. باعدارلامانىڭ جاڭالىقتارى ساتىلاي ەنگىزىلەدى. 2017-2018
2-5 سىنىپ، 2018-2019 جىلدارى 3،6-10، 11 سىنىپتارعا ەنەدى. ءبىرىنشى سىنىپتا بارلىق پاندەر، بارلىعى توعىز ءپان بار، سونىڭ بارلىعى سول سىنىپتىڭ وقىتۋ تىلىندە وقىتىلادى. مەكتەپ قازاق ءتىلدى مەكتەپ بولسا، ءبىرىنشى سىنىپتا بارلىق پاندەر سول قازاق تىلىندە وقىتىلادى. اعىلشىن ءتىلى 2013-2014 وقۋ جىلىندا ءبىرىنشى سىنىپتان باستاپ وقىتىلۋدا. سول بالالار ءقازىر ءۇشىنشى سىنىپتا وقىپ جاتىر. بالالارى بار كىسىلەر بىلەدى ونى. باستاۋىشتا باستى پاندەر باسقا تىلدە وتەدى دەگەن جوسپار جوق. 5-9 سىنىپتا دا بارلىق پاندەر مەكتەپتىڭ نەگىزگى وقىتۋ تىلىندە وقىتىلادى. قازاق تىلىنە بەرىلگەن ۋاقىتتىڭ ءبىر ساعاتى دا قىسقارعان جوق. قازاق ادەبيەتى ءپانىنىڭ ساعاتى دا وزگەرمەيدى. قازاقستان تاريحى 5-9 سىنىپتا 2019 جىلدان باستاپ مەكتەپ تىلىنە قاراماستان قازاق تىلىندە وقىتۋ ۇسىنىلىپ وتىر. 5-9 سىنىپتىڭ باعدارلاماسى ءالى بەكىتىلگەن جوق، تامىز كەڭەسىندە ناقتى ۇسىنىستار ەنگىزىلەدى. ال، دۇنيەجۇزى تاريحى 7 سىنىپتان باستاپ 2019 جىلى ورىس تىلىندە وقىتۋ ۇسىنىلىپ وتىر. 10-11 سىنىپتاردا پروفيلدىك پاندەر ەنەدى . فيزيكا، حيميا، بيولوگيا، ينفورماتيكا پاندەرى 10-11 سىنىپتارعا اعىلشىن تىلىندە وقىتۋ ۇسىنىلىپ وتىر. بۇل ۇسىنىستار قوعامدىق كوميسسيادا تالدانۋدا. تامىز كەڭەسىندە ۇسىنىستار تاعى قابىلدانادى»، - دەيدى جاڭىل جونتايەۆا.
مينيسترلىكتىڭ تاعى ءبىر وكىلى كۇلاش ءشامشيدينوۆا اعىلشىن ءتىلىن وقىتۋدىڭ ەڭ الدىمەن حالىققا باعىتتالعان، قاراپايىم ازاماتتارعا بالالارىنا تەگىن اعىلشىن ءتىلىن ۇيرەتۋگە بەرىلگەن مۇمكىندىك ەكەنىن ايتادى.
«وسى جۇيە بويىنشا كەز-كەلگەن اتا-انا بالاسىنا اعىلشىن ءتىلىن وقىتۋعا مۇمكىندىك الا الادى. قازىرگى ۋاقىتتا ەل اعىلشىن ءتىلىن جەكە كۋرستاردا وقۋعا ءماجبۇر. ول كۋرستاردىڭ باعدارلاماسى قانداي، قانداي ادىستەمە قولدانادى. ءتىل ۇيرەتۋگە قانداي ماتىندەردى پايدالانىپ ءجۇر؟ ولاردىڭ مازمۇنى قانداي؟ ول ۇلكەن ماسەلە. سوندىقتان بالالار شەت ءتىلىن وزگە كۋرستاردان ەمەس، مەكتەپ قابىرعاسىنان وقىپ ۇيرەنۋى كەرەك»، - دەيدى ك. ءشامشيدينوۆا.
سينگاپۋردەن ۇيرەنسەك، كوررۋپسيامەن كۇرەستى ۇيرەنەيىك
ءقازىر بەلگىلى-بىر سالاداعى وزگەرىس، باستامالارعا قاراتا نارازى پىكىر ايتىلسا، ول رەفورمالاردىڭ قورعاۋشىلارى نارازىلاردى «ءوزى ول سالانىڭ مامانى ەمەس. سول نە بىلەدى دەيسىزدەر؟ كەزەكتى دەزينفورماسيا. ارانداتۋدى كوزدەگەن ارەكەت» دەپ ايىپتاپ شىعۋى سانگە اينالدى. «ءتىل ماسەلەسى مەن ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى رەفورماعا اقىن مۇحتار شاحانوۆتىڭ پىكىر ايتۋ قۇقىعى جوق» دەيتىندەر دە تابىلۋى مۇمكىن. وندايلار اقىننىڭ ايتقانىنا قۇلاق اسپاسا دا، اكادەميك، اتى الەم عالىمدارىنا تانىمال ماتەماتيك اسقار جۇمادىلدايەۆتىڭ سوزىنە توقتايدى دەگەن ۇمىتتەمىز. اكادەميكتىڭ ايتقانىنا سەنسەك، بىرنەشە ءپاندى اعىلشىن تىلىندە وقىتۋ ارقىلى بالالارىمىزدان عۇلاما جاسايمىز دەيتىندەر وڭباي قاتەلەسىپ جۇرگەن سياقتى.
«ءتىل دەگەن نە؟ ول - بايلانىس قۇرالى. ءتىلدىڭ بەس فۋنكسياسى بار. وتباسى، بيزنەس، ساياسات، ەكونوميكا، عىلىم. ادامنىڭ 12 مۇشەسى بولسا، سول 12 مۇشە تولىق جۇمىس ىستەۋ كەرەك. سول سياقتى ءتىل دە بارلىق بەس فۋنكسياسىن ورىنداۋى كەرەك. قازاقتا مىقتى پوەزيا، مىقتى ادەبيەت بار. كەزىندە قازاق ءتىلى سول ادەبيەتتى دامىتۋعا عانا جۇمسالىپ كەلدى. مينيستر قازاق مەكتەبىندەگىلەردىڭ ءبىلىمى تومەن دەيدى. بوس ءسوز. تەستىلەۋگە قاتىسقان 20000 وقۋشىنىڭ 90 پايىزى قازاقشا مەكتەپتى بىتىرگەندەر، «بولاشاق» باعدارلاماسىمەن وقۋعا كەتىپ جاتقانداردىڭ دا 80 پايىزى قازاق مەكتەبىنىڭ تۇلەكتەرى. بۇگىندە قازاق تىلىندە وقىتۋ ادىستەمەسى قالىپتاستى. باي ءتىلىمىزدى نەگە تولىق پايدالانبايمىز؟ «تاريحتى قازاق تىلىندە وقىتاتىن بولدىق» دەپ قۋانىپ جاتىرمىز. ول قۋاناتىن جاعداي ەمەس. تاريح تا، فيزيكا، حيميا، بيولوگيا ءبارى قازاق تىلىندە وقىتىلۋى كەرەك.
كونستيتۋسيا بويىنشا ورتا ءبىلىم الۋ مىندەت. سول كونستيتۋسيادا قازاقستاننىڭ ازاماتى ءوز تىلىندە اقپارات الۋعا قۇقىعى بار ەكەندىگى ايتىلعان. ول اقپاراتتى بەرۋگە مەملەكەت مىندەتتى. وقۋ دا – اقپارات الۋ. قازاقشا وقىتپاۋ قانشاما ادامنىڭ قۇقىعىن بۇزۋ دەگەن ءسوز. ادام قۇقىعى جونىندەگى وكىل اسقار شاكىروۆ تە بۇل رەفورمانىڭ ادام قۇقىعىن شەكتەۋ ەكەنىن ايتادى. ءبىز 30 ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلۋدى ارماندايمىز. ونى نەمەن ولشەيمىز؟ بارلىق پارامەترلەرىن قاراستىرىپ ءجۇرمىز بە؟ مىسالى، سول 30 ەلدىڭ ىشىندەگى سينگاپۋر، مالايزيا ماتەماتيكانى اعىلشىن تىلىندە وقىتۋعا كوشتى ءبىر كەزدەرى. ولاردا ءبىراق ماتەماتيك جوق. قازاقتا ماتەماتيك بار. سينگاپۋردان ۇلگى الساق، وندا كوررۋپسيامەن قالاي كۇرەسكەنىن ۇيرەنەيىك. لي كۋان يۋ ءوزىنىڭ تۋىستارىنا دەيىن تۇرمەگە قامادى. امەريكادان، انگليادان ۇيرەنسەك سايلاۋ جۇيەسىنەن ۇلگى الايىق. كەشە عانا ۇلىبريتانيادا ەۋرووداقتان شىعۋ تۋرالى رەفەرەندۋم ءوتتى. 52 پايىزبەن ناتيجەسى شىقتى. بۇل دەگەن ءبىز ءۇشىن سۇمدىق جاعداي عوي. كەشە 300 ستۋدەنت ءۇش تىلدىلىكتى قولداپ حات جازىپتى دەپ جاتىر. ول حاتتىڭ قالاي جازىلاتىنىن ءبارىمىز بىلەمىز عوي»، - دەگەن اكادەميك عىلىمي پاندەردىڭ شەت تىلىندە وقىتىلۋىنا ۇزىلدى-كەسىلدى قارسى ەكەنىن ايتىپ وتىر.
داۋرەنى ءوتىپ بارا جاتقان ورىس ءتىلدى بيلىكتىڭ جانتالاسى
جيىندا سويلەگەن وزگە سپيكەرلەر دە نەگىزىنەن ۇكىمەتتىك رەفورماعا قارسىلىق ءبىلدىردى. جازۋشى دۋلات يسابەكوۆ، ساياساتكەر جانۇزاق اكىم، جۋرناليست مەرەكە قۇلكەنوۆ، ساياساتتانۋشى راسۋل جۇمالى ءبىلىم سالاسىنداعى رەفورمالاردىڭ بولاشاق ماسەلەسىنە، ۇرپاق ماسەلەسىنە تىكەلەي قاتىسى بولعاندىقتان قوعامنىڭ بارلىق مۇشەلەرىنىڭ تالقىسىنا ءتۇسۋى كەرەكتىگىن جەتكىزدى. ماسەلەن مەرەكە قۇلكەنوۆ مەكتەپ وقۋلىقتارىن ازىرلەۋ، ولاردى بىرىنەن سوڭ ءبىرىن جاڭالاۋ، كىتاپ باسۋ سىندى شارۋالارعا كۇمانمەن قارايتىنىن، باسپالار مەن مينيسترلىك اراسىندا الدەبىر كوررۋپسيالىق كەلىسىمدەردىڭ بولۋ مۇمكىندىگىن جوققا شىعارا المايتىنىن ايتادى. مينيسترلىك وكىلدەرى، وزدەرىن ءمۇعالىم، ساراپشى دەپ تانىستىرعان بىردى-ەكىلى ازامات رەفورمانى جاقايتىندىقتارىن ايتتى. ءدۇيىم ەلدى دۇرلىكتىرگەن وسى «ءۇش تۇعىرلى ءتىل» رەفورماسىنىڭ تۋۋ سەبەبىنە قاتىستى توق وتەر ءسوزدى سوڭعىلاردىڭ ءبىرى بولىپ سويلەگەن ساياساتتانۋشى ايدوس سارىم قويعانداي بولدى.
«ءتىل زاڭىنىڭ ماڭىزى ءبىز ءۇشىن جەر تۋرالى زاڭنان ءبىر دە كەم ەمەس. ايماقتارعا بارامىز، قالا مەكتەپتەرىندە دە بولامىز. ەش جەردەن ءۇش تىلدە ساباق وتكىزە الاتىن ءمۇعالىم كورمەدىك. شىندىقتى نەگە مويىندامايمىز؟ نەگە ءوزىمىزدى الدايمىز؟ وسى باستامالاردان تۇسىنگەنىم، ورىس ءتىلدى بيلىك ءوز داۋرەنى ءوتىپ بارا جاتقان سوڭ وسىنداي ءۇش تىلدە وقىتۋ دەگەندى شىعارىپ وتىر. قازاقستاندا ءۇش تىلدە وقىتۋ بۇرىننان بار. سول جۇيەدەن نەگە بالالار ءۇش ءتىلدى ەركىن مەڭگەرىپ شىقپادى؟ ەلدە 3000 ورىس مەكتەبى بار دەيدى. سول 3000 مەكتەپ 25 جىلدا نەگە قازاق ءتىلىن ءوز وقۋشىلارىنا ۇيرەتە المادى؟ ماتەماتيكا، فيزيكا، حيميا سىندى ول مەكتەپتەردە نەگە قازاق ءتىلىن دە ءتيىستى دەڭگەيدە وقىتپادىق؟
بۇل جيىن سوڭعى جيىن ەمەس، وسى باعىتتا ءالى تالاي جۇمىس اتقارىلۋى كەرەك. مەن مينيسترلىك وكىلدەرى بار، قوعام بەلسەندىلەرى بار سول ورىس مەكتەپتەرىن ارالاپ، قازاق تىلىندە ديكتانت جازعىزۋدى ۇسىنامىن. كورەيىك، ولاردىڭ ادىستەمەسىن. باسقا پاندەردەن دە ۇلگەرىمىن قارايىق. شىنىمەن دە قازاق مەكتەپتەرىنەن اسىپ تۇسە مە ەكەن؟»، - دەگەن ايدوس سارىم بيلىكتىڭ جاپپاي ءۇش تىلدە وقىتۋ جۇيەسىنە كوشۋگە ون ەكىدە ءبىر نۇسقاسى جوقتىعىن، قازاقستاندا باسقانى ايتپاعاندا ءۇش تىلدە ەركىن سويلەيتىن رەكتورلاردىڭ ءوزى ساۋساقپەن سانارلىق ەكەنىن ايتادى.
ءتورت ساعاتقا جۋىق سوزىلعان جيىندا «ءۇش تىلدىلىكتىڭ» وزەكتى دەگەن قىرلارىن ايتىپ، ۇسىنىستارىن ورتاعا سالامىز دەۋشىلەردىڭ سانىندا شەك بولمادى. ءبىرىنىڭ ايتقانىن ءبىرى قايتالاسا دا كوبىنە ميكروفون بەرىلدى، ويلارى تىڭدالدى. قوعامدىق تىڭداۋدى ۇيىمداستىرۋشىلار مۇندا ايتىلعانداردىڭ اياقسىز قالمايتىنىن، ناتيجە شىعارۋعا بار كۇشتەرىن سالاتىنىن ايتتى. بولاتحان تايجان قورىنىڭ پرەزيدەنتى مۇحتار تايجان ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ وكىلدەرىنە «ءۇش تىلدە وقىتۋ» جۇيەسىنە نارازىلىق ءبىلدىرىپ، 4000 ادام قول قويعان حاتتى تابىستادى.
«بىزدە قانداي دا ءبىر ماسەلە وڭ شەشىلۋى ءۇشىن مىندەتتى تۇردە ساياسي سترەسس، ميتينگىلەر بولۋ كەرەك پە؟ نەگە وعان جەتكىزبەي ماسەلەنى شەشۋگە تىرىسپايمىز؟ بۇل جيىن سوڭعى وتىرىس دەپ ويلامايمىن. ەندى ءبىز ناقتى ۇسىنىستارمەن ناقتى ادامدارعا شىعاتىن بولامىز. قوعامدى ماڭگۇرتتەندىرۋگە جول بەرمەيمىز»، - دەيدى مۇحتار تايجان.
دايىنداعان: دارحان مۇقانتەگى
